16

nr 6 (418) |31.03.­13.04.2023

Rozmowy Kuriera

www.kuriergalicyjski.com

Ślady na ziemi i niebie.

O świętym arcybiskupie lwowskim Józefie Bilczewskim

Rozmowa

ANNY GORDIJEWSKIEJ

z MARIUSZEM

OLBROMSKIM, literatem

i muzealnikiem.

Obchodzimy w tym roku 100.

rocznicę śmierci ks. abpa lwow-

skiego Józefa Bilczewskiego,

dziś świętego, jednego z najwy-

bitniejszych biskupów XX wie-

ku. Byl Pan uczestnikiem Jego

beatyfikacji przez Ojca Świę-

tego Jana Pawla II w dniu 26

czerwca 2001 we Lwowie, póź-

niej Jego kanonizacji w dniu 26

października 2005 roku przez

Papieża Benedykta XVI w Rzy-

mie. Także organizatorem dzia-

lań artystycznych związanych

z tymi wielkimi uroczystościa-

mi religijnymi. Między innymi,

wyjątkowej wystawy. Proszę

o refleksje wspomnieniowe na

ten temat.

Może trzeba najpierw przypomnieć, że

Ojciec Święty Pius XI powiedzial kie-

dyś o arcybiskupie Józefie Bilczew-

skim, że byl jednym z najwybitniej-

szych biskupów swoich czasów. Do

Laskawej z rzymskokatolickiej bazy-

z muzyką wybitnego, wspólczesnego

niego samego mówil, że: ,,godzien je-

liki metropolitalnej we Lwowie, przed

kompozytora ukraińskiego Myro-

steś zlotej korony" ­ Aurea corona di-

którym to wizerunkiem król Jan Ka-

slawa Skoryka. Libretto powstalo na

gnus est". I rzeczywiście, cala biografia

zimierz III Waza klęczal w katedrze

podstawie utworu Iwana Franki, jak

abpa Bilczewskiego może wskazywać

i skladal slynne swe śluby w dniu 1

wiadomo wybitnego pisarza i dra-

na niezwyklą i wyjątkową osobowość,

kwietnia 1656 roku w czasie ,,potopu

maturga ukraińskiego. Trzeba też

a zarazem jest świadectwem wielkiej

szwedzkiego", zawierzając Maryi cale

przypomnieć, że opera ta zostala zre-

i heroicznej wiary oraz ciąglej odpo-

swe ogromne królestwo. Nigdy nie

alizowana w 100. rocznicę istnienia

wiedzi na nią Opatrzności. Zostawil

zapomnę tamtych dni czerwcowych

lwowskiej sceny i 400-lecie gatun-

po sobie jakże liczne, niezwykle ślady

we Lwowie. Najpierw tej atmosfery

ku opery. W premierowym spektaklu

na ziemi i w niebie. Ten syn ubogich

wielkiego oczekiwania prastarego

wzięlo udzial prawie 250 artystów.

wlościan z Wilamowic byl arcypaste-

Lwowa, jakby jeszcze niedowierza-

Ten spektakl wspaniale wyreżyse-

rzem Archidiecezji Lwowskiej w jakże

nia, że to faktycznie się stanie, że to

rowal Zbigniew Chrzanowski, dy-

arcybiskupowi Józefowi Bilczew-

trudnych i przelomowych zarazem la-

możliwe, że Jan Pawel II przybędzie

rektor Ludowego Teatru Polskiego

archidiecezji i zalożyciela Zgroma-

skiemu przyszlo prowadzić lwow-

tach 1900­1923; umarl w powszech-

do tego prastarego grodu, że będzie

we Lwowie. Można wiec powiedzieć,

dzenia Sióstr św. Józefa. Zapalasz

ską nawę Kościola w burzliwych

nej opinii świętości. Byl czlowiekiem

w świątyniach, na rynku miasta,

że także artyści z wielu krajów prze-

nowe światla, aby wskazywaly nam

czasach: ,,W szczególnie w trudnym

tolerancji, dialogu, a zarazem mądrego

który tyle wielkich wydarzeń z na-

pięknie, godnie i radośnie w ten spo-

drogę w Chrystusie. Jakże prze-

okresie pierwszej wojny świato-

patriotyzmu. Sam na pytanie: Czego

szej historii pamięta. Tych nocnych

sób powitali we Lwowie Ojca Święte-

dziwna jest Opatrzność Boża w życiu

wej nowy blogoslawiony dal się

dziś narodowi najbardziej potrzeba?"

tlumów wiernych we wszystkich

go. Pamiętam ten szczególny moment

naszego Kościola".

poznać jako żywa ikona Dobrego

jednoznacznie twierdzil, że ludzi mą-

świątyniach, nieustannego szumu

później, gdy lądowal samolot z Janem

W czasie tej mszy

Pasterza, zawsze gotów nieść otu-

drych, pracowitych, a nade wszystko

modlitw, śpiewów. Naplywających

Pawlem II na pokladzie, bily we Lwo-

świętej beatyfikacyjnej

chę swoim wiernym i wspierać ich

­ świętych.

strumieniem do miasta coraz nowych

wie wszystkie dzwony, odzywaly się

natchnionymi slowami, pelnymi

Los sprawil, że faktycznie bylem

grup pielgrzymów z Polski, Slo-

w poszczególnych dzielnicach, po

Jan Pawel II powiedzial,

życzliwości"...

uczestnikiem tamtych wielkich wy-

wacji, Lotwy, Czech, Węgier, Litwy

wzgórzach, dalej i dalej... Bylem też

między innymi:

darzeń we Lwowie, którymi byla be-

i z innych krajów, mieszających się

na Rynku, gdy Papież wraz z Maria-

,,W szczególnie trudnym

Jak przebiegaly z kolei uro-

atyfikacja przez Jana Pawla II abpa

z mieszkańcami Lwowa. Tej atmos-

nem kardynalem Jaworskim, metro-

okresie pierwszej

czystości kanonizacyjne obu

Józefa Bilczewskiego i ks. Zygmunta

fery rozmodlonej radości. Krążylem

politą lwowskim, kardynalem Lu-

wojny światowej

lwowskich świętych w Rzymie?

Gorazdowskiego. Po dziś dzień mam

w tym czasie, w przeddzień kano-

bomyrem Huzarem przemierzali tę

nowy blogoslawiony

Bylem na nich wraz z grupą piel-

je szczególnie mocno utrwalone w pa-

nizacji w nocy po mieście uczestni-

przestrzeń w drodze do archikatedry

grzymów z Lubaczowa, glównie

mięci i w sercu. We Lwowie Jan Pawel

cząc nie tylko w modlitwach, ale też

lacińskiej wypelnionej tlumem wi-

dal się poznać jako

z Klubu Inteligencji Katolickiej, któ-

II przebywal i modlil się w dniach 25­

w wielu wydarzeniach artystycz-

watujących i rozradowanych wier-

żywa ikona Dobrego

ry w trudnych latach 80. wspóltwo-

27 czerwca 2001. Ta wizyta Papieża

nych, przygotowanych spontanicz-

nych. Ludzie stali też na balkonach,

Pasterza, zawsze gotów

rzylem wraz z przyjaciólmi i bylem

na Ukrainie byla Jego dziewięćdzie-

nie happeningach, czy w koncertach.

we wszystkich oknach prastarych

nieść otuchę swoim

jego pierwszym prezesem przez 10

siątą czwartą zagraniczną podróżą.

Jeden z nich w dawnej kamienicy

kamienic, na dachach, powiewaly,

wiernym i wspierać ich

lat. Przygotowując się do naszego

Po panowaniu na tym obszarze przez

królewskiej Jana III Sobieskiego, na

flagi i chorągiewki, szedl szum okla-

natchnionymi slowami,

wywiadu sięgnąlem po swój bardzo

dziesiątki lat ateizmu, przyczyni-

renesansowym podwórzu byl szcze-

sków i okrzyków powitalnych. Na

pelnymi życzliwości"...

obszerny artykul wspomnieniowy

la się bez wątpienia do odrodzenia

gólnie piękny. W wypelnionym po

hipodromie ksiądz Marian kardynal

,,Z mgiel ku slońcu" zamieszczony

i ożywienia życia religijnego, a tak-

brzegi dziedzińcu tej kamienicy

Jaworski, witając dostojnego Gościa

w ,,Lwowskich Spotkaniach ­ Spo-

,,Abp Józef Bilczewski kieruje do

że do umocnienia mlodej wtedy pań-

przez wiele godzin trwalo międzyna-

w obecności okolo miliona wier-

nas wezwanie, abyśmy ofiarnie żyli

leczno-kulturalnym Miesięczniku

stwowości Ukrainy i zbliżenia jej

rodowe spotkanie modlitewno-mu-

nych, powiedzial: ,,Witamy Ciebie

Polskim na Ukrainie", tuż po powro-

milością do Boga i bliźniego. To ona

do Zachodu. Wolanie Ojca Świętego:

zyczne, na którym wystąpilo szereg

z glęboką czcią i wdzięcznością, bo

cie z tych uroczystości w Wiecznym

byla najwyższą regulą jego życia.

,,Trwajcie w jedności" skierowane do

znakomitych zespolów z kilku kra-

w ostatnich latach doświadczyliśmy

Mieście. Czytając go wszystko jak-

Od pierwszych lat kaplaństwa da-

Ukraińców i do wszystkich miesz-

jów. Śpiewali: Linnamusikud" z Talli-

czym jest posluga Glowy Kościola

by na nowo przeżylem. Pozwolę so-

rzyl żarliwą milością Prawdę obja-

kańców tych ziem mialo wtedy po-

na, ,,Sludzy Pieśni" z Wilna, ,,Bractwo

powszechnego dla Kościolów lokal-

wioną, co sprawilo, że z poszukiwań

bie przytoczyć fragment tej relacji:

tężny wymiar. Jak wspomniala Pani

Lutni z Dworu na Wysokiej" z Polski,

nych. To dzięki Tobie, to dzięki Stoli-

,,Za bramą Świętej Anny wzbierająca

teologicznych uczynil oryginalną

na wstępie rozmowy, 26 czerwca

,,Cech Lirników i Kobziarzy" z Kijo-

cy Apostolskiej zostaly wskrzeszone

rzeka pielgrzymów zmierzających

drogę realizowania w konkretnych

2001 na hipodromie we Lwowie Jan

wa, ,,Cantus Animae z Drohobycza".

struktury lokalne na Ukrainie i mia-

w kierunku portyku z kolumnami

czynach przykazania milości bliź-

Pawel II odprawil Mszę św. w obrząd-

Nasz zespól ,,Bractwo Lutni na Wyso-

nowani pasterze. Nie byloby tego,

otaczającego Plac Świętego Piotra.

niego, ten dobry i wierny sluga Pań-

ku lacińskim i dokonal beatyfikacji

kiej" zaprezentowal psalmy Mikolaja

gdyby nie Urząd Piotrowy (....). Przy-

Tlum wielojęzyczny i różnokolorowy

ski, ożywiany glęboką duchowością

slug Bożych abpa Józefa Bilczewskie-

Gomulki w genialnym przekladzie

bywasz Ojcze Święty, aby wzbogacić

z transparentami, krzyżami, flagami,

i niegasnącą milością, byl kocha-

go i ks. Zygmunta Gorazdowskiego,

z laciny Jana Kochanowskiego. Je-

nasz Kościól lwowski szczególnym

chustami z calego świata. Radosny

ny i szanowany przez wszystkich

lwowskiego kaplana zwanego ,,ojcem

śli chodzi o wydarzenia artystycz-

darem beatyfikacji slugi Bożego ar-

i skupiony idzie ze śpiewem i modli-

swoich wspólobywateli, bez wzglę-

ubogich". Przed blogoslawieństwem

ne, to warto też przypomnieć, że na

cybiskupa, metropolity lwowskiego

twą. Wśród zdążających na plac są

du na wyznanie, obrządek czy na-

końcowym Papież dokonal też koro-

przyjazd Jana Pawla II przygotowano

Józefa Bilczewskiego i ks. Zygmun-

także pielgrzymi ze Lwowa, klerycy

rodowość". Zwrócil też uwagę, że

nacji cudownego obrazu Matki Bożej

w Teatrze Wielkim operę ,,Mojżesz"

ta Gorazdowskiego, kaplana naszej