21

nr 6 (418) |31.03.­13.04.2023

Wspomnienia

www.kuriergalicyjski.com

serdecznie też brzmiala pod go-

Przez  szereg  lat  wier-

tę świątynię i nadzorowal postęp

ni z Przemyślan modlili się na

lym niebem i przy dość chlodnej

prac remontowych. Odnowioną

wiosennej pogodzie pieśń My

miejscowym cmentarzu. La-

świątynię w Lubieniu Wielkim

chcemy Boga odśpiewana w obu

cinnicy od stycznia 1990 roku

abp Marian Jaworski poświęcil

językach. Na zakończenie uro-

starali się o zwrot miejscowej

15 kwietnia 1996 roku.

czystości parafianie zostali za-

świątyni. Państwowa rejestra-

Dopiero w 1997 roku po po-

pewnieni, że wkrótce otrzymają

cja wspólnoty miala miejsce 13

konaniu wielu trudności odzy-

pozwolenie na wejście do swojej

września 1990 roku. Wcześniej

skano kościól pw. św. Stanisla-

wa w Starym Dobrotworze.

świątyni i stalego w niej odpra-

już parafianie kierowali pi-

wiania nabożeństw".

sma do wladz Kijowa i Moskwy,

Lacinnicy z parafii pw. Pod-

wyższenia Krzyża św. w Bro-

Ostatecznie w 1993 roku ko-

jednak nie otrzymali żadnej

dach 3 września 1993 roku za

ściól zostal przekazany Ukra-

odpowiedzi.

ińskiej Autokefalicznej Cerkwi

Na pierwszego proboszcza

pomocą milicji i miejscowej

prawoslawnej, a lacinnicy spra-

w 1992 roku zostal mianowany

wladzy zostali wraz z kaplanem

wowali mszę św. na ulicy. W tej

ks. Andrzej Baczyński, który

brutalnie wyrzuceni ze świą-

sytuacji arcybiskup zwrócil się

rozpocząl prowadzenie duszpa-

tyni, którą niebawem przeka-

o przekazanie kościola kapu-

sterstwa i starania o odzyska-

zano Cerkwi greckokatolickiej,

cynów, w którym znajdowal się

nie kościola. Pierwszą mszę św.

chociaż w tym mieście byly już

magazyn dziel sztuki sakralnej.

odprawiono na miejscowym

czynne trzy inne cerkwie grec-

Jednak i tym razem prośbie od-

cmentarzu przy udziale zaled-

kokatolickie. Wcześniej lacinni-

mówiono, motywując, że ,,daw-

wie 7 osób. ,,Jednak następnego

cy kilkakrotnie sprawowali na-

ny kościól i klasztor kapucynów

razu bylo ich już 150".

bożeństwa w dawnym kościele,

w Olesku zostal wlączony do li-

Na prośbę wspólnoty miej-

za każdorazowym pozwoleniem

sty zabytków, które nie podlegają

scowe wladze w 1993 roku po-

dyrektora sali sportowej, której

przekazaniu religijnych wspól-

wolaly kościelno-państwową

funkcję pelnila powyższa świą-

notom". Conajmniej do polowy

komisję, która miala zapoznać

tynia, a 17 kwietnia 1992 roku

1997 roku nabożeństwa w Ole-

się z możliwościami przekaza-

w kościele mszę św. odprawil abp

sku byly sprawowane przed bra-

nia kościola.

Marian Jaworski, który też po-

mą kościola kapucynów na ulicy,

W sprawozdaniu z odwie-

święcil krzyż przed kościolem.

a zimą w domu prywatnym. Ze

dzin kościola przez komisję tak

W tym jeszcze roku abp Marian

strony miejscowych wladz bra-

relacjonowano abp. Mariano-

Jaworski 14 września celebrowal

kowalo zgody nawet na rozmowy

wi Jaworskiemu: ,,W 1972 roku

mszę św. odpustową.

w tej sprawie.

wladza radziecka oddala ko-

Ciekawą informację z 1992

ZABRANY PRZEZ GREKOKATOLIKÓW KOŚCIÓL W BORYSLAWIU

Jedynie w późniejszym cza-

ściól wojskowemu przedsię-

roku o kościele przynosil list

biorstwu Modul, który jest filią

sie zezwolono lacinnikom na

parafian z 8 października 1992

pozwala rzymskokatolikom na

zarządu w sprawach wewnętrz-

dzierżawienie  kaplicy  św.

wojskowego przedsiębiorstwa

roku, w którym informowali, że

odprawianie mszy św. w cerkwi

nej polityki wyjaśnial szczegó-

Mikroprylad we Lwowie. Zgod-

Anny w zamku Oleskim. Przy

5­6 września 1992 roku przez

św. Jura w Brodach, a nie w daw-

lowo trudności, jakie zaistnialy

tej okazji warto zauważyć, że 3

nie z dokumentem archiwalnym

Brody przeszly gwaltowne bu-

nym kościele. ,,Kościól jest użyt-

w 1996 roku wokól rozpoczęcia

stycznia 2020 roku w kościele

kościól zbudowano w 1642 roku.

rze, które zerwaly caly dach.

kowany tylko w niedzielę, o godz.

budownictwa kościola: ,,Przy

kapucyńskim w Olesku zawa-

Jest zabytkiem architektury. Na

,,Już ponad miesiąc kościól nie

11:00 jest tam jedna liturgia,

pierwszej próbie budowania

lil się dach, który w następnych

dzisiejszy czas jest w oplaka-

posiada dachu. Przechodzą-

a przez caly tydzień stoi pusty,

tymczasowej kaplicy przybyli

latach zamieniono nowym. Na-

nym stanie. Kopulę i krzyż zdję-

ce deszcze coraz bardziej nisz-

nie odprawia się w nim nabo-

pracownicy milicji i zatrzymali

tomiast wspólnota rzymsko-

li jeszcze w 1972 roku, a dziura,

czą sklepienie kościola, bowiem

żeństw ­ pisano w sprawozdaniu

prowadzone prace. Do dziś wie-

katolicka w 2019 roku zakupi-

która z tego powodu powstala,

miejscami sklepienie już prze-

ze spotkania 22 marca 1994 roku

rzący modlą się pod golym nie-

la dzialkę pod budowę nowego

do dzisiejszego dnia nie zostala

moklo na wskroś. Nikt nie zaj-

we Lwowie w sprawie Brodów.

bem, a obecnie zaistnialo realne

kościola. Kamień węgielny zo-

zreperowana. Rynny przecie-

muje się przykryciem dachu.

Okazalo się jednak, że parafianie

zagrożenie, że wspólnota z tego

stal poświęcony 13 czerwca

kają i cieknie po ścianach. Bla-

My uczęszczający do kościola

z cerkwi św. Jura zabronili nam

placu zostanie usunięta".

2019 roku, a 12 grudnia 2020

cha przerdzewiala, a dyrekcja

w dni wolne od zajęć w szkole

tam odprawiać, motywując, że

Wcześniej ofiarowana dzial-

roku arcybiskup Mieczyslaw

zakladu w ciągu dwudziestu lat

z bólem serca oglądamy te ruiny

rzymskokatolicy mają swój ko-

ka przy dworcu, na blotach ­

Mokrzycki dokonal konsekra-

ani razu nie pomalowala dachu

i nic nie możemy uczynić w tym

ściól i niech w nim się modlą.

okazala się bardzo atrakcyjna.

cji nowej świątyni w Olesku.

i nie przeprowadzila remontu.

kierunku". Na kolejną prośbę

Wielkanoc 1994 roku nasi

Choć w 1997 roku wladze nada-

Podobna sytuacja miala miej-

Kościól jest przedzielony na

o zwrot kościola rzymskokato-

wierni spędzili przed kościolem

ly wreszcie prawo wlasności

sce w Milatynie Nowym kolo

dwie kondygnacje. Na każdej

likom przewodniczący Rady do

na chodniku i ulicy. Bylo ok. 500

terenu, ciągle jednak bez pra-

Gródka Jagiellońskiego. W 1989

z nich ustawiono po 20 warsz-

spraw Religii przy Radzie Mi-

osób. Święcenie pokarmów od-

wa budowy czegokolwiek. ,,Lu-

roku wierni otrzymali kościól,

tatów, z których tylko cztery

nistrów informowal wiernych

bywalo się też na ulicy, co wy-

dzie modlili się w deszczu i na

który zostal poświęcony. Doko-

pracuje, a reszta (wg slów pra-

22 września 1992 roku, że ko-

wolalo zgorszenie ludzi obcych.

mrozie, aż jednej nocy wybu-

nano również jego odnowienia.

cowników zakladu) nie dziala.

ściól nie może być przekazany

Odprawialiśmy do 8 maja

dowali na placu malą kapliczkę,

Jednak 16 lutego 1993 wspólnota

Prawie 10 lat nikt ich nie remon-

wiernym z powodu niemożności

przed kościolem, dnia 14 maja

którą potem udalo się obronić

otrzymala zakaz użytkowania

tuje, te warsztaty nikomu nie są

przeniesienia szkoly sportowej.

w sobotę bp Trofimiak poświę-

przed zburzeniem", a abp Ma-

świątyni, którą na piśmie prze-

potrzebne. Przedsiębiorstwo już

W liście również powiadomio-

cil plac pod budowę kościola.

rian Jaworski 28 grudnia 1997

kazal miejscowy soltys. W liście

kilka lat nie przyjmuje zamó-

no, że odmowę otrzymala rów-

Plac przekazaly wladze miasta

roku dokonal jej uroczystego

wladze niniejszą decyzję mo-

wień. Zaklad produkuje obecnie

nież wspólnota greckokatolicka.

Brody. Ustawiono na nim krzyż,

poświęcenia. Ostatecznie ze-

parasolki. Kiedy Modul pracowal

tywowaly brakiem rejestracji

Dnia 1 marca 1993 roku dy-

który kazano nam zabrać z pla-

zwolenie na budowę kościola

wspólnoty. Jak udalo się ustalić,

na wojskowe zamówienia ­ mial

rektor otrzymal nakaz opusz-

cu kościelnego.

wspólnota otrzymala w 1999

zarejestrowane statuty parafii

dochody. W tym czasie zaklad

czenia sali sportowej i tym

Pomimo starań abpa nun-

roku, po czym abp Jaworski 19

dwukrotnie gubily się pomię-

rozbudowal się i ma wystarcza-

samym otrzymal zakaz wypo-

cjusza rzymskokatolikom nie

września 1999 roku poświę-

dzy województwem a powiatem.

jącą ilość pomieszczeń, które są

życzania kościola lacinnikom.

pozwolono na wspólne użyt-

cil plac i natychmiast przystą-

Nie udalo się odzyskać ko-

nieczynne, a przy niewielkim

Po 1993 roku dobudowano na

kowanie kościola. O kościól

piono do budowy kościola, a 18

ściola w Pawlowie, choć w sche-

wysilku, można byloby śmia-

kościele trzy kopuly cerkiew-

w Brodach jako pusty i nie uży-

czerwca 2000 arcybiskup Ja-

matyzmach archidiecezji lwow-

lo zwolnić budynek kościelny.

ne, a wnętrze ozdobiono nowy-

wany, zwrócil się do wladz kard.

worski poświęcil i wmurowal

Jednak zaklad nie zamierza tego

skiej z lat 1994­1995 zachowal

mi malowidlami. Kościól osta-

Lubacziwski jeszcze w paź-

kamień węgielny pod budujący

się zapis, że kaplan z Kamion-

zrobić, bo na wszystkie nasze

tecznie zacząl pelnić funkcję

dzierniku 1992 roku, a otrzy-

się kościól.

ki  Buskiej  sprawowal  tam

prośby otrzymujemy odpowiedź,

cerkwi greckokatolickiej.

mal go we wrześniu 1993 roku.

Wspominany już ,,Gość nie-

dzielny" z 29 października 2000

że oddanie kościola doprowa-

nabożeństwa.

Wówczas to niewielka grup-

Prawda jest taka, że od 1991

roku tak pisal o kolejnych trud-

dzi do zmniejszenia produkcji na

Pod golym niebem w koście-

ka  lacinników  postanowi-

roku odprawialiśmy w każdą

nościach w budowie kościola

sumę 7,6 mln rubli w ciągu roku

le bez dachu i sklepień 16 maja

la wybudować nowy kościól.

niedzielę i święta w tym koście-

,,Niedawno mer miasta zapro-

i zwolnienie 520 pracowników.

1993 roku odprawial abp Ma-

Miejsce pod świątynię wy-

le jako w sali sportowej. Bylo to

ponowal księdzu proboszczowi

Przedsiębiorstwo Modul nie ma

rian Jaworski pierwszą mszę św.

dzielono nieopodal dworca ko-

za zgodą ówczesnego dyrektora

w Lubieniu Wielkim. Do tego

zrezygnowanie z doprowadzenia

takiej ilości pracowników, a tych

lejowego, gdzie ustawiono i po-

szkoly jako wlaściciela sali".

jej do końca. Dzialka w pobliżu

których ma, wysyla na bezplatny

czasu mimo zarejestrowania

święcono krzyż. Tam pod golym

W 1996 roku proboszczem

dworców kolejowego i autobuso-

urlop".

wspólnoty, wladze powiatowe

niebem rozpoczęto sprawowa-

tutejszej parafii zostal miano-

wego, przy glównej ulicy, okazala

W mieście zachowal się jesz-

jawnie sprzeciwialy się zwro-

nie nabożeństw.

wany ks. Anatol Szpak. ,,Nie bylo

atrakcyjna, więc miasto chce ją

cze jeden dom, który zamieniono

towi ruin tego kościola. Arcy-

Przed rozpoczęciem budowy

ani świątyni, ani mieszkania

odzyskać. Parafii zapropono-

na dom ucznia. Wspólnocie rów-

biskup wielokrotnie przybywal

parafianie wraz z kaplanem pro-

dla księdza, tylko krzyż i grup-

wano miejsce daleko za miastem.

nież odmówiono w jego oddaniu.

w tym czasie do Lubienia. Tam

sili, aby choć tymczasowo daw-

ka modlących się pod nim lu-

W razie odmowy urzędnicy

,,Dlatego calą jesień i zimę modli-

spotykal się z proboszczem ks.

ny kościól parafialny użytkować

dzi. Ksiądz rozpocząl energiczne

straszą piętrzeniem trudności".

my się na cmentarzu. I w deszcz,

Janem Furgalą i parafianami,

wspólnie ze wspólnotą grecko-

starania o przyznanie Kościolo-

Mimo trudności udalo się

i w mróz, i w śnieg stoimy pod

rozmawial o dalszych krokach

katolicką. Wówczas miejscowy

wi terenu wokól krzyża i o zgodę

sfinalizować w Brodach bu-

golym niebem (w święto Bożego

w odzyskaniu kościola. Również

dziekan o. Caryk listem z dnia

na budowę w tym miejscu świą-

downictwo kościola, który kon-

Narodzenia bylo -15°, -18°), - tak

po oddaniu ruin arcybiskup Ja-

29 marca 1994 roku powiado-

tyni" ­ pisal ,,Gość niedziel-

sekrowano 24 lutego 2011 roku.

starsi jak i dzieci".

worski wielokrotnie odwiedzal

mil bpa Marcjana Trofimiaka, że

ny". W liście do kierownictwa