16

nr 7 (419) |14­27.04.2023

Rozmowy Kuriera

www.kuriergalicyjski.com

Lwowiak z Poznania ­ Stanislaw Lukasiewicz

Rozmowa ANNY

którymkolwiek stole, rozmawiając

W ciągu tych 15 lat dzialaly trzy

GORDIJEWSKIEJ

z kolegami i koleżankami.

szkoly lwowskie ­ byla trzydzie-

sta, dziesiąta i dwudziesta czwar-

ze STANISLAWEM

I ten trzeci filar?

ta. Uczylem się we wszystkich tych

LUKASIEWICZEM,

Trzeci filar ­ to chcieliśmy w Pozna-

szkolach.

czlonkiem Towarzystwa

niu pokazać skrawek kultury lwow-

Milośników Lwowa

Tak, po kolei?

skiej, a zatem organizowaliśmy takie

i Kresów Poludniowo-

imprezy jak Dni Lwowa, które rozcią-

Po kolei, od trzydziestej począwszy,

Wschodnich, oddzial

galy się prawie na caly rok. To byly

bo ze względu na chorobę, którą prze-

obchody i dni pamięci o Wolyniu

żywalem w dzieciństwie, przycho-

w Poznaniu.

w lipcu, napaści sowieckiej 17 wrze-

dzila pani, która mnie uczyla w domu.

Przyjechal Pan z Poznania, ale

śnia, także zakończenie Dni Kultury

Potem poszedlem do szkoly dwudzie-

tak naprawdę jest Pan ,,nasz",

Kresowej ­ Dzień Pamięci Kresowej.

stej czwartej, bo ta najbliżej byla do

jest Pan lwowiakiem. Lwowia-

Kończyliśmy Dni Lwowa różnymi

naszego domu. I tam chodzilem do

kiem nie tylko z Poznania, ale

uroczystościami, organizując wie-

klasy piątej. W piątej klasie usilowa-

też z Kolomyi, czy nie mylę się?

le imprez, bardzo bliskich czlonkom

no mnie na silę zapisać do organizacji

Tak, zgadza się.

naszego Towarzystwa, jak również

pionierskiej.

zaproszonym mieszkańcom Lwowa.

Przyjeżdżal Pan jeszcze przed

Nie udalo się?

STANISLAW LUKASIEWICZ

wojną z pomocą charytatywną,

Mówi Pan o tym w czasie

Nie chcialem się zgodzić, więc wy-

przeszlym, a jakie są plany na

Pan ciekawe nazwisko ­ Luka-

ponieważ należy Pan do Towa-

Jak to?

rzucono mnie ze szkoly i musialem

rzystwa Milośników Lwowa,

przyszlość?

siewicz. A my znamy Ignace-

sobie szukać następnej szkoly. I to

Jedno faktyczne, a drugie w papierach.

a teraz wiadomo, jest wojna

go Lukasiewicza. Czy jesteście

Dzialamy teraz i w dalszym ciągu

byla szkola dziesiąta.

Urodzilem się w Kolomyi. Po prostu

i wiele osób boi się przyjeż-

spokrewnieni?

dzialać będziemy. Oprócz tradycyj-

rodzice ukrywali się, albo przed Niem-

dżać na Ukrainę, a jednak Pan

A kto Pana uczyl? Kogo z na-

nych, stalych imprez na przyszly rok,

Nie. Z tego drzewa genealogicznego

cami, albo przed moskalami. Mój ojciec

uczycieli Pan zapamiętal?

przyjechal.

obecna prezes Katarzyna Kwinecka

Ignacego Lukasiewicza absolutnie

byl oficerem Wojska Polskiego, byl rad-

Nie tylko teraz przyjechalem, ale

zapowiada organizację balu lwow-

nie pochodzę. Natomiast w życiu na-

Moją wychowawczynią od pierwszej

nym w czasie kampanii wrześniowej

sze drogi się skrzyżowaly.

w grudniu też byla wojna i przyje-

skiego. Będzie to bal charytatywny,

klasy byla pani Baczyńska. Więcej

i ukrywal się we Lwowie. Przeniósl się

chaliśmy tu z darami, i byliśmy tutaj,

organizowany dokladnie w dniu 18

nikogo nie pamiętam, niestety.

na jakiś czas do Kolomyi. Tam przeby-

W jaki sposób?

rozdając mieszkańcom to wszystko,

listopada przyszlego roku, jak rów-

wala już moja matka, która akurat byla

A  dyrektora  szkoly  Pan

nież druga impreza ­ jest to piknik

Bo byl drugi dziadek, ojciec mojej

co zebraliśmy w Poznaniu.

w ciąży. Kiedy dziadkowie dowiedzie-

pamięta?

charytatywny, który się odbędzie na

matki, pochodzil ze wsi, gdzie za-

li się, że się urodzilem, zabrali mnie

Pan przyjeżdża zawsze nieco

kladal swoją kopalnie wlaśnie Igna-

początku roku szkolnego.

Jakże dyrektora mogę nie pamię-

z matką z powrotem do Lwowa. No

wcześniej, przed świętami. Za-

cy Lukasiewicz. Ojciec mego dziad-

tać, jeśli byli to ci, którzy mnie wy-

i trzeba bylo, oficjalnie już, zarejestro-

wsze zawita Pan do nas, do re-

Czyli dzialacie nadal. A czy w tę

ka byl wlaśnie sztygarem w kopalni

walili z tej szkoly. Wezwano mnie

wać mnie, że przyszedlem na ten świat.

najbliższą środę spotkacie się?

dakcji i wie Pan, jak Pana na-

Lukasiewicza. Ta miejscowość jest

w pewnym momencie do dyrekto-

I w tym biurze, ZAGS to się nazywalo,

zywamy? Nasz Święty Mikolaj

Tak. Środa każda jest zawsze otwar-

dla mnie bardzo bliska, ze względu

ra, siedzialy tam pionierwożata i od

wydarzyla się kolejna historia.

z Poznania!

na mojego dziadka, jak również ze

ta. Malo tego, może tam przyjść każdy

komsomolu ktoś. I, o ironio losu, wy-

Oni się pomylili?

O wlaśnie, Pani dobrze powiedziala,

czlowiek i na przyklad zorganizować

względu na nazwisko. Kiedyś orga-

lecialem z tej szkoly za Poznań, bo za

nizowalem dużo obozów mlodzieżo-

że przyjeżdżam dosyć wcześnie przed

sobie urodziny, imieniny czy jakąś

dużo wiedzialem, co wówczas dzialo

Oni się nie pomylili, to bylo inaczej.

inną uroczystość i wtedy w calym

wych, pieszych i zawsze zaczynalem

się w Poznaniu i tymi wiadomościa-

świętami po to tylko, ażeby zdążyć

Babcia zaczęla pisać, że Stanislaw

jeszcze na Mikolaja do dzieci. I dla

zamku, bo to jest zamek centralny, pól

od Bóbrki. Zdarzylo się nawet kiedyś,

mi dzielilem się z kolegami i koleżan-

Lukasiewicz urodzil się w Kolomyi,

że przyjechaliśmy w dzień, kiedy

tych dzieci przywozimy też mnóstwo

miasta Poznania slyszy ,,sto lat" śpie-

kami w szkole. A byly to czasy, kiedy

a tu dziadek stal obok i mówi: ,,Pa-

muzeum bylo nieczynne. Oczywi-

darów. Zawsze gdzieś okolo dwieście,

wane danemu jubilatowi (śmieje się).

nie można bylo glośno o tych rzeczach

nie, żadna Kolomyja, pisz pan Lwów!

ście, trzeba byloby uciekać z niczym

dwieście pięćdziesiąt dzieci staramy

mówić i oczywiście te moje dzialania

No i w ten sposób mam miejsce uro-

Kiedyś, powiedzial Pan w roz-

i mlodzież mialaby stracony dzień na

informacyjne dotarly do dyrekcji

się tutaj obdarować.

dzenia we wszystkich dokumentach

mowie: najpierw kawa i her-

obozie. Ale poszedlem i porozmawia-

szkoly. I gdy rok szkolny się zacząl,

­ Lwów. Natomiast pomylili dzień.

bata, a później ,,Kurier Galicyj-

Proszę o kilka slów o Towarzy-

lem z panem, który byl pracownikiem

postanowiono mnie z tej szkoly usu-

Urodzilem się 24 kwietnia, a w doku-

stwie, kiedy zostalo zalożone

ski". Wiemy, że otrzymujecie

muzeum i kiedy się dowiedzial, że

nąć. Jak powiedzial dyrektor: mamy

mentach zapisali 25 kwietnia.

Poznańskie Towarzystwo Mi-

naszą gazetę w wersji elektro-

pochodzę z rodziny Andrzeja Dubie-

tutaj nauczycieli dobrych od historii

nicznej a jednak wiele osób jest

lośników Lwowa? I jak teraz

Czyli bliskie są Panu te dwa

la czyli wlaśnie mego dziadka, po-

i informacji o świecie wspólczesnym.

wygląda sytuacja?

przyzwyczajonych do wydania

miejsca, zarówno Lwów jak

wiedzial, abym zawolal mlodzież na

papierowego.

Tymczasem Pan znal inną

i Kolomyja.

zwiedzanie.

Towarzystwo, oczywiście, dziala

historię...

i zostalo zalożone w lutym 1989 roku.

Ja też nie uznaję tego online czy jak tam

Przede wszystkim ­ Lwów, bo

Panie Stanislawie, gdzie się

To byl okres, kiedy mnóstwo oddzia-

ono się nazywa. Lubię czytać normal-

Znalem historię wspólczesną inną,

w tym Lwowie przeżylem 15 lat prawie

Pan urodzil?

ną gazetę, papierowe wydanie.

która się razem ze mną rodzila

lów powstawalo. Wówczas zaczęto

i z miastem związalem swoje serce.

Oj, gdzie się urodzilem, proszę Pani...

mówić o Lwowie oficjalnie. Dużo osób

i tworzyla, o której dziś wspominamy

Chcialabym troszeczkę wię-

Gdzie się Pan uczyl, w której

Ale co Pani chce wiedzieć? Mam dwa

i rocznicę obchodzimy każdego roku.

nie wiedzialo, skąd pochodzą i gdzie

cej dowiedzieć się o Panu. Ma

szkole?

miejsca urodzenia.

się urodzili. Nagle wszyscy ­ jak

To jest wlaśnie historia Poznania.

grzyby po deszczu ­ zadeklarowali

No i tak się zlożylo, że znalazlem się

w Poznaniu. W Poznaniu, tak jak to

się, że są lwowiakami. Bylo ich oko-

lo trzystu osób. Do dzisiaj Towarzy-

mówię w tej chwili, mieszkam tym-

czasowo sześćdziesiąt lat.

stwo dziala, to już prawie trzydzieści

pięć lat będzie wkrótce. Liczba czlon-

A gdzie Pan mieszkal we

ków jest o już wiele mniejsza, wiele

Lwowie?

osób zmarlo, dużo osób wyjechalo,

dużo osób zapomnialo już o Lwowie.

We Lwowie to byl Lyczaków. Znany

nam Lyczaków, uliczka taka boczna,

W każdym razie, ci, co pozostali, co

pamiętają, a jest ich okolo osiemdzie-

tuż przed parkiem Lyczakowskim

siąt osób, w dalszym ciągu trwają

skręcala w prawo. To byla uliczka,

która nosila trzy nazwy, kiedyś Cet-

i dzialają.

nerowska, potem Wąsowicza, a póź-

Jakie są najważniejsze filary

niej na końcu, to już Czeremszyny.

dzialalności Towarzystwa?

I taką nazwę ma do dnia dzisiejszego.

Od samego początku byly to trzy ta-

Ona zaczynala się od ulicy Lycza-

kówskiej, a kończyla się na Cmenta-

kie filary. Po pierwsze ustaliliśmy,

że skoro już jesteśmy lwowiakami,

rzu Orląt. W pewnym okresie nawet

ją wyprostowano i poprowadzono

to trzeba, żebyśmy potrafili razem,

w naszym gronie cieszyć się tym,

przez groby Orląt, które potem, w la-

czym radowaliśmy się we Lwowie,

tach dziewięćdziesiątych ekshumo-

wano i przeniesiono na kwaterę już

to znaczy świętami: Wielkanoc, Boże

Narodzenie. Oprócz tego byl tak zwa-

wlaściwą na Cmentarzu Obrońców

Lwowa.

ny dzień otwarty ­ w środę każde-

go tygodnia każdy z lwowian, który

Czy istnieje dom w którym Pan

wiedzial o tym i chcial, mógl wstą-

mieszkal?

pić na kawę, na herbatę, kupić prasę

lwowską i spędzić w siedzibie To-

Nie, po tym domu już nie ma śladu.

Musialem opuścić Lwów i znalazlem

warzystwa godzinę ­ póltorej, przy