18

nr 7 (419) |14­27.04.2023

Okruchy historii

www.kuriergalicyjski.com

Lańcuch rektora lwowskiej Szkoly Politechnicznej i jego twórca ­

mistrz zlotniczego rzemiosla Franciszek Kwaśniewski

W 1904 r. podczas

uroczystej inauguracji roku

akademickiego w Szkole

Politechnicznej (od 1921

r. ­ Politechnika Lwowska)

ówczesny rektor prof. Leon

Syroczyński wystąpil ze

wszystkimi oznakami swej

REKLAMA PRACOWNI I SKLEPU FRANCISZKA KWAŚNIEWSKIEGO

wladzy ­ berlem rektorskim

Z 1887 R.

w ręce i w zlotym lańcuchu

na szyi. Wykonanie owego

lwowskiego na pl. Mariacki l.

ślubu ­ jak w przypadku ożen-

lańcucha, sfinansowane

3 (wejście od strony ul. Krętej).

ku (spowinowaconego z nim

FIRMOWE PUDELECZKO PRACOWNI

ze skladek Towarzystwa

Przeprowadzkę wymusil w du-

przez żonę Helenę Limanow-

,,KWAŚNIEWSKI I WOJTYCH"

Politechnicznego i Galicyjskiej

żej mierze fatalny stan tech-

ską) Wincentego Micińskiego

Izby Inżynierskiej, powierzono

nawiązującymi często do wzo-

niczny kamienicy, a i brakowalo

z panną Aleksandrą Barańską,

LAŃCUCH REKTORA LWOWSKIEJ

dzialającemu od kilkunastu

rów ruskich i renesansowych.

miejsca na magazyn i pracow-

to w kumy ­ gdy poproszono go

SZKOLY POLITECHNICZNEJ ­ DZIELO

lat we Lwowie zlotnikowi

Również do zamawianych me-

nię. W 1896 r. pan Franciszek

na ojca chrzestnego Boleslawa,

FRANCISZKA KWAŚNIEWSKIEGO

i jubilerowi Franciszkowi

dalików i medali pamiątko-

wszedl w spólkę z przybylym

syna Józefa Limanowskiego.

Kwaśniewskiemu.

wych Kwaśniewski sam wy-

z Krakowa zlotnikiem i jubile-

Gdy Franciszek Kwaśniewski

konywal w pracowni wlasne

rem Janem Wojtychem ­ wspól-

zmarl w styczniu 1912 r., fir-

sztance.  Notabene,  dzielem

nicy mieli swój sklep przy ul.

mę po ojcu przejąl najstarszy

ANNA KOZLOWSKA-RYŚ

W

Akademickiej 6. Dziwnym tra-

Franciszka  Kwaśniewskiego

syn Wladyslaw, wyksztalcony

ogniwa

lańcucha

byl medal wybity w 1879 r. dla

fem spólka nie prosperowala

zlotnik, kontynuując jej dzia-

zbyt dobrze, co zmusilo wlaści-

w ksztalcie zębatych

upamiętnienia 50-lecia pra-

lalność pod znanym już szyldem

kól  z  wplecionymi

cy literackiej Józefa Ignacego

cieli do znacznych obniżek cen

,,Franciszek Kwaśniewski".

w nie cyrklami wkomponowane

swoich towarów. Kwaśniewski

Kraszewskiego. Na wystawie

W czasie dlugiej dzialal-

zostaly na przemian Orzel Pol-

w Krakowie we wrześniu 1887

i Wojtych popadli przejściowo

ności firmy nie obylo się nie-

ski i lew z herbu miasta Lwowa,

r. ­ znów z Antonim Lewkowi-

w tarapaty finansowe i koniec

stety bez wlamań do sklepu

czem ­ przedstawil dwa srebrne

końców spólka zostala rozwią-

a polączone zostaly trójkątami

i kradzieży. Chyba do najglo-

WSPÓLCZESNY LAŃCUCH REKTORA

oplecionymi delikatną wicią ro-

kielichy.

zana w 1902 r. a panowie roze-

śniejszych należalo wlamanie,

POLITECHNIKI LWOWSKIEJ

ślinną, zaś zawieszony na lań-

Po przeniesieniu się do Lwo-

szli się nieco poróżnieni.

do jakiego doszlo pod koniec

cuchu medal zdobila na awersie

Wlasną firmę zalożyl w 1871 r.

wa,  Kwaśniewski  wystąpil

Pracownia i sklep Francisz-

1914 r., za okupacji rosyjskiej

podobizna cesarza Franciszka

i otworzyl sklep ­ jak się wy-

ze swoimi wyrobami na Po-

ka Kwaśniewskiego znane byly

Lwowa. Rozpisywala się o tym

daje, nie od razu przy Rynku

wszechnej Wystawie Krajo-

w mieście z pięknej, oryginal-

Józefa, zaś na rewersie stosowny

prasa lwowska i krakowska.

napis (zawieszenie zmieniono

Glównym 39 w kamienicy ,,Pod

wej w 1894 r., zdobywając tam

nej biżuterii damskiej, równie

W pewien grudniowy poranek

konikiem" (linia A ­ B), gdyż

w 1927 r.).

ponownie ­ podobnie jak jego

ciekawych we wzorach spinek

roku ówczesny wlaściciel fir-

Nie wiemy, co spowodowalo,

w 1876 r. zapraszal do swojej

uczeń, zlotnik Jan Jarzyna ­

do mankietów, obrączek ślub-

my p. Wladyslaw Kwaśniew-

pracowni przy ul. Wielopole 66

że pan Franciszek Kwaśniewski,

srebrny medal za wyroby zlot-

nych i srebrnych sztućców (sy-

ski, otworzywszy sklep przy

(w kamienicy p. Librowskiego).

nicze, zwracające swoją uwa-

gnowanych ,,F. Kwaśniewski"

jubiler o ugruntowanej już reno-

pl. Halickim 3, stanąl w pro-

mie, porzucil krakowski bruk

W tym czasie wspólpracowal ze

gę ,,charakterem narodowym",

oraz na życzenie zdobionych

gu i oniemial na widok spo-

starszym od siebie, doświad-

i przeniósl się do Lwowa. Pod ko-

bowiem we wzornictwie po-

wybijanymi monogramami lub

rych rozmiarów dziury w su-

niec 1891 r. wprowadzil się wraz

czonym zlotnikiem Antonim

wtarzaly się orly, sokoly i her-

herbem). Z racji swojego do-

ficie. Rozbita kasa ogniotrwala

Lewkowiczem, bowiem na wy-

z żoną Heleną z d. Limanowską

by polskie. Byl pan Franciszek

świadczenia powolany zostal

z kosztownościami świecila

stawie w 1877 r. zaprezentowali

czlowiekiem zamożnym a i ­

też p. Kwaśniewski na rze-

i pięciorgiem dzieci do mieszka-

pustkami. Zniknęly drogie ka-

nia w kamienicy przy ul. Czar-

ponoć pod wspólnym szyldem

jak to artysta w swoim rzemio-

czoznawcę i zaprzysiężonego

mienie, precjoza, perly, kosz-

relikwiarz w stylu gotyckim,

śle ­ lubiącym otaczać się pięk-

,,oceniciela sądowego".

nieckiego 3, a w październiku

towne zegarki. Caly sklep za-

1892 r. otworzyl w Rynku pod l.

odznaczony srebrnym meda-

nymi przedmiotami i obrazami.

Spośród uczniów Francisz-

rzucony byl drobnym gruzem

lem. Kwaśniewski reklamowal

39 (tzw. kamienica Tolloczkow-

Jeden z takich obrazów, olejny

ka Kwaśniewskiego wymienić

i prochem, a na podlodze wa-

się jako ,,Pierwsza krajowa fa-

ska) pracownię zlotniczą. ,,Ga-

portret ,,Wielmożnego pana P."

należy z pewnością Jana Jarzy-

laly się porozrzucane pudelka

bryka wyrobów jubilerskich

zeta Lwowska" pisala wówczas

pędzla Goslawa Mirona jubiler

nę, Wincentego Micińskiego

po zlotej biżuterii. Okazalo się,

zlotych i srebrnych", wykonu-

udostępnil na wystawę dziel

i Józefa Limanowskiego, którzy

o oryginalności prac wykony-

że zlodzieje dostali się do skle-

wanych przez jubilera, ich arty-

jąca zamówienia wg wlasnych

sztuki zorganizowanej w Pala-

również dzialali we Lwowie.

pu przez otwór wybity w pod-

rysunków i modeli. W 1886

zmie i trwalości, podkreślając iż

cu Sztuki podczas Powszechnej

Zresztą, mistrz Kwaśniew-

lodze mieszkania znajdującego

r. Kwaśniewski wziąl udzial

pracownia zlotniczo-jubilerska

Wystawy Krajowej w 1894 r.

ski utrzymywal z nimi bliskie

się nad sklepem. Zawezwani

w wystawie w Czerniowcach,

zasluguje na zaufanie, które nie

Wkrótce po Powszechnej

kontakty, nie tylko zawodowe

policjanci ustalili, iż mieszka-

prezentując biżuterię i wla-

Wystawie Krajowej przeniósl

lecz i prywatne, bywając pro-

tylko przyczyni się skutecznie

nie to dzień wcześniej wyna-

snej kompozycji medaliki pa-

do rugowania tandetnych wy-

p. Kwaśniewski sklep z Rynku

szony przez nich to na świadka

jęla pewna elegancko ubrana

miątkowe, budząc nimi ogól-

robów zagranicznych, ale nadto

mloda kobieta. Poszukiwania,

ne zainteresowanie i uznanie.

poparcie takie wplynąć może na

do których przystąpiono jako-

O jego wyrobach po czernio-

podniesienie zlotnictwa rodzi-

by natychmiast, spelzly na ni-

wieckiej wystawie ­ gdzie

mego, mającego tak piękne kar-

czym. Pan Kwaśniewski zacząl

zdobyl srebrny medal ­ pisano

ty w przeszlości, a walczącego

prywatne śledztwo na wlasną

w prasie wiedeńskiej w samych

obecnie tak ciężko z konkuren-

rękę, psiocząc na opieszalość

superlatywach.  Podziwiano

cyą zagraniczną. Niewykluczo-

rosyjskiej policji. Podejrze-

nagrodzoną, wysadzaną bry-

ne, bowiem pewne poszlaki na to

nie padlo na przebywającego

lantami bransoletę z 5-karato-

wskazują, że nim pan Franciszek

w tym czasie we Lwowie zna-

wym szmaragdem, szereg brosz

zdecydowal się na osiedlenie we

nego policji wlamywacza nie-

o oryginalnych wzorach wg

Lwowie, nie tylko dostarczal tu-

jakiego Wincentego Paparę,

wlasnych rysunków (!), pier-

tejszym ,,pierwszorzędnym fir-

który z pewnością nie dzialal

ścionki, szpilki i lańcuszki.

mom" swoje wyroby, ale i mial

sam. Śledztwo i poszukiwa-

Firma ta wystawila rozmaite

tu w późnych latach 80. XIX w.

nia trwaly dlugo. Zakończyly

prace zlotnicze, które najlep-

swój magazyn jubilerski (rów-

się sukcesem i wiosną 1915 r.

szy smak francuski zdradzają,

nolegle do prowadzonego sklepu

zlodzieje stanęli przed sądem,

a wykonanie ich jest z pewno-

i pracowni w Krakowie).

choć pan Wladyslaw odzyskal

ścią nie za wysoko srebrnym

Franciszek  Kwaśniewski

tylko część kosztowności.

medalem nagrodzone ­ dono-

byl z urodzenia krakowiani-

A co z lańcuchem rektor-

nem, synem majstra krawiec-

sil ,,Wiener Vorstadt" 31 paź-

skim,  dzielem  Franciszka

dziernika 1886 r. Zdaniem Le-

kiego Bartlomieja i Lucji Am-

Kwaśniewskiego? Trudno jest

onarda Lepszego, pracownia

brozik, zresztą i jego teść Józef

mi w tej chwili odpowiedzieć

Kwaśniewskiego byla z kra-

Limanowski  byl  krawcem,

na to pytanie. Wspólcześnie

kowskich najlepiej wyposażo-

a i teściowa utrzymywala się

noszony przez rektorów Poli-

w czasach panieńskich z szy-

na w przyrządy i przybory zlot-

techniki Lwowskiej w ogólnym

nicze, dysponowala dużą liczbą

cia. Jako 16-latek rozpocząl ok.

zarysie żywo przypomina lań-

wzorów francuskich i wiedeń-

1863 r. 5-letnią naukę u jubile-

cuch z 1904 r., choć oczywi-

skich, ale i dysponowala licz-

rów Jana Nepomucena Golow-

ście część elementów zostala

REKTOR POLITECHNIKI LWOWSKIEJ ADOLF JOSZT ­ WIDOCZNY

nymi wlasnymi kompozycjami

skiego i Wladyslawa Glixellego.

zmieniona.

LAŃCUCH Z PRACOWNI FRANCISZKA KWAŚNIEWSKIEGO