20

nr 9 (421) |16­29.05.2023

Wspomnienia

www.kuriergalicyjski.com

Starania arcybiskupa Mariana Franciszka Jaworskiego

o zwrot dóbr kościelnych sprzed 1939 roku (cz. 8)

Prawdziwym wyjątkiem

w zabiegach o zwrot

dawnej wlasności Kościola

stal się Jazlowiec, gdzie

przed wojną mieścil

się dom generalny

sióstr niepokalanek. Po

zakończeniu II wojny

światowej pierwsze siostry

niepokalanki dotarly do

Jazlowca w 1988 roku.

Wówczas udalo się

częściowo wysprzątać

grobowiec z doczesnymi

szczątkami ich

zalożycielki s. Marceliny

Darowskiej.

KOLEGIATA W STANISLAWOWIE. STAN 2011 R.

Lwowie podtrzymal 7 paździer-

części dawnych pomieszczeń

KOŚCIÓL W BOLSZOWCACH. STAN 2006 R.

nika 2008 roku decyzję sądu

klasztornych. Powolano rów-

MARIAN SKOWYRA

N

gospodarczego w Tarnopolu.

okazalych murowanych świą-

Również przy oddanym ko-

nież komisję, której celem bylo

ściele jezuitów w Kolomyi, przy

astępnie siostry poczy-

Tym samym odrzucil wniosek

tyń. Przepadly niemal wszyst-

sporządzenie aktu przyjęcia na

nając od 1991 roku zalo-

miejscowej rady wiejskiej, któ-

kie, wyjątkowo liczne na tym

glównym wejściu do kościola

wlasność tej części klasztoru.

żyly dwa domy zakonne:

ra zaskarżyla decyzję wojewo-

obszarze, kościoly drewniane.

w 1993 roku dobudowano sklep

Sprawa z klasztorem sióstr

w Buczaczu i Mikulińcach, a ks.

dy tarnopolskiego z 2002 roku

Te, które ocalaly, znajdowa-

meblowy. Z tej też racji, nie tyl-

niepokalanek w Jazlowcu wy-

Ludwik Rutyna rozpocząl sta-

o zwrocie domu jego prawowi-

ly się w stanie daleko posu-

ko utrudniono remont, ale wierni

dawala się zamkniętą, gdyż

rania o odzyskanie dawnego

niętej ruiny. Mimo to również

byli zmuszeni wchodzić do świą-

tym wlaścicielom.

dalsze procedury zależaly od

klasztoru sióstr niepokalanek

o te świątynie należalo rozpo-

tyni przez boczne wejście. Ta sy-

W obronie praw sióstr nie-

sprawności dzialań niższych

w Jazlowcu. Część zrujnowa-

pokalanek w Jazlowcu przed

cząć wszechstronne starania.

tuacja trwala wiele lat. Wobec

urzędników, którzy byli zobo-

Najlepiej zachowanym za-

tego bp Marcjan Trofimiak, wi-

nego klasztoru (lewe skrzydlo)

wladzami wystąpil metropo-

wiązani do wypelnienia za-

udalo się odzyskać w 1996 roku

bytkiem na tym obszarze byla

kariusz generalny archidiecezji

lita lwowski kard. Marian Ja-

dań zgodnie z otrzymanymi

stanislawowska

kolegiata,

i abp Marian Jaworski 16 li-

lwowskiej, zwrócil się 8 listopa-

worski, który wystosowal list

wskazówkami. Jednak sytuacja

stopada 1996 roku odprawil

której z braku dobrej woli miej-

da 1996 roku do obwodowej rady

do wojewody tarnopolskiego.

przerosla w biurokratyczną

pierwszą mszę św. przy reli-

scowych urzędników, mimo

w Iwano-Frankiwsku i miejskiej

W styczniu 2008 roku sio-

ciąganinę.

kwiach bl. Marceliny Darow-

licznych starań przez wszyst-

rady w Kolomyi o przeniesienie

stry otrzymaly ostateczną od-

Siostry na początku

kie te lata, nie udalo się od-

wspomnianego sklepu.

skiej. Po trzech latach wladze

powiedź potwierdzającą pra-

nie otrzymywaly

zyskać. Należy zauważyć, że

W odpowiedzi na to pismo

oddaly kolejne pomieszczenia

wo wlasności do klasztoru.

wraz z dawną kaplicą Mat-

mimo starań, w Stanislawowie

mer miasta Kolomyja I. Dowha-

Nie udalo się jednak siostrom

zatwierdzenia

ki Bożej Jazlowieckiej, w któ-

oprócz kościola Chrystusa Kró-

niuk, pisal: ,,Do czasu przeka-

i kardynalowi Marianowi Ja-

uchwaly w radzie

rej w czasie komuny mieścil

la nie udalo się odzyskać żadnej

zania wspólnocie kościól byl

worskiemu odzyskać calości

wiejskiej lub też nie

się klub. Odzyskaną w formie

przedwojennej wlasności.

wykorzystywany jako maga-

budowli dawnego domu macie-

byly powiadamiane

dzierżawy wlasność siostry

Zdarzaly się sytuacje, że

zyn sklepu meblowego. W 1990

rzystego sióstr niepokalanek.

o zebraniu

kościoly wracaly do wlasno-

roku budynek kościola byl cal-

odremontowaly i udostępni-

W tym czasie nie odzyska-

deputowanych,

ści rzymskich katolików, jed-

kowicie zwolniony i przeka-

ly pielgrzymom. Dzielo odno-

no również zdewastowanego

nak nie wolno bylo zacząć prac

zany wspólnocie na wlasność.

wy zawdzięcza się w więk-

dawnego kościola parafialnego

a następnie nie

szości heroicznej postawie s.

remontowych z powodu braku

Obecnie kościól calkowicie

i kaplicy cmentarnej w Jazlow-

otrzymywaly

Anuncjaty Strasburger, daw-

cu, o które także zabiegano.

odpowiedniego  pozwolenia.

zadowala potrzeby wiernych.

odpowiedzi na skladane

nej przelożonej generalnej oraz

Tak w Bolechowie kościól od-

Obok kościola jest duży teren,

pisma. W ostateczności

Obwód iwanofrankiwski

pierwszej po wojnie przelożonej

dano wiernym, jednak nie wy-

gdzie wierni mogą przeprowa-

otrzymaly odmowną

(stanislawowski), a zwrot

dano pozwolenia na remont,

dzać różne akcje religijne.

jazlowieckiej wspólnoty.

odpowiedź na

wlasności kościelnej

gdyż na przeszkodzie stal sklep

Sklep meblowy, który znaj-

W 1996 roku siostry rozpo-

przekazanie wlasności,

częly starania o odzyskanie ca-

Na terenie obwodu iwa-

meblowy, usytuowany przy

duje się kolo kościola, jest jedy-

nofrankiwskiego

Kościól

wejściu do świątyni. W ko-

nym takiego rodzaju sklepem

lości dawnego klasztoru, zajęte-

która de facto nie

ściele, wedlug ówczesnych re-

w mieście. Wobec trudnej sy-

rzymskokatolicki w okresie

go w okresie komunistycznym

należala do wlasności

lacji, walila się ściana, dach

tuacji ekonomicznej w mieście

komunistycznym poniósl zna-

na szpital gruźliczy. Odrestau-

wsi.

i strop.

rada miasta nie uważa za po-

czące straty. Zniszczono wiele

rowaną część domu, grobowiec

W tym czasie buczacka ga-

trzebne burzyć pomieszczenie

oraz kaplicę poświęcil w tym

zeta powiatowa ,,Nowa doba"

sklepu meblowego, nie zbudo-

czasie abp Marian Jaworski.

wawszy nowego". Dalej wladze

pod rubryką ,,Bić na trwogę" 2

Od 1998 roku siostry roz-

miasta tradycyjnie już obiecaly

września 2005 roku opubliko-

poczęly starania o odzyskanie

zniesienie obiektu, jeśli wspól-

wala artykul pt. ,,Nie chorujcie

na wlasność odremontowanego

na gruźlicę", gdzie zaznaczono,

nota kościelna wybuduje nowy

z ruin lewego skrzydla klasz-

że ,,obwodowy szpital gruźli-

sklep w obrębie miasta.

toru. W 2000 roku siostrom

Zrujnowany i zdewastowa-

czy w Jazlowcu, który dziala

przyznano 50-letnią dzierża-

ny kościól i klasztor karmeli-

od 1946 roku, ostatnimi laty

wę, którą 11 maja 2002 roku

tów w Bolszowcach w latach

jest wyrzucany z zajmowa-

na podstawie uchwaly prze-

90. zostal przekazany do użyt-

nych pomieszczeń przez klasz-

wodniczącego obwodowego I.

tor rzymskokatolicki. Dwie

ku wspólnocie rzymskokato-

Kurnickiego przekazano sio-

trzecie pomieszczeń już cal-

lickiej. Przez szereg lat z powo-

strom na wlasność. Natomiast

dów finansowych pozostawal

kowicie przekazano polskiej

19 grudnia 2002 z urzędu tar-

stronie". W gazecie wystąpio-

bez remontu. Po przeprowa-

nopolskiej architektury przy-

dzonych pracach remontowych

no przeciwko decyzji wladz

slano wyjaśnienie, że ,,prawą

obwodowych, nazywając ją

dopiero w 2001 roku świątynia

część palacu i inne gospodarcze

bezpodstawną i zaplanowa-

i klasztor zostaly przekazane na

pomieszczenia klasztoru mogą

wlasność wspólnocie rzymsko-

no powszechny sprzeciw spo-

być przekazane zgromadzeniu

katolickiej, którą opiekują się

leczności wsi na czele z wójtem

po zalatwieniu spraw związa-

franciszkanie konwentualni.

Jazlowca.

nych ze zwolnieniem wspo-

Trudności z odzyskaniem

Ostatecznie siostry od li-

mnianych pomieszczeń jazlo-

kościola byly również w Lyścu,

stopada 2007 roku zostaly

wieckiego szpitala gruźliczego".

Jezupolu, gdzie rozmieszczono

wciągnięte w proces sądu go-

Z tegoż biura 12 sierp-

magazyn wojskowy, w Otynii,

spodarczego w Tarnopolu, któ-

nia 2004 roku wydano na-

Ceniawie, Kutach i Zablotowie.

ry odrzucil pozew wsi. Rów-

kaz o przekazaniu na wlasność

nież sąd administracyjny we

Jednak wszystkie te świątynie

zgromadzeniu  niepokalanek

KAPLICA JEZUITÓW W CHYROWIE NA MIEJSCOWYM CMENTARZU