21

nr 9 (421) |16­29.05.2023

Wspomnienia

www.kuriergalicyjski.com

z biegiem czasu zwrócono pier-

Stanislawa Padewskiego dla

muzyczna. Nową plebanię wy-

budowano w dawnym Firle-

nowej diecezji charkowsko-za-

wotnym wlaścicielom. Próbo-

jowie, a w Buczaczowcach na

wano także zaklócić ceremonię

poroskiej oraz dwóch biskupów

pomocniczych dla archidiecezji

otwarcia i poświęcenia kościo-

potrzeby parafii wladze prze-

la w Lyścu, której przewodni-

lwowskiej ks. Mariana Bucz-

kazaly dwa pokoje w miejsco-

ka, obywatela Rzeczypospolitej

czyl abp Marian Jaworski.

wym domu kultury.

Polski, dlugoletniego kanclerza

Ks. Piotr Buk, proboszcz z Ko-

Starania o wlasność

lomyi, po zebraniu w Delatynie

Kurii Metropolitalnej i ks. dra

kościelną na terenie dawnej

Leona Malego, prefekta Wyż-

przepisanej prawem dwudziest-

Bukowiny

ki podjąl starania o jej rejestra-

szego Seminarium Duchowne-

Na terenie dawnej Buko-

cję, którą z licznymi trudnościa-

go we Lwowie.

winy większość potrzebnych

Liczne publikacje świec-

mi zarejestrowal w 1992 roku.

świątyń  zostala  odzyska-

kie zamieszczaly pozytyw-

Następnie dzięki staraniom ks.

na jeszcze przed 1991 rokiem

ne informacje na temat życia

Franciszka Pukajlo 18 sierpnia

dzięki zaangażowaniu i wy-

Kościola, przedstawiając jego

1994 roku kościól odzyskano,

bitnej dzialalności ks. Wikto-

dzialalność w państwie. Po pa-

a ks. Kazimierz Halimurka 4

ra Antoniuka, proboszcza pa-

miętnej pielgrzymce papieża

października 1998 roku doko-

rafii w Czerniowcach. Mimo

na Ukrainę wladze przekazaly

nal jego poświęcenia.

to, także i na tym obszarze, dla

na rzecz Kościola rzymskoka-

Początkowo w drewnia-

tolickiego Dom Arcybiskupów

normalnego funkcjonowania

nej szopie modlili się wierni

ZABRANY PRZEZ PRAWOSLAWNYCH KOŚCIÓL W DUBLANACH

archidiecezji lwowskiej, a tak-

w Obertynie, gdyż dawny ko-

Kościola rzymskokatolickiego,

zwrócono kościoly w Glębo-

że kościoly w Krakowcu, Kuli-

podejmowano starania o od-

Dodatkowo wieża kościelna,

ściól po zakończeniu II wojny

kiej i Lużanach. Kolejno w 1993

kowie, Malechowie, Starej Soli,

zyskanie dawnych kościolów

zwlaszcza po 2000 roku po-

światowej ulegl calkowitemu

Stojanowie, Tartakowie i Wiel-

i domów parafialnych.

chylila się i grozila zawaleniem.

przywrócono dzialalność ko-

zniszczeniu. Ta tymczasowa

ściola w Banilowie Podgórnym,

kich Mostach.

W stolecznym mieście tego

Wladze chętnie pozbyly-

drewniana kaplica zostala po-

regionu ­ Czerniowcach wier-

a w 1994 roku w Budeńcu, Mi-

by się ruiny kościola, jednak

Kościoly w Krakowcu, Kuli-

święcona przez abpa Mariana

lejewie i Piotrowcach Górnych.

ni przez okres komunistyczny

tradycyjnie już zażądaly od

kowie i Stojanowie na począt-

Jaworskiego 14 grudnia 1996

mieli do dyspozycji tylko jeden

wspólnoty wybudowania no-

Od 1995 roku kaplani dojeż-

ku lat 90. zostaly przekazane

roku. Dopiero w 2000 roku na

dżali z nabożeństwami do Zie-

kościól parafialny. Biorąc pod

wego budynku archiwum ob-

grekokatolikom. Jednak przez

potrzeby świątyni zostalo za-

lonego Gaju, które odprawiano

uwagę rozleglość miasta oraz

wodowego w mieście. Osta-

wszystkie te lata nie byly przez

kupione dawne kino, w którym

liczebność wspólnoty, podję-

tecznie kościól zostal oddany

na zasadzie dzierżawy w jed-

nich użytkowane, gdyż w każ-

po odpowiedniej adaptacji, od

to starania o odzyskanie daw-

dopiero w 2010 roku. Nie odda-

nej z salek przedszkola. Dopiero

dej z tych miejscowości wspól-

2003 roku zaczęto prowadzić

nego kościola jezuickiego pw.

no natomiast domu parafialne-

w latach 2002­2004 zostala tu

noty wschodnie mialy wlasne

regularne duszpasterstwo.

Najświętszego Serca Jezuso-

Wierni w Kaluszu mimo usil-

go, w którym mieścila się szko-

wybudowana kaplica.

cerkwie. Z tej też racji wladze

wego. W tym celu zostala reak-

la muzyczna.

Wedlug  niesprawdzonych

podjęly decyzję o przekazaniu

nych starań o świątynię musieli

tywowana przez abpa Mariana

Zabiegano o odpowiednie

informacji zniszczony kościól

ich lacinnikom.

zadowolić się jedynie niewiel-

w Waszkowcach zostal w 2000

Jaworskiego druga w mieście

pomieszczenia dla potrzeb ko-

Pierwsza rzymskokatolic-

kim pokojem w części dawnej

ścielnych w Zastawnej, gdyż

parafia.

roku przekazany rzymskim

ka msza św. w kościele pw. św.

plebanii, gdyż ich kościól zostal

Mikolaja w Kulikowie zostala

Wszystkie nabożeństwa tej

dawny kościól zostal zniszczo-

katolikom. Po sześciu latach

przekazany miejscowej wspól-

czerniowieckiej parafii przez

ny jeszcze w latach 80., po czym

z racji braku prowadzonych

odprawiona przez kard. Ma-

nocie prawoslawnej. Bezsku-

wiele lat byly sprawowane

na miejscu kościola wybudo-

prac remontowych mial być

riana Jaworskiego 17 kwietnia

tecznie przez lata zabiegano

w niewielkiej kaplicy, przy któ-

wano Urząd Stanu Cywilnego.

zabrany przez miejscowe wla-

2000 roku, a 7 września 2002

również o calość plebanii. Do-

rej również mieszkal kaplan,

Dopiero po 2000 roku zaku-

dze, które szukaly odpowied-

roku bp Leon Maly dokonal jego

piero w 1999 roku kościól zostal

należący do Towarzystwa Jezu-

piono dawny sklep, w którym

niej wspólnoty, zaintereso-

uroczystego poświęcenia.

ponownie oddany rzymskim

sowego. W kościele od 1962 roku

po odpowiedniej modernizacji

wanej tą świątynią. Jednak

Również do grekokatolików

katolikom. 20 lutego 2000 roku,

mieścilo się obwodowe archi-

urządzono kaplicę pw. świę-

z braku chętnych na przejęcie

należal kościól pw. Najświęt-

w rocznicę odzyskania kościo-

szego Serca Pana Jezusa w Sto-

wum, a sama świątynia zostala

tych Apostolów Piotra i Pawla.

tego obiektu, w 2016 roku mial

la, uroczystą mszę św. odprawil

janowie. Na początku 2000 roku

podzielona na dwie kondygna-

W 1991 roku zburzono kościól

być ponownie oddany wspól-

abp Marian Jaworski. Ponownej

cje. Z braku fachowej restau-

w Krasnoilsku. Na jego miejscu

nocie rzymskokatolickiej.

grupa miejscowych grekoka-

konsekracji świątyni dokonal

racji stan świątyni stopniowo

w krótkim czasie wybudowa-

Z odzyskiwaniem pleba-

tolików zwrócila się z prośbą

15 sierpnia 2008 roku abp Mie-

się pogarszal. Widoczne byly

no cerkiew prawoslawną. Wo-

nii największe trudności byly

do greckokatolickiego biskupa

czyslaw Mokrzycki.

w Czerniowcach, gdzie w okre-

W Horodence dawny ko-

ślady zawilgocenia budynku,

bec tego nabożeństwa zaczęto

Mychajla Koltuna, ordynariusza

gdyż przez dziurawy dach do

sprawować w domu prywatnym

sie komunistycznym ks. Kra-

zborowsko-brodzkiej eparchii

ściól zostal przekazany na rzecz

wnętrza sączyla się nieustan-

Anny Sokolowskiej i dopie-

jewskiemu pozostawiono dwa

z prośbą o przekazanie kościo-

grekokatolików. W miasteczku

nie woda. Ponadto, w 2005 roku

ro w 2012 wybudowano w tej

pokoje, a inne pomieszczenia

la na rzecz rzymskich katoli-

znajdowal się opuszczony nie-

w czasie zimowym mrozów po-

miejscowości nową kaplicę.

przekazano na mieszkania ro-

ków. Odpowiednią decyzję w tej

wielki dawny kościól ormiań-

pękaly rury i wydobywająca

W 1992 roku na terenie

dzinom. Nowi lokatorzy miesz-

sprawie podjęto 17 października

ski. Jednak wladze również tej

się z nich woda zalala kościól.

obwodu

czerniowieckiego

kania te sprywatyzowali. Sta-

2000 roku. Od tego czasu rozpo-

świątyni nie przekazaly Ko-

rano się o plebanie również

ściolowi lacińskiemu.

częto regularne duszpasterstwo

w Sadogórze, Glębokiej oraz

w Stojanowie.

Dawny kościól parafialny

Storożyńcu. W ostatniej z tych

w Haliczu w latach 60. zostal

Okazaly kościól pw. św. Ja-

kuba w Krakowcu zostal na

miejscowości ok. 1994 roku

przebudowany i zamieniony na

przekazano dla kościola część

początku lat 90. przekazany

dom kultury. W 1994 roku pod-

dawnej plebanii, a w przypad-

wspólnocie greckokatolickiej

jęto tu starania o zarejestrowa-

ku reszty domu w stanie daleko

w stanie daleko posuniętej ru-

nie rzymskokatolickiej wspól-

posuniętej ruiny wladze odmó-

noty parafialnej, a następnie

iny. Miejscowi lacinnicy przez

wily w jej rewindykacji.

wiele lat gromadzili się na na-

o pozwolenie na wybudowa-

bożeństwa w kaplicy cmentar-

nie nowej świątyni. W latach

Pozytywne zmiany

nej. Z racji, że kościól znajdowal

1995­1999 zostal wybudowa-

po 2001 roku

się w bezpośrednim sąsiedztwie

ny nowy kościól pw. bl. Jakuba

Z biegiem lat, zwlaszcza po

od przejścia granicznego i przez

Strzemię i św. Hipolita.

wizycie apostolskiej papieża

Na terenie obwodu stani-

wiele lat nie prowadzono w nim

Jana Pawla II w 2001 roku sy-

slawowskiego podjęto również

czynności restauracyjnych, za-

tuacja na Ukrainie ulegla pew-

stępca przewodniczącego rady

starania o odzyskanie daw-

nej zmianie. Kościól w więk-

powiatowej w Jaworowie Ro-

nych  domów  parafialnych,

szości przestal być postrzegany

man Kurasz 18 października

w których planowano obok

jako polski, a tym samym jako

1999 roku w osobnym piśmie

mieszkań dla duchowieństwa

wrogi państwu. Przekonano się

zwrócil się do dyrekcji fabryki

urządzić salki katechetyczne

również do kardynala Maria-

i centra pomocy charytatyw-

,,Rytm" o zwolnienie kościola

na Jaworskiego. Za szczególny

nej. O plebanie zabiegano w ta-

do 10 listopada 1999 roku ce-

kich miejscowościach: Dolina,

wklad w budowanie dobrosą-

lem przekazania go wspólnocie

Halicz, Bolechów, Kalusz, Ko-

siedzkich stosunków kardynal

rzymskokatolickiej. Dodal rów-

lomyja, Otynia, Ceniawa, Ro-

Marian Jaworski otrzymal kil-

nież, że ,,wspólnota grekokatoli-

hatyn, Kuty, Lipówka, Śnia-

ka wyróżnień i nagród. W 2002

ków nie ma zastrzeżeń odnośnie

tyn i Zablotów. Dla przykladu,

roku wladze Ukrainy bez prze-

przekazania budowli sakralnej

szkód przyjęly erygowanie no-

trzech kaplanów pracujących

na rzecz Kościola rzymskoka-

wych struktur diecezjalnych

w Kolomyi w pierwszych latach

tolickiego". Po jego oddaniu, 15

oraz nominacje biskupa dla

listopada 2000 roku abp Ma-

mieszkalo w zakrystii kościo-

nowej diecezji odesko-sym-

rian Jaworski dokonal poświę-

la. Nad zakrystią mieszkal też

feropolskiej w osobie ks. Bro-

cenia tymczasowej kaplicy przy

kaplan w Rohatynie, a w daw-

nislawa Bernackiego, biskupa

kościele.

nej plebanii mieścila się szkola

KOŚCIÓL W KOLOMYI. STAN 2009 R.