26

nr 9 (421) |16­29.05.2023

Z przedwojennej prasy

www.kuriergalicyjski.com

Jak w maju świętowano

już nie tylko uroczystości na-

Od 1923 r. ,,Gazeta

rodowej, ale i państwowej.

Poranna" i ,,Wieczorna"

Uroczystość rozpoczęla się

staly się Ilustrowanym

o godzinie 6:30 rano tradycyj-

dziennikiem

nem zebraniem na Kopcu Unji

informacyjnym Kresów

Lubelskiej oraz pochodami mu-

Wschodnich. W majowych

zyk wojskowych. O godz. 7 rano

zabrzmialy hejnaly z wieży ra-

numerach z 1923 r.

tuszowej. O godz. 8:30 odbyla się

możemy przeczytać

na placu Marjackim uroczysta

o obchodach święta

msza polowa, którą celebrowal

narodowego w tamtych

ks. biskup Twardowski. Przed

latach i co nieco innych

oltarzem, przybranym ziele-

ciekawostek.

nią, zebral się kler, generalicja

i wyższa wojskowość, weterani

powstania 63 r. ze sztandarem,

OPRACOWAL

attache i konsulowie państw

KRZYSZTOF SZYMAŃSKI

zagranicznych, przedstawicie-

2. maja dziennik publikuje

le wladz rządowych z wojewo-

apel do swych czytelników:

dą Grabowskim, reprezentacja

miejska z prezydentem Neuma-

Nie żalujmy ofiar

nem na czele, dalej wladze uni-

w dniu 3 maja!

wersyteckie, Politechniki i in-

nych wyższych uczelni, delegaci

Rodacy!

stowarzyszeń, oddzial honorowy

Zbliża się Wielkie Świę-

CZLONKOWIE PPS NA MANIFESTACJI W WARSZAWIE

lwowskiego korpusu kadetów

to Odrodzenia Ducha Narodu,

im odebrala, ,,chorążych" zaś

z tego świetlanego przeblysku,

z komendantem pulk. Machul-

zmartwychwstania myśli pol-

wiosny ducha polskiego wola

przytrzymala, a mianowicie:

jakim byla krótko przed utra-

skim, Związek Obrońców Lwo-

skiej, święto Konstytucji 3-go

do spoleczeństwa.

Zygmunta Witlina, absolwenta

tą niepodleglości Konstytucja

wa ze sztandarem, oddzial ho-

Maja.

gimnazjum, Lukasza Szosta-

3. maja. Naród ufal, że szczytne

norowy ulanów jazlowieckich

W tym dniu tryumfu twór-

W kolejnych numerach ma-

hasla w niej wyrażone, a świad-

ka, robotnika z fabryki obuwia

z muzyką, a dalej u stóp pomni-

czej mocy Narodu, zwycięstwa

jowych czytamy relacje o prze-

czące o wewnętrznej moralnej

,,Gafota", Wladyslawa Bernar-

ka liczne delegacje stowarzy-

światla wielkich idei nad ego-

biegu uroczystości nie tylko we

sile Polski, kiedyś staną się cia-

czuka, pomocnika fotograficz-

szeń i korporacji z chorągwiami

izmem i ciemnotą ­ niech stanie

Lwowie.

lem i zrealizują się już w wolnej,

nego, Joachima Ehrlicha, ucznia

i sztandarami. Podczas mszy św.

w swym calym ogromie przed

1 maja we Lwowie

ślusarskiego, Rafala Popowi-

odrodzonej Ojczyźnie.

przygrywala muzyka 19 pp.

świadomością Narodu wielkie

Przeszlo sto lat minęlo, lecz

Wczoraj, w dzień święta ro-

cza, pomocnika handlowego

Po skończonym nabożeń-

zadanie pracy wewnętrznej,

dzień radości i tryumfu nastal

botniczego, wylęgly masy ro-

i Józefa Grześkę, terminatora

stwie kapelan wojskowy ks.

którą wykonać trzeba, by Na-

wreszcie. Dziś Polska wspomi-

botników, skupiających się pod

szewskiego.

Ludwik Bombas uroczyście po-

ród polski wyrównal zaleglości

na datę 3. maja 1791 z uczuciem

sztandarem P. P. S. wzgl. zgrupo-

blogoslawil przekazanie przez

dziejowe w kulturze i cywili-

Dziś święto zjednoczenia

dumy, że wówczas zdobyla się

wane w Związkach zawodowych,

weteranów 1863 r. swego sztan-

zacji i potrafil wypelnić zdrową

narodu

na akt tak potężny, tak dobit-

na miasto. Clou uroczystości

daru mlodym kadetom z lwow-

treścią tę najdoskonalszą for-

nie świadczący o jej istotnej

odbylo się na pl. Gosiewskiego,

Lwów, 3. maja.

skiego korpusu.

mę organizacji życia zbiorowe-

żywotności.

a częściowo na pl. Zbożowym.

Cala Polska święci dziś rado-

Przejmując

historyczny

go ­ wlasne Państwo, które nam

Szczególnie dla nas, którzy od

sne święto rocznicy obudzenia

Na pl. Gosiewskiego byly usta-

sztandar, pod którym walczono

dane bylo odzyskać.

tylu dziesiątek lat leżąc na eks-

wione dwie trybuny, z których

ducha jedności narodowej, któ-

w powstaniu, kadeci zapewnili

Wspólczesne pokolenie Pol-

ponowanej placówce polsko-

wygloszono szereg mów.

ry przed 132 laty zjednoczyl ro-

o ciąglym pielęgnowaniu trady-

ski niechaj pamięta, że setki

Następnie odbyl się pochód

zerwany waśniami stanowemi

ści, pozostaliśmy tej Ojczyźnie

cji narodowych w oparciu o pra-

tysięcy doroslych analfabetów,

ulicami miasta, który po kilku

naród pod haslem zbudowania

zawsze wierni i doczekaliśmy

cę nad rozwojem naszej pań-

tysiące dzieci polskich, rozrzu-

się ostatecznego z nią zespole-

jeszcze przemowach rozwią-

lepszej przyszlości. Konstytucja

stwowości na podstawach etyki

conych w dawnych i nowych

nia, musi dzień dzisiejszy stać

zal się obok Wielkiego Teatru.

3. maja 1791 byla żywem zaprze-

i moralności, a lącznikiem mię-

osadach na wyniszczonych

się świętem pospolitem, świę-

Przebieg manifestacji byl zu-

czeniem tego, co zawistne glosy

dzy dawnemi a mlodemi winna

Kresach wschodnich z braku

pelnie spokojny, a nieliczna, do-

sąsiadów twierdzily o ,,polskim

tem powtórnego zjednoczenia

nam być konstytucja majowa,

szkól polskich albo wcale nauki

chodząca najwyżej do 100 glów

nierządzie" i polskiej ,,niezdol-

polskich Kresów Wschodnich

która byla świadectwem twór-

nie pobierają ­ albo też w obcej

z ukochaną Macierzą.

grupka komunistów, nawet nie

ności do bytu państwowego",

czej myśli żyjącej w narodzie.

szkole i w obcym języku ksztal-

próbowala wnieść jakiegoś fer-

byla pierwszem poza Francją

Następnie na placu Mariac-

cone, stają się obce dla Naro-

3 maj we Lwowie

mentu. Oczywiście komuniści

objawieniem szczytnych hasel

kim u wylotu ulicy Batorego od-

du i Państwa, że szkoly polskie

nie omieszkali przynajmniej na

spolecznych, jakie później uto-

Trzeciego Maja we Lwowie

byla się defilada wojskowa, któ-

z trudem przed wojną z ofiarne-

zewnątrz dać się odróżnić od

rowaly sobie zwolna drogę we

nadaly specjalny charakter

rą rozpocząl najmlodszy rocznik

go grosza spoleczeństwa wzno-

reszty manifestantów i w tym

wszystkich krajach Europy.

dwa glówne momenty: uroczy-

szkoly kadetów. Następnie przy

szone i Domy Ludowe, siejące

celu nieśli kilkanaście transpa-

Przyszly lata ucisku i niewo-

ste zlożenie sztandaru r. 1863

dźwiękach muzyki 19 pulku

polską kulturę ­ w wielu miej-

rentów i sztandarów z bolsze-

li, naród, nękany systematycz-

w ręce lwowskiego korpusu ka-

przedefilowali kadeci ze sztan-

scach zniszczone i dziś pustką

wickimi sztandarami i haslami.

nem prześladowaniem trzech

detów oraz defilada wojskowa.

darem, oddzial karabinów ma-

świecące wzywają do szybkiej

Toteż policja bez większych

wrogich zaborów, skupil się

Oba te momenty zlożyly się na

szynowych, 26 pulk piechoty

i wytężonej pracy.

korowodów wszystkie godla

w sobie i moc krzepiącą czerpal

nadanie temu obchodowi cechy

z muzyką, znowuż odzial kara-

Serdeczną opieką otaczać

binów maszynowych, 48 pulk

stale musi mlodzież polską,

z muzyką i z oddzialem karabi-

chroniącą się w granice Rze-

nów maszynowych, następnie

czypospolitej przed demora-

artyleria polowa, 14 pulk ulanów

lizacją  anarchji  bolszewic-

z muzyką, oddzial szkoly pod-

kiej, szukającą w Ojczyźnie

oficerskiej artylerii, 6 dywizja

nauki i przyszlości. Wierzymy,

artylerii konnej, 6 pulk artyle-

że mlodzież ta stworzy szeregi

rii ciężkiej, 3 auta pancerne oraz

pracowników i obrońców Kre-

oddzial policji państwowej.

sowych wspólnie z braćmi na-

Po tej urzędowej defiladzie

szymi, którzy z Ameryki i za-

nastąpil jeszcze bardzo pięknie

chodnich Kresów przybywając,

przedstawiający się pochód kon-

budują na wyludnionych woj-

nych i pieszych oddzialów Soko-

ną obszarach nowe warsztaty

lów i Sokolic, skautów oraz licz-

twórczej pracy na wschodnich

nych delegacji wiejskich gmin

rubieżach Państwa.

okolicznych. Calej uroczystości

Towarzystwo Szkoly Ludo-

towarzyszyly tlumy publicz-

wej 32 lata sluży wiernie idei

ności, a iluminacja kartkowa

obrony i pomnożenia kultury

w oknach kamienic i gęsto roz-

polskiej na Kresach, szerzenia

wieszone chorągwie bialo-czer-

oświaty i uświadomienia na-

wone świadczyly, że caly Lwów

rodowego wśród ludu polskiego

bral żywy udzial w tej zawsze

i corocznie w tym dniu święta

GIMNAZJALIŚCI Z PRZYSPOSOBIENIA WOJSKOWEGO NA DEFILADZIE 3 MAJA