7

nr 10 (422) |30.05­15.06.2023

Wydarzenia

www.kuriergalicyjski.com

Polscy i ukraińscy naukowcy o wyzwaniach spolecznych podczas wojny

Konferencja naukowa

wspólpracowników ze Szwajcarii, Danii,

się związkom motywacji i efektywno-

,,Psychologia w obliczu

i USA, w celu zbadania psychologicznych

ści pomocy dla ukraińskich uchodźców

wojny rosyjsko-

problemów i wyzwań w kontekście woj-

w Polsce. Podzielil się tym z ,,Kurierem

ukraińskiej" zebrala

ny na Ukrainie. Odbyla się ona w dniach

Galicyjskim":

19­20 maja.

­ Nasze badanie pokazalo, że najbar-

prawie 30 uczestników

­ Pomysl zorganizowania tego nie-

dziej skuteczną byla pomoc okazywana

z pięciu krajów. Wśród

zwykle ważnego i aktualnego wydarzenia

na poziomie osobistego zaangażowania.

pomyslodawców

wyszedl od mojego polskiego kolegi Paw-

Osobistego humanizmu, osobistych warto-

są profesorowie

la Boskiego. Dlugo zastanawialiśmy się,

ści, a nie ogólnych kulturowych wartości.

Pawel Boski i Wadym

gdzie najlepiej się spotkać i doszliśmy do

Jeśli chodzi o emocje, to dzialaly przede

Wasiutyński.

porozumienia, że nie ma lepszego miejsca

wszystkim emocje pozytywne w stosunku

na spotkania ukraińsko-polskie niż miasto

do Ukrainy. Na emocjach negatywnych do

Lwów. Uniwersytet Lwowski chętnie zgo-

Rosji nic się nie budowalo. Czyli wyrażenie

ANDRZEJ KOŃKO

dzil się nas gościć i początkowo planowa-

negatywnych emocji w stosunku do agre-

Straty, jakich doznala Ukraina w wy-

no spotkanie bezpośrednie, ale cieszymy

20 maja, zgodnie z programem wy-

czynnikami. Więc czekam na sukces

sora nie powodowalo, że pomaga się ofie-

niku ataku Rosji, są straszne. Tylko przy-

się, że mimo obecnych wydarzeń na Ukra-

darzenia, uczestnicy mieli okazję wy-

Ukrainy i nas wszystkich, to znaczy na

rze. Natomiast jeśli w stosunku do ofiary

bliżony koszt zniszczeń bezpośrednich

inie udalo nam się spotkać przynajmniej

sluchać wykladu plenarnego prof. Marii

zwycięstwo nad Rosją. Wówczas będę

mam pozytywne emocje ­ to rzeczywiście

wzrósl do 143,8 mld dolarów (wg KSE

zdalnie ­ podzielil się o tym, jak narodzila

Lewickiej (Uniwersytet Mikolaja Koper-

badania kontynuować. Ale już teraz

dziala ­ tlumaczyl prof. Boski.

Institute). Ale bolesnego ciosu doznal

się idea zorganizowania ukraińsko-polskiej

nika w Toruniu) na temat ,,Meandry ukra-

można mówić o tym, że pojawią się nowe

Przewodniczący komitetu organiza-

przede wszystkim najcenniejszy zasób

konferencji z dziennikarzami ,,Kuriera Gali-

ińskich tożsamości: 20 lat wspólpracy

problemy. Zwlaszcza na okupowanych

cyjnego konferencji, rektor Uniwersytetu

narodowy Ukrainy ­ ludzi. Wedlug ONZ

cyjskiego" Wadym Wasiutyński.

i polsko-ukraińskich badań". W komen-

terytoriach wschodnich, które wrócą do

Lwowskiego prof. Wolodymyr Melnyk

straty cywilne od 24 lutego 2022 r., po

Organizator wydarzenia, twórca psy-

tarzu dla dziennikarzy ,,Kuriera Galicyj-

Ukrainy. Pojawi się problem rozliczeń,

podkreślil wagę i znaczenie konferencji,

rozpoczęciu przez Rosję wojny na pel-

chologii międzykulturowej w Polsce (Pol-

skiego" profesor podzielila się swoją re-

na przyklad z tymi, którzy wspólpracują

w której wzięlo udzial prawie 30 uczestni-

ną skalę, do 1 maja 2023 r. wyniosly 23

ska Akademia Nauk, Uniwersytet SWPS,

fleksją na temat problemów, z którymi

z tamtą stroną, a tacy są. Na pewno poja-

ków. ­ Jestem wzruszony tym, jak bogata

375 osób, w tym 8709 zabitych. Ile strat

Warszawa), kierownik katedry psycholo-

Ukraina będzie musiala zmierzyć się po

wią się nowe podzialy i nowe nienawiści,

jest geografia uczestników konferencji. Są

ponioslo ukraińskie wojsko, jest obecnie

gii międzykulturowej, czlonek Internatio-

zwycięstwie.

ale mogą też wrócić stare problemy. My

to naukowcy z Uniwersytetu Warszaw-

informacją zamkniętą. Ale liczba bohate-

nal Association of Cross-Cultural Psycho-

­Prowadzę badania w Ukrainie chy-

się teraz kochamy bardzo jako Polacy

skiego, Wyższej Szkoly Psychologii Spo-

rów, którzy oddali życie, poświęcili zdro-

logy (IACCP), prof. Pawel Boski, wyglosil

ba od 2000 roku. I zawsze ten element

i Ukraińcy, ale w pewnym momencie nam

lecznej, Uniwersytetu Kardynala Stefana

wie, karierę i życie rodzinne, jest bardzo

przemówienie powitalne, a także udzielil

tożsamości, identyczności byl obecny.

temat Wolynia wróci i z tym będziemy

Wyszyńskiego w Warszawie, Uniwersy-

duża. A jeszcze 8 milionów Ukraińców

komentarza dla dziennikarzy ,,Kuriera

Tożsamości nie tylko narodowej, ale też

musieli sobie dać radę. Więc powiem tak:

tetu Mikolaja Kopernika w Toruniu, czlon-

wyjechalo szukać schronienia w innych

Galicyjskiego".

tożsamości lokalnej. Mnie interesuje

z jednej strony jesteśmy do siebie bardzo

kowie Polskiego Towarzystwa Psycho-

krajach świata. Straty i zniszczenia Ukra-

­ Cieszymy się, że mimo wielu prze-

związek tożsamości z miejscem zamiesz-

podobni, z drugiej strony są między nami

logii Spolecznej, naukowcy Narodowego

iny nie budzą wątpliwości ani na arenie

szkód udalo się zrealizować ideę, któ-

kania. Badania z 2003 roku pokazywaly,

duże różnice wlaśnie w tym podobień-

Uniwersytetu im. Tarasa Szewczenki

międzynarodowej (w ramach szczytu

ra zrodzila się podczas Kongresu PSPS

że zachodnia Ukraina jest w zasadzie

stwie. A jeszcze z innej strony, Ukraina

w Kijowie, Instytutu Psychologii Spolecz-

Rady Europy w Reykjaviku powstal

w Gdańsku 15 września 2022 roku. Nasza

identyczna z polską, a zwlaszcza z Pol-

jest nieporównanie bardziej zróżnicowa-

nej i Politycznej Narodowej Akademii Nauk

międzynarodowy rejestr szkód wyrzą-

konferencja jest wkladem badawczym

ską wschodnią. Po obu stronach są bar-

na tożsamościowo aniżeli Polska. I to jest

Ukrainy, Stowarzyszenie Psychologów Po-

dzonych Ukrainie w czasie wojny - ma

psychologów z obu naszych krajów w zro-

dzo podobne poglądy, z pewną różnicą

niesamowicie ważne pole do badań na-

litycznych Ukrainy, LNU im. Iwana Franki

on na celu pociągnięcie Federacji Ro-

zumienie kondycji czlowieka w warunkach

­ Polacy uważają, że Ukraińcy bardzo

ukowych. Myślę, że te badania w Ukrainie

i wielu innych instytucji. Wymieniona lista

syjskiej do odpowiedzialności i pomocy

skrajnej polaryzacji: między agresją a he-

ich krzywdzili, a Ukraińcy uważają, że

mogą otworzyć zupelnie nowe rozdzialy

świadczy o tym, że w organizację tego fo-

w odbudowie Ukrainy), ani tym bardziej

roiczną obroną; między cierpieniem a so-

Polacy ich bardzo krzywdzili. Także tu

w badaniach nad tożsamością, których

rum naukowego zaangażowany jest potęż-

w spoleczeństwie ukraińskim. Trauma

lidarnością; między rozpaczą a nadzieją.

jesteśmy podobni. Oprócz tego mamy

nawet zachodnia psychologia być może

ny potencjal naukowy ­ zaznaczyl Wolo-

spowodowana wojną jest bardzo duża

Zajmując się losem ludzi dotkniętych przez

podobne zagrożenia ­ w postaci Rosji.

nie dosięgla czy na to nie wpadla.

dymyr Melnyk.

i będzie wymagala wielkiego wysilku,

agresję, stawiamy pytania istotne dla na-

I to jest też coś, co nas lączy. Natomiast

Konferencja ,,Psychologia w obliczu

Nie zabraklo również slów wdzięcz-

aby ją uleczyć, odnowy zarówno mate-

szej dyscypliny: Jak wojna wplywa na psy-

zupelnie inaczej wyglądala tożsamość

wojny rosyjsko-ukraińskiej" jest kolejną

ności. Rektor Melnyk w imieniu studen-

rialnej, jak i psychicznej. O roli psycholo-

chologię? Jak psychologia może wplywać

wschodniej Ukrainy. Z moich badań wy-

próbą środowisk naukowych szukania

tów i kadry profesorskiej Uniwersytetu

gów jako jednego z narzędzi w drodze do

na wojnę? Niech ta konferencja będzie na-

nika, że jest ona slabsza w stosunku do

odpowiedzi na globalne wyzwania, któ-

Lwowskiego, a także w imieniu wszyst-

uzdrowienia dyskutowano na konferencji

szym skromnym wkladem w zwycięstwo

ugruntowanej już tożsamości zachodniej

re stawia przed nami agresja rosyjska.

kich Ukraińców zlożyl serdeczne podzię-

naukowej ,,Psychologia w obliczu wojny

Ukrainy nad imperialną Rosją i w tworze-

Ukrainy i częściowo centralnej. Podczas

Proces ten wymaga wysilku. Korzyst-

kowania kolegom, szczególnie z Polski, za

rosyjsko-ukraińskiej", która zgromadzila

nie życia, które nadejdzie po niej ­ powie-

wojny wstrzymalam badania, bo bylyby

nym tu wydaję się być badanie prof.

wsparcie przez Polaków Ukrainy w walce

psychologów z Ukrainy i Polski, a także

dzial Pawel Boski.

w jakimś sensie skrzywione rozmaitymi

Pawla Boskiego, który przypatrywal

z rosyjskim agresorem.

Kiedy powstal Stanislawów?!

Godności, potem pierwsza agre-

w sobotę po Dniu Wszystkich

sja Rosji w 2014 r., pandemia

Świętych na Zamku Halickim".

­ Dawny dokument świad-

i wybuchla wojna... Temat tych

Unikalne zdjęcia dawnych

czy, że przywileje faktycznie

dokumentów odszedl na dalszy

dokumentów o zalożeniu

plan, chcialem jednak, by byly

nadawaly prawo na osiedle-

miasta i potwierdzeniu

nie się i 20-letnie zamieszka-

one w Radzie miasta. W tym

prawa magdeburskiego

roku oprawilem fotokopie stron

nie ­ wyjaśnia L. Slobodian.

otrzymala Rada miejska

­ Każdemu, wedlug życzenia,

w oryginalnym w formacie

Iwano-Frankiwska.

wydzielano miejsce pod budo-

32x22 cm. Ukazala się również

Dokumenty odnalazl

wę domu w mieście, a na przed-

broszura z przekladem tekstu

w archiwum Biblioteki

mieściu wydzielano dzialki pod

oryginalnych  dokumentów.

Jagiellońskiej w Krakowie,

Już z pierwszych slów wynika,

budowę browaru, slodowni, na

wykonal fotokopie i przywiózl

że ,,...w 1662 roku dnia 7 maja

sady, ogrody i winnice. W do-

na Ukrainę Lubomyr

w Stanislawowie wydano ten

kumencie określone są podatki,

Slobodian, znany dzialacz

ich rodzaje i na co zostaną prze-

przywilej o zalożeniu przez An-

spoleczny i deputowany Rady

znaczone. Określano procedury

drzeja z Potoku Potockiego, sta-

obwodowej.

rostę Halickiego, Leżajskiego

przebiegu ogólnych zebrań, wy-

i Kolomyjskiego wspomniane-

borów wladz miejskich, przed-

go miasta w obecności samego

stawiania interesów mieszczan

SABINA RÓŻYCKA

w sądzie, nadania prawa na

zalożyciela...".

budowę świątyń. Z dokumen-

­ Ta historia rozpoczęla się

jego fotokopię dla naszego mu-

nadane naszemu miastu­ kon-

Oprócz tego L. Slobodian

tu wynika, że w dniu Wniebo-

w 2012 r., gdy nasze miasto

tynuuje Lubomyr Slobodian.

wykonal kopię dokumentu po-

zeum czy Rady miasta, aby

twierdzającego nadanie pra-

wstąpienia Pańskiego powinny

przygotowywalo się do uro-

każdy gość mógl się naocznie

­ Pojechalem do Polski, obej-

wa magdeburskiego przez króla

odbywać się w mieście wybory

rzalem dokumenty i zrobilem

czystych obchodów 350-lecia

przekonać, jak dawną i slawną

12 radnych magistratu. Wybra-

Jana Kazimierza. Nosi on tytul

­ opowiada Lubomyr. ­ Wie-

historię ma Stanislawów.

fotokopie. Przywiozlem je do

nych zatwierdzal osobiście wla-

le czytalem w książkach hi-

Zaczęly  się  poszukiwa-

Iwano-Frankiwska i przeka-

,,Prawo Teutońskie ze wszelki-

ściciel miasta...

storycznych, że data zalożenia

zalem do Rady miasta. Doku-

mi jego przywilejami, które na-

nia. W ukraińskich archiwach

daje się miastu nowopowsta-

Przywiezione fotokopie do-

miasta Stanislawowa to 7 maja

niestety nic nie odnalezio-

menty trzeba bylo przetluma-

kumentów są ostatecznym po-

1662 r. Ale konkretnego po-

no. Wówczas postanowiliśmy

czyć, bo spisane byly po lacinie.

lemu. Prawo to zostalo nadane

twierdzeniem oficjalnej daty

we Lwowie 14 sierpnia 1663 r.

twierdzenia dokumentalnego tej

zwrócić się z prośbą do sąsied-

Pomogla w tym Uliana Pańkiw,

Zatwierdzono w nim herb mia-

zalożenia miasta. Podobne fo-

daty nie bylo. Wówczas bylem

niej Polski. Z archiwum Biblio-

filolog, docent katedry języko-

tokopie dokumentów zostaną

zastępcą mera miasta. Zebrali-

teki Jagiellońskiej w Krakowie

znawstwa naszego Przykar-

sta w postaci bramy z trzema

też w przyszlości przekazane do

wieżami i krzyżem ,,Pilawą"

śmy się na naradę i postanowi-

nadeszla odpowiedź, że posiada

packiego Uniwersytetu.

(herbem Potockich) w bramie.

Muzeum krajoznawczego, aby

liśmy, że koniecznie należy ten

ona oryginalne wpisy rejestro-

Mijaly lata. Przez Ukra-

każdy mógl się z nimi zapoznać.

dokument odnaleźć i sporządzić

inę przetoczyla się rewolucja

Potwierdzono prawo w 1663 r.

we potwierdzające przywileje