img
17
nr 11 (423) |16­29.06.2023
Kurier kulturalny
www.kuriergalicyjski.com
ogromna biblioteka, starodruki, wspaniale
­ wspaniale przedstawienia teatralne Le-
I choć w rzeczywistości sowieckiej nicze-
aby go wyspowiadać oraz udzielić sakra-
Dzisiaj Teatr dziala mimo wojny tak jak
wydania przedwojennych drukarni, które
ona Schillera.
go nie można bylo być do końca pewnym,
mentu chorych.
wiele instytucji ukraińskich we Lwowie.
Hausvater ofiarowywal jako honoraria
Debiut teatru Hauswatera okazal się
to z perspektywy lat pod koniec życia,
Piotr Hausvater pozostawil po sobie
Niestety, nadal, mimo uplywu wielu dzie-
lekarzom, którzy bezskutecznie leczyli
sukcesem zespolu. Profesor konsekwent-
Hausvater mógl na swe dzielo spoglądać
dzielo, które z wielkim zaangażowaniem
siątków lat i wielu wspomnianych sukce-
śmiertelnie chorego syna Emila. Nawet
nie przez następne miesiące i lata umacnial
z dumą. Jego ,,Teatr życiem placony" mial
i talentem prowadzil i rozwijal ­ czę-
sów, trwa w nader skromnych warunkach.
wtedy, gdy Polski Teatr zyskal miano ,,lu-
zespól teatralny, inspirowal i reżyserowal
skromną, ale stalą siedzibę przy ulicy Ko-
sto też niekiedy w dramatycznych oko-
Mala siedziba Teatru przy ulicy Kopernika
dowego" i kiedy chciano dać Hausvatero-
nowe spektakle. ,,Balladynę" zaprezentowal
pernika w Domu Nauczyciela (dawnym
licznościach ­ od 1966 roku aż do dziś
nr 42 z niewielką scenką, salą widowisko-
wi etat jako kierownikowi, odmówil, chcąc
teatr jeszcze później na scenie dawnej Ba-
palacu Bielskich), która do dziś pozostaje
niezlomny Zbigniew Chrzanowski, jako
wą na sto osób, z dwoma zbyt malymi
widocznie zachować niezależność.
gateli, pelniącej wtedy funkcję Domu Twór-
do dyspozycji zespolu. Jest tu kameral-
dyrektor i reżyser Teatru wraz wieloma
pokoikami na zapleczu, jest jednak wielką
Za początek dzialalności teatru, który
czości Ludowej. Występ ten zdobyl uznanie
na scena i widownia na sto kilkadziesiąt
wiernymi swym pasjom aktorami, którzy
redutą naszej kultury. Dzięki wszystkim
wylonil się ze wspomnianych kólek szkol-
widzów, ale także lwowskich urzędników od
osób. I zespól ­ grono kochających teatr
wspóltworzyli wraz z nim przez lat dzie-
tym, którzy wierzą tak jak twórca tego
nych, uznano 19 kwietnia 1958 roku. Byl
kultury. W rok później teatr przeniósl się do
utalentowanych zapaleńców. Wreszcie
siątki zupelnie niezwykle wydarzenia
Teatru Piotr Hausvater w sens tej pracy
to już okres, gdy zmienila się nieco atmos-
Obwodowego Domu Nauczyciela, co świad-
najzdolniejszy jego uczeń ­ Zbigniew
artystyczne. Wielkie widowiska teatral-
i wielkiej swej misji. Niegdyś Hausvater
fera w ZSRR. Zespól w polskiej szkole nr
czy o tym, że intensywne starania Hausva-
Chrzanowski ­ po studiach polonistycz-
ne, ale też kameralne spektakle, wieczo-
przedstawil ją w swym wierszu:
10 wystawil skladankę: ,,Rycerskość wie-
tera o stalą scenę się powiodly. Za jego nie-
nych we Lwowie ukończyl wydzial reży-
ry poświęcone poszczególnym poetom
Jesteśmy polskiej kultury sztandarem,
śniaczą" G. Verdi, fragment ,,Babci i wnucz-
wątpliwy sukces należy uznać przyznanie
serii przy teatrze Wachtangowa w Mo-
polskim. Miniony okres to tysiące usil-
Mamy ludzi upajać polskiej mowy czarem,
ka" Konstantego Ildefonsa Galczyńskiego,
w grudniu 1961 roku przez republikańską
skwie, bo oczywiście o studiach tego typu
nych prób, dziesiątki lat starań o dalsze
Mamy polszczyzny być dla innych wzorem,
,,Przyjaciólki" Magdaleny Samozwaniec
Radę Związków Zawodowych polskiemu ze-
w Polsce nie moglo wtedy być mowy.
trwanie, wiele dziesiątek znakomitych
Poezji naszej być ambasadorem...
i ,,Kumoszki lwowskie" Piotra Hausvatera,
spolowi teatralnemu tytulu ,,teatru ludowe-
Tak powstal zespól, który mial przed
przedstawień teatralnych prezentowa-
Wielkie zadanie, prawie ponad sily...
później zaś Juliusza Slowackiego ,,Ballady-
go", co w nomenklaturze sowieckiej sytuowa-
sobą trudne zadanie, ale też dużo lepsze
nych przede wszystkim we Lwowie, ale
Czarów się banie nad nami rozbily. (....)
nę"; rok później fragmenty ,,Beatrix Cenci",
lo go prawie na równi z zawodowymi. Teatr
przygotowanie do pracy artystycznej.
po upadku ZSRR także w wielu miastach
Przyjaciele i wrogowie, miejcie
,,Marii Stuart" i ,,Mazepy" oczywiście w re-
otrzymal wówczas dwa etaty i dotację na
Przede wszystkim mial już w tym okresie
w Polsce na najbardziej prestiżowych
to na względzie,
żyserii Hausvatera. Ten debiut artystycz-
wyjazdy, a także na druk afiszy i zaproszeń.
znaczący dorobek; zyskal uznanie szcze-
scenach i na wielu scenach calej Europy.
Że ,,zespól" nasz istnieje
ny pod znakiem Slowackiego okazal się
Grono zapaleńców teatralnych dzialalo pod
gólnie w środowisku polskim. Na stale
To wiele sukcesów teatralnych i prestiżo-
i dlugo istnieć będzie.
szczęśliwy. Wybór autora ,,Króla-Ducha"
kierownictwem Hausvatera do jego śmierci
wpisal się w ówczesny pejzaż kulturalny
wych nagród i wyróżnień.
na patrona artystycznego nie byl przy-
w 1966 roku, przygotowując w tym okresie
Lwowa. Wśród sympatyków i bywalców
Nic przeto dziwnego, że mimo trwają-
Zaprezentowany z okazji jubileuszu
padkowy; wszak to pierwszy z roman-
22 premiery.
teatru byli prof. Mieczyslaw Gębarowicz,
cej wojny, 30 maja, na uroczysty wieczór
spektakl byl przedstawieniem, który pu-
tycznej ,,szkoly ukraińskiej" i ­ co warto
W repertuarze dominowala klasyka,
ostatni dyrektor lwowskiego Ossolineum
z okazji 65-lecia dzialalności artystycznej
bliczność przyjęla zarówno z zadumą,
podkreślić ­ wlaśnie we Lwowie ,,odkry-
glównie utwory Slowackiego, Mickie-
i wybitny historyk sztuki, a także ojciec
Polskiego Teatru Ludowego we Lwowie
jak i entuzjazmem. Myślę, że wszystkich
wany" z rękopisów przez wybitnych bada-
wicza, Szekspira, Zapolskiej, Szaniaw-
Rafal Kiernicki, heroiczny proboszcz ka-
w sali Narodowego Akademickiego Ukra-
obecnych na sali podczas jubileuszu, a tak-
czy, wydawany przez znakomite oficyny,
skiego, Żeromskiego i Baluckiego. Teatr
tedry lacińskiej. Jak wspomina wnuczka
ińskiego Dramatycznego Teatru im. Marii
że tych, którzy z powodu wojny nie mogli
a także analizowany i popularyzowany
prezentowal programy poetyckie wedlug
Hausvatera przychodzil do domu dziad-
Zańkowieckiej zjawil się ogromny tlum
przybyć do Lwowa lączy wspólne przesla-
przez polonistów. Lwów popularyzowal
,,Ballad i romansów", a także wiersze Ta-
ków. Odprawial tam potajemnie msze św.
wielbicieli Teatru, by wyrazić w ten sposób
nie, które wyraża się w krótko w myśli:
także dziela Slowackiego poprzez scenę
rasa Szewczenki i Marii Konopnickiej.
Byl też w przeddzień śmierci Hausvatera,
swe wielkie uznanie i wdzięczność.
Plurimos annos! Sto lat!
,,Zlap kadr" ­ filmowe warsztaty dla mlodzieży
Lwowski Dzień Dziecka w Brzuchowicach
­ Bardzo spodobalo mi się doświad-
czenie które otrzymaliśmy, ciekawią mnie
tematy które tu poruszaliśmy ­ mówi Mag-
dalena Gerasyk, uczennica liceum nr 10 im.
św. Marii Magdaleny ­ Najtrudniejsze bylo
dogadać się z kolegami, o czym powinien
być scenariusz i co będziemy nagrywać,
ogólnie wspólpraca jest bardzo ważna, bo
wspólnie tworzymy film.
Jednym z wyzwań w tworzeniu filmu
krótkometrażowego jest napisanie dia-
logów, gdyż w krótkiej formie wizualnej
powinny być wyważone i zrozumiale, ale
To bylo pierwsze od wybuchu
­ To jest wspanialy czas, kiedy może-
i odpowiednio zagrane przed kamerą.
pelnowymiarowej wojny na
my spotkać się ze swoimi znajomymi, po-
Edwin Krzyk, uczeń liceum nr 24 im. Ma-
Ukrainie tak liczne spotkanie
bawić się, zjeść cukrową watę. Cieszymy
rii Konopnickiej, powiedzial: ­ Pisanie sce-
polskich rodzin ze Lwowa
nariusza jest zarówno ciekawe jak i trudne
się bardzo, że mamy taką możliwość spo-
i okolic. Najmlodsi świętowali
tkania nawet podczas wojny. Tu zapomi-
bo musisz calość poukladać i przemyśleć,
Dzień Dziecka, a rodzice
namy o wszystkim, co zle i cieszymy się
jak i kogo pokazać. Poza tym spodobalo
i opiekunowie mogli choć na
tym dobrem, które mamy ­ podzielila się
mi się to jak dziala sprzęt, jak prawidlowo
chwilę odpocząć od trudnej
wrażeniami Barbara Tomkiw ze Lwowa.
filmować i montować, chcialem się nauczyć
wojennej rzeczywistości.
jak zlapać kadr.
Najwięcej radości sprawily dzieciom zaba-
Można powiedzieć, że szkolenia byly
wy z mimami, bańki mydlane, lody oraz wata
ekspresowe, calość zajęla trzy dni, ale te-
cukrowa. Ale byla też okazja, by wykazać się
TEKST I ZDJĘCIE
Lwowska mlodzież wzięla
jest potężnym narzędziem ­ powiedzial
talentami sportowymi i artystycznymi.
mat filmowy byl bliski mlodzieży i cieszyl
KARINA WYSOCZAŃSKA
udzial w nieprzeciętnych
prowadzący szkolenia Rafal Paśko, ak-
­ W tym trudnym czasie dzieci mają tak
się zaangażowaniem ze strony uczestni-
szkoleniach z tworzenia treści
tor i twórca filmów krótkometrażowych
malo radości, więc chcieliśmy, żeby ten dzień
ków, mial również na celu poszukiwanie
Święto dla najmlodszych odbylo się na
audiowizualnych ,,Zlap kadr".
z Przemyśla. ­ Mlodzież byla bardzo za-
mlodych talentów i zainteresowanie ich
terenie Wyższego Seminarium Duchowne-
byl dla nich radosnym świętem ­ powiedziala
Uczestnicy od razu wzięli się
interesowana, widać bylo, że ich to cieka-
tworzeniem filmów.
go w Brzuchowicach. Uczestniczylo w nim
Halina Wencak, liderka Lwowskiej Rodziny
za stworzenie scenariusza
wi. Dotknęliśmy filmu od strony kreatora,
ponad 200 osób, glownie dzieci i mlodzież
Rodzin. ­ Dla dzieci zostaly przygotowane
Weronika Sosulska, uczennica liceum
filmu krótkometrażowego. Pod
tego który ma wplyw na ten film od po-
nr 24 im. Marii Konopnickiej: ­ Uczyliśmy
z lokalnych polskich środowisk. Spotkanie
warsztaty taneczne, muzyczne, plastyczne,
okiem prowadzącego szkolenia
czątku do końca i tworzy pewną wartość.
sportowe. Byl też teatrzyk. Nasze dzieci przy-
się struktury filmu i budowy sceny, uczyli-
to bylo nie tylko okazją do wspanialej zaba-
Rafala Paśko powstaly krótkie
Uczestnicy zostali podzieleni na dwie
gotowaly bardzo ladny koncert. Każde dziec-
śmy się także jak nagrywać filmy. Najbar-
wy, ale także do zacieśnienia więzi między
formy filmowe utworzone
grupy w których stworzyli samodzielne
dziej spodobalo mi się ukladanie scenariu-
rodzinami.
ko mialo możliwość wystąpić i się wykazać.
w stylu amatorskich filmów
ekipy filmowe. Praca w grupie integruje
­ Bardzo się cieszymy, że mogliśmy się
Rodzina Rodzin przygotowala smaczne prze-
sza i szukanie sposobu jego nagrywania,
krótkometrażowych.
mlodzież, ale i uczy jak pracować w ze-
kąski, żeby wszyscy się bawili, nie odczuwa-
ale jak się okazalo, zajmuje to naprawdę
spotkać w tym pięknym, spokojnym gronie.
spole i dogadywać się, aby wspólna praca
Jest wesolo, pogoda nam dopisala ­ powie-
jąc glodu. Oprócz tego przygotowaliśmy stól
wiele czasu.
osiągnęla widoczny efekt.
z książkami i plytami. Wiele z tego, co stano-
Podczas szkoleń uczestnicy mieli także
dziala Karolina Ekert, Polka z Brzuchowic.
TEKST I ZDJĘCIE
­ Udzial w projekcie byl dla mnie bar-
okazję do praktycznego dzialania w studiu
­ Dzieci mogą pięknie się bawić, tańczyć,
wi polską kulturę, znalazlo się na tym spotka-
ALEKSANDER KUŚNIERZ
dzo ciekawym i ważnym doświadczeniem,
śpiewać oraz spróbować swoich sil w zaba-
niu ­ dodala liderka Rodziny Rodzin.
telewizyjnym Kuriera Galicyjskiego, gdzie
ponieważ lubię pracę artystyczną, lubię
Dzień Dziecka w Brzuchowicach zorgani-
W szkoleniach zorganizowanych przez
nagrali tekst reportażowy i stanęli przed
wach sportowych. Mają też pięknie pomalo-
swoje myśli i swoje idee przenosić na kadr
wane buźki. Dziękujemy za zorganizowanie
zowala Lwowska Rodzina Rodzin przy wspar-
Konsulat RP we Lwowie zapoznano się jak od
kamerą w roli prezentera programu ,,Studio
i najciekawszym a zarazem najtrudniejszym
podstaw, prawidlowo i wspólcześnie two-
Lwów". Jak pracować w studiu i na co zwró-
takiego dnia, gdy w tak trudnym dla nas
ciu Konsulatu Generalnego RP we Lwowie.
rzyć komunikat filmowy. Mlodzież zaangażo-
doświadczeniem byla dla mnie praca z kame-
cić uwagę, pokazal Aleksander Kuśnierz,
wszystkich czasie możemy troszeczkę się
­ Czas, który dzieci spędzą na przyjemnej
wala się we wszystkie etapy tworzenia filmu
rą ­ mówi Krystyna Tchorowska, uczennica
pobawić i zapomnieć o tym wszystkim, co
dziennikarz, operator wideo, montażysta
zabawie, jest dla nich bardzo ważny, ponie-
liceum nr 24 im. Marii Konopnickiej. ­ Już
obecnie się u nas dzieje ­ dodala czlonkini
­ napisanie scenariusza, ustawienie planów
i twórca filmów Kuriera Galicyjskiego. Mlo-
waż choć na chwilę zapominają o codzien-
i kadrów, aktorsko zagrala w zaplanowanych
wcześniej mialam doświadczenie z telewizją,
dzi filmowcy przekonali się, jak ważna jest
Lwowskiej Rodziny Rodzin.
nych smutkach, alarmach, lekcjach w schro-
bylam na planie filmowym i wiedzialam, że
Do Brzuchowic razem z rodzeństwem
scenach, samodzielnie zmontowala filmy.
treść, jaką rolę w przekazie filmowym gra
nach. Ta radość i zabawy, w których biorą
­ Pokazaliśmy, że każdy może zrobić
nie jest to latwa praca, że zajmuję dużo czasu
dobry sprzęt, dźwięk i światlo. Wynikiem
przyjechala też Basia. Dziewczyna uczy
dzisiaj udzial, na pewno dostarczą im dużo
film krótkometrażowy, może być to film
i wymaga dużo cierpliwości, trzeba się za-
szkoleń można śmialo nazwać docenienie
się w polskiej szkole we Lwowie i aktywnie
radości i zostanie im w pamięci ­ powiedzial
stanawiać, podawać różne pomysly, bo nie
udziela się przy katedrze lwowskiej. A jej
fabularny, film dokumentalny lub repor-
wartości polączenia pracy wielu osób, któ-
Bartosz Szeliga, konsul RP we Lwowie.
tażowy, mamy dostępną technologię tak
zawsze wszystko się udaje. Najtrudniej bylo
ra przeksztalca się w jakościowy i prawi-
braciapilkarzami w dziecięcej szkólce
Na pamiątkę radosnego spotkania
uzgodnić wspólny plan, co i jak razem robimy.
naprawdę w kieszeni, dzisiaj smartfon
dlowy material audiowizualny.
Pogoni Lwów.
wszystkie dzieci otrzymaly prezenty.