18

nr 11 (423) |16­29.06.2023

Okruchy historii

www.kuriergalicyjski.com

Kiedyś we Lwowie  (cz. 3)

Rodzina Kisielków we Lwowie

administracji i zrobil znaczny

okazala się rodem niezwykle

wklad w reformę sądową Galicji.

rozgalęzionym w kolejnych

Edward przyszedl na świat

koligacjach malżeńskich. Po

we Lwowie. Po ukończeniu

ślubie w kościele św. Antoniego

wydzialu medycznego Uniwer-

na Lyczakowie w 1858 r. Karola

sytetu Wiedeńskiego w 1873 r

Boromeusza Kisielki z Emilią

przez dwa lata praktykowal na

Leopoldyną z Höffligów (1843­

wydziale chirurgicznym Kra-

1930) malżonkowie doczekali

jowego Szpitalu Powszechnego

się trzech córek. Ze względu

we Lwowie. Potem jeszcze kilka

na stan majątkowy ojca,

lat pracowal na wydziale aku-

wszystkie trzy byly znakomitą

szersko-ginekologicznym tego

partią. I tu z rodziną Kisielków

szpitala, a następnie byl asy-

przeplatają się inne lwowskie

stentem w Szkole akuszerskiej.

SPECJALNY WÓZ DLA DEZYNFEKCJI W RAZIE CHORÓB

rody: Stroynowskich,

Z czasem otwiera prywatną

ZAKAŹNYCH, UŻYWANY WE LWOWIE

Dulębów, Rudzińskich,

praktykę i jest konsultantem ds.

Madeyskich. Dziś zatrzymamy

ginekologii bezplatnej Lecznicy

nowością. Wzorców do naślado-

ślubu byl wojskowym attaché

DR EDWARD STROYNOWSKI

się na rodzinie Stroynowskich.

Powszechnej przy ul. Sykstu-

wania nie bylo, chociaż podobne

Austro-Węgier w Belgradzie, zaś

skiej 31 (ob. Doroszenki).

lekarskich dotyczyla innych

towarzystwa funkcjonowaly już

przed I wojną światową byl woj-

Swoją wiedzę praktyczną

przypadków. Z inicjatywą wy-

w Wiedniu i Krakowie.

skowym attaché w imperium

IRYNA KOTLOBULATOWA

P

i doświadczenie przekazal w wy-

stąpil dr Stroynowski i popar-

Baron Mundy nie tylko dora-

osmańskim. W czasie wojny, już

ikanterii ślubowi Karola

danej w 1889 r. książce, a wlaści-

li go zaniepokojeni czlonkowie

dzil, ale na wlasny koszt 20 tys.

jako general-major, a potem feld-

Kisielki z Emilią Höffli-

wie podręczniku dla polożnych

Rady miasta. Po radę zwrócono

koron zakupil powozy, urządze-

marszalek-lejtnant przewodni-

gówną dodal fakt, że pan-

,,Uwagi o nowoczesnym postę-

się do barona Jaromira Mundy

nia i stosowne instrumentaria.

czyl Austro-Węgierskiej Misji

na mloda miala zaledwie 15 lat

powaniu podczas porodu i polo-

z Wiednia.

Gmina Lwowa nadala nowo po-

w imperium osmańskim. Z roz-

i 9 miesięcy, gdy w tym czasie

gu skreślil dla użytku polożnych".

W 1863 r. w Szwajcarii po-

wstalemu towarzystwu siedzibę

padem Austro-Węgier Pomian-

pelnoletniość osiągano kończąc

W swojej praktyce prowadzil

wstalo Towarzystwo Czerwone-

w Ratuszu, konie do powozów,

kowski, jako general Wojska

23 lata. Ślub niepelnoletnich

dzialalność naukową, studiowal,

go Krzyża i prawie jednocześnie

zapewnila ogrzewanie i oświe-

Polskiego z wielkim doświad-

córek musial odbywać się za

opracowywal i wykorzysty-

(w 1864 r.) państwa europejskie

tlenie siedziby. 8 maja 1893 r.

czeniem dyplomatycznym zostal

zgodą rodziców, którzy brali na

wal najnowsze metody leczenia.

uzgodnily pomiędzy sobą Kon-

mialo miejsce uroczyste otwarcie

przedstawicielem Polskich Sil

siebie pelną odpowiedzialność.

Dzialal również w slużbie zdro-

wencję Genewską, gloszącą, że ,,...

Towarzystwa Ratunkowego. Na

Zbrojnych w Szwecji, Danii i Nor-

W tym szczęśliwym malżeń-

wia, byl lekarzem sądowym w c.

personel sanitarny jest neutralny

jego czele od pierwszych chwil

wegii w Sztokholmie, a z czasem

stwie urodzilo się trzy córki:

k. Sądzie Krajowym, czlonkiem

w konflikcie, nie może być atako-

istnienia stanąl dr Stroynowski.

przewodzil polskiej komisji zaku-

Maria (okolo 1863 r.), Karolina

Wydzialu Krajowego Stowa-

wany i nie bierze udzialu w wal-

W pierwszych latach istnienia

pów wojskowych w Paryżu. Byl

(1869 r. ur.) i Gizela (1873 r. ur.).

rzyszenia Czerwonego Krzyża

kach; cywile, którzy pomagają

Towarzystwa ratunkowego od-

jednym z organizatorów Wojska

Rodzina  Kisielków  byla

dla mężczyzn i kobiet w Galicyi,

rannym i chorym żolnierzom

noszono się do niego ironicznie,

Polskiego w walkach z Niemca-

ozdobą wszystkich balów, które

od 1887 r. wieloletnim czlon-

powinni być szanowani; zakaz

zdarzaly się pomylkowe wezwa-

mi, Austriakami i Bolszewikami.

odbywaly się we Lwowie. Trzy

kiem sekcji sanitarnej w Radzie

ich atakowania; ranni w wyniku

nia, ale z czasem Towarzystwo

W 1922 r. zostal zdemobilizowany

panny Kisielkówne w towa-

miasta i prezesem lwowskiego

konfliktu powinni być trakto-

wyroslo na solidną i nadzwyczaj

i zamieszkal z rodziną we Lwowie

rzystwie trzech niezamężnych

oddzialu Towarzystwa Leka-

wani jednakowo bez względu na

potrzebną miastu instytucję.

przy pl. Mariackim 6/7.

Pomiankowscy dochowa-

ciotek (sióstr Karola, których

rzy Galicyjskich (1894). Dzięki

ich narodowość; powolano znak

W okresie początkowym bra-

li się dwóch córek: Marii (ur.

imion nie znamy) zawsze jak

swej nieposzlakowanej reputacji

,,czerwonego krzyża", którym

kowalo lekarzy i dyżury pelnili

1904 r.) i Janiny (1905­1975).

magnes przyciągaly mlodzień-

i zdolnościom organizacyjnym

podczas konfliktu oznaczane są

nawet sluchacze Akademii We-

Nieznane są nam nawet sche-

ców z lwowskich rodzin miesz-

byl czlonkiem zarządu, a od 1907

formacje medyczne i ich per-

terynarii. Dopiero z otwarciem

matyczne koleje życia Ma-

czańskich. Decydowaly o tym

r. ­ dyrektorem Galicyjskiej Kasy

sonel. Z czasem spoleczeństwo

Wydzialu Medycznego na Uni-

rii Pomiankowskiej. Jej imię

nie tylko posagi, ale ich uroda,

Oszczędności. W 1898 r. Edward

doszlo do przekonania, że ludz-

wersytecie Lwowskim pojawi-

wspomina się w 1938 r. w kon-

rozsądek i dobre maniery. Po

Stroynowski zostal udekorowa-

kie życie można uratować na-

la się możliwość zatrudniania

tekście zjazdu Katolickiego To-

wyjściu za mąż wszystkie trzy

ny Krzyżem Kawalerskim Orde-

tychmiastową pomocą lekarską.

w Pogotowiu sluchaczy, którzy

warzystwa kobiet Archidie-

siostry zalożyly trwale rodzi-

ru Franciszka Józefa.

Problem byl w tym, by ktoś taką

od czasu do czasu dyżurowali

cezji Lwowskiej, gdzie Maria

ny, wychowaly rozsądne dzieci

Przy nawale wlasnych zajęć

pomoc mógl zorganizować. Tym

na zasadach wolontariatu. Gdy

lub jej matka Maria Emilia byla

i braly udzial w wielu akcjach

zawodowych dr Stroynowski

kimś byl Jaromir Candid Franz

studia ukończyli pierwsi absol-

czlonkiem Komisji rewizyjnej.

dobroczynnych i licznych ko-

zapisal się w historii Lwowa or-

von Mundy (1822­1894) ­ lekarz

wenci tego wydzialu ­ dyplo-

Janina  (Joanna)  Pomian-

biecych stowarzyszeniach.

ganizacją w 1893 r. Pogotowia

wojskowy, psychiatra, inicjator

mowani lekarze-terapeuci ­ za-

kowska wyszla za mąż za Jana

Niestety, nie zachowaly się

Ratunkowego. Dziś może zalo-

powstania regularnych karetek

częto ich zatrudniać. Od 1898 r.

Madeyskiego  herbu  Poraj

albo są niedostępne wspomnie-

żenie takiego towarzystwa nie

pogotowia w czasie wojny, za-

na dyżurach byli już jedynie dy-

i mieli dwóch synów: Jan Antoni

nia, pamiętniki lub dzienniki

robi wrażenia, ale pod koniec

lożyciel Wiedeńskiego ochot-

plomowani lekarze. Chorych ob-

Madeyski (1929-?) i Jerzy Tomasz

potomków Karola Kisielki, któ-

XIX w. w mieście, które cierpialo

niczego towarzystwa ratowni-

slugiwaly 4 powozy pogotowia.

Madeyski (1931-2005), przyszly

re rzucilyby światlo na jego po-

na liczne epidemie, wyniszcza-

czego, które z czasem stalo się

Od 1901 r. slużba zajęla nowe

polski znawca sztuki, scenarzy-

chodzenie i opowiedzialy wię-

jące ludność w różnym wieku ­

Wiedeńskim zawodowym pogo-

pomieszczenia ­ na ul. Podwale

sta, erudyta, konsultant wielu

cej o jego rodzinie. Dziś o wiele

od kolyski po siwych starców,

towiem ratunkowym (1881).

6, w gmachu nowo zbudowanej

filmów dokumentalnych. We-

więcej wiemy o jego zięciach,

uczynek ten byl nadzwyczaj

Będąc we Wiedniu, do ba-

Straży Pożarnej.

dlug jego scenariuszy powstaly

niż o córkach. Nic nie wiemy

szlachetny i odważny. Miasto

rona Mundy'ego zwrócil się po

Dr Stroynowski stal na cze-

polskie filmy o stylach sztuki ­

o ich wyksztalceniu, szczegó-

dopiero odetchnęlo po epidemii

radę i poparcie prezydent Lwo-

le Pogotowia Ratunkowego do

art-deco, postmodernizmie i pol-

lach życia, jakimi byly oraz jak

cholery, w czasie której wla-

wa Edmund Mochnacki. Idea

1920 r., koordynowal wszystkie

skim symbolizmie, o twórczości

i kiedy zakończyly swe życie

dze miasta organizowaly stale

powolania dobroczynnego to-

kierunki dzialalności, poszuki-

malarzy Józefa Mehoffera, Jacka

ziemskie. Być może ta publika-

dyżury lekarzy w Ratuszu. Po

warzystwa, którego zadaniem

wal sponsorów oplaty wydatków,

Malczewskiego, Magdaleny Aba-

cja przyczyni się do poznania

zakończeniu epidemii okazalo

byloby nadawanie bezplatnej fa-

formowal sklady lekarzy. Przez

kanowicz i innych. Jego artykuly

historii tego wielkiego rodu.

się, że wielka ilość interwencji

chowej pomocy medycznej, byla

praktykę w Pogotowiu Ratun-

o sztuce zawsze byly ozdobą kra-

kowym przeszli prawie wszyscy

kowskiego ,,Przekroju".

Maria Kisielkówna wyszla

wybitni lekarze lwowscy, zarów-

Roman Hieronim Strzemię

za mąż jako pierwsza. Jej wy-

no terapeuci, jak i lekarze innych

Stroynowski, jedyny syn Marii

brańcem byl znany lwowski me-

specjalności. Od 1921 r. Pogoto-

i Edwarda byl kapitanem rezer-

dyk, lekarz wszech nauk, rów-

wiem kierowali doktorzy honoris

nież akuszer i ginekolog Edward

wy WP i znany jest jako prezes

causa Uniwersytetu Lwowskiego

Strzemię Stroynowski (1848­

Malopolskiego towarzystwa rol-

Franciszek Groёr, a po nim dr Ta-

niczego i czlonek zarządu lwow-

1926). Pochodzil ze starej arysto-

deusz Ostrowski.

skiej Izby Rolniczej. Na początku

kratycznej rodziny i byl jednym

Stroynowscy doczekali się

lat 30. XX w. byl poslem do Sejmu

z pięciorga dzieci Ignacego Da-

trójki dzieci: Maria Emilia Ka-

z klubu BBWR ­ Bezpartyjne-

wida Strzemię Stroynowskie-

rolina Ludwika (1883 r. ur.),

go Bloku Wspólpracy z Rządem,

go i Ludwiki (Lucyi) z Gerstma-

Karolina (1884 r, ur., zmarla

politycznego ugrupowania po-

nów. Ojciec byl doktorem prawa,

w wieku 5 lat na chorobę nerek)

i Roman Hieronim (1885-1934).

pierającego rząd Pilsudskiego.

urzędnikiem państwowym wy-

Maria  Emilia,  urodzona

Zmarl nagle w 1934 r. w Warsza-

sokiego stopnia i w roku uro-

wie i zostal pochowany we Lwo-

dzenia syna Edwarda stal na

w 1903 r. wyszla za mąż za woj-

wie na Cmentarzu Lyczakow-

czele Galicyjskiej Rady Apela-

skowego Józefa Jana Klemensa

skim w rodzinnym grobowcu

cyjnej. Z czasem osiągnąl i inne

Pomiankowskiego herbu Poraj

PL. MARIACKI 6/7, KAMIENICA STROYNOWSKICH, CZĘŚĆ SPADKU

rodziny Kisielków.

wysokie urzędy w galicyjskiej

(1866­1929). W chwili zawarcia

K. KISIELKI