21

nr 11 (423) |16­29.06.2023

Wspomnienia

www.kuriergalicyjski.com

sprawy, ale będę mial, bo chcę

w pozostalych mieszkają kanc-

zrobić akt wlasności kościola.

lerz i siostry. Mogę już przynaj-

I slyszę pytanie ­ To jeszcze nie

mniej prać bieliznę, bo wcze-

ma? Kiedy wysiedli ­ widzę, że

śniej wszystko pralem w Polsce.

stoją w grupce i o czymś rozma-

Trzeba jeszcze wspomnieć, że

wiają, już wiem, o czym".

nie mamy żadnych zakladów

Na dalsze kroki ze stro-

dla chorych ani dla dzieci, ale

ny grekokatolików nie trzeba

mamy kilka sióstr, które pro-

bylo dlugo czekać. W polowie

wadzą  tzw.  pielęgniarstwo

sierpnia 1998 roku ,,o. Wlo-

otwarte, tzn. jeżdżą do chorych,

dzimierz posyla do mnie chlo-

opiekują się nimi, kupują le-

paka z prośbą, abym odpowie-

karstwa. Staramy się to robić

dzial na pytania: z którego roku

w miarę naszych możliwości.

jest kościól? Ilu nas jest? ­ Na-

Bo to jest wlaśnie Kościól".

KUTYSZCZE. ZDEWASTOWANA

prawdę teraz się przerazilem,

Swoje rozmyślania podsu-

LACIŃSKA KAPLICA, STAN 2012

bo te informacje potrzebne są

mowal następującym twier-

W 2001 roku ówczesny pre-

do aktu wlasności kościola".

dzeniem: ,,Z zainteresowaniem

WNĘTRZE KOŚCIOLA W MALECHOWIE, KTÓRY PRZEZ LATA

zydent Ukrainy Leonid Kuczma

W tej sytuacji należalo dzialać,

przeczytalem wywiad z p. Wia-

PELNIL FUNKCJĘ MIESZKAŃ DLA NAUCZYCIELI. ODDANY

po wizycie Jana Pawla II wydal

aby zalatwić wszystkie nie-

czeslawem Czornowilem Świa-

W STANIE RUINY. STAN 2010

dekret dotyczący zwrotu prawo-

zbędne dokumenty wlasności

tlo w ukraińskim tunelu (TP nr

witym wlaścicielom wszystkich

kościola i przylegającego doń

europosel Dariusz Grabowski,

35/1997). Szczególnie slowa, że

Ostatecznie konflikty między-

nie ma problemów z mniejszo-

obiektów sakralnych zarekwi-

terenu, który 28 sierpnia 1998

czlonek komisji Parlamentu

wyznaniowe w Strzalkowicach

ścią polską. Polacy żyją w Mi-

rowanych w czasach sowiec-

roku ostatecznie przekazano

Europejskiego ds. Kontaktów

ucichly wraz z wybudowaniem

kolajowie, chcieli mieć kościól,

kich. Podobne zarządzenie wy-

na rzecz rzymskokatolickiej

z Ukrainą. W najbliższych ty-

nowej cerkwi greckokatolickiej.

bo kiedyś tam istnial, więc re-

Wreszcie do Rudek kolo

dal także obecny prezydent

parafii. W ten sposób ustaly

godniach komisja ponownie

aktywowano kościól. W Kijowie

Wiktor Juszczenko. Mimo apeli

wszystkie pogloski oraz próby

udaje się z wizytą na Ukrainę.

Sambora w 1995 roku powró-

otwarto na nowo wielki pol-

wiernych prezydenckie dekrety

zajęcia kościola.

Dariusz Grabowski wraz

cil obraz Matki Bożej Rudeckiej

ski kościól, przywrócono nawet

nie zostaly wykonane".

Próby przejęcia kościola

z innymi czlonkami komisji

w swej wiernej kopii cudowne-

nazwę ulicy Kościelnej. Takich

W wywiadzie do ,,Tygodnika

przez wspólnotę grekokatoli-

wielokrotnie rozmawial z me-

go obrazu. Na tle odnawiającego

przykladów jest wiele. Oczy-

ków podejmowano też w Strzal-

Powszechnego" z 1997 roku tak

tropolitą lwowskim kard. Ma-

się kultu Matki Bożej w Rud-

kowicach. Tu również mówiono

mówil o Kościele lwowskim jego

rianem Jaworskim.

wiście nie wszystko uklada się

kach 2 lipca 1996 roku ikona

rządca abp Marian Jaworski:

pokątnie, że po śmierci ,,tych

zawsze tak idealnie. Niestety,

zostala uroczyście ukorono-

­ Nikt nie ukrywa, że

kilku babek" kościól zosta-

są przypadki np. Brody, Tarno-

wana przez abpa Mariana Ja-

,,Zwrócono nam

sprawa zwrotu majątku

nie przekazany grekokatoli-

pol, Komarno, Olesko, gdzie Ko-

worskiego, który w 2003 roku

drewniany kościólek

kom, gdyż utworzona w latach

ściól rzymskokatolicki mimo

reaktywowal

sanktuarium

kościelnego jest trudnym

90. wspólnota greckokatolicka

starań nie odzyskal dawnych

maryjne w kościele rudeckim.

na Zboiskach, jakiś dom

i bolesnym problemem.

nie posiadala wlasnej świąty-

świątyń do niego należących.

W tym czasie greckokatolicka

kupiliśmy i prowadzimy

Kardynal Jaworski jest

ni. Przed II wojną światową we

Jego wierni są z tego powodu

wspólnota wysunęla hipotezę,

tam duszpasterstwo. Nie

czlowiekiem o wielkiej

wsi mieszkali praktycznie je-

w sytuacji szczególnie trudnej.

że skoro jest to ikona, to powin-

chciano nam zwrócić ani

charyzmie, walczącym

dynie Polacy, a nieliczni Ukra-

Czy w dążeniu do pojednania

na znaleźć się w cerkwi grec-

domu biskupiego, ani

o zwrot kościolów. Mam

ińcy korzystali z cerkwi w po-

nie można wspólużytkować

kokatolickiej, a nie w kościele.

seminarium, ani innych

bliskich Waniowicach.

tych świątyń?"

Próbowano różnymi sposobami

nadzieję, że sprawy

Początkowo pod koniec lat

Jeszcze  mocniejsze  slo-

zdyskredytować kościól i jego

plebanii, to prawda.

w tym zakresie będą się

80. XX wieku to prawoslaw-

wa w tym kontekście wypo-

proboszcza. Ostatecznie, aby

Co robimy? Jak gdzieś

posuwać.

ni zabiegali u wladz o przejęcie

wiedzial ks. Marian Buczek

odwrócić uwagę od kościo-

uciulamy pieniądze,

kościola na cerkiew. W tym celu

w czasie spotkania sekreta-

la przy drodze prowadzącej do

to kupujemy jedno czy

W ocenie Grabowskiego,

udawali się do różnych komi-

rzy generalnych Episkopatów

Sambora, naprzeciwko grecko-

drugie mieszkanie, tam

Kościól katolicki liczy

tetów partii. Nieraz na kory-

Europejskich w dniach 18­21

katolickiej cerkwi wybudowa-

mieszkają księża czy

tarzach urzędów wymijali się

czerwca 1995 roku w Loreto:

no kaplicę przydrożną, w któ-

na zwrot co najmniej

siostry zakonne.

przedstawiciele rzymskokato-

rej umieszczono kopię obrazu

kilkudziesięciu obiektów

,,Nie chcemy żadnych

lickiej i prawoslawnej wspól-

Matki Bożej Rudeckiej.

sakralnych, w tym wielu

przywilejów, nie chcemy

Nabyliśmy byly ośrodek

noty, zabiegając o przyznanie im

Powyżej przytoczone przy-

kościolów. ­ Trzeba

wypoczynkowy w Brzuchowi-

kościola. W ostateczności ko-

klady są jedynie niewielką

odzyskania wszystkich

jednak wiedzieć, że wiele

cach, strasznie zdewastowany.

ściól oddano prawowitym wla-

częścią tego, co mialo miejsce

świątyń, które przed

z nich jest w oplakanym

I staramy się w nim uruchomić

ścicielom. Wówczas to niejaki

w latach 90. XX wieku na te-

wojną należaly do

seminarium. Kupiliśmy dom na

Sokalski, prawoslawny, w Uro-

renie archidiecezji lwowskiej,

stanie, wręcz

rzymskich katolików.

Sichowie (duże osiedle), ksiądz

czystość Bożego Narodzenia

a które pod wplywem lat ulegly

zrujnowanych, potrzeba

Jesteśmy realistami.

powybijal w nim ściany, zro-

w godzinach wieczornych pod

zapomnieniu, gdyż w większo-

wielu funduszy, aby je

Mimo napiętej sytuacji

bil kaplicę i tam teraz bylo 40

boczne drzwi świątyni podlo-

ści nie byly dotychczas publi-

odnowić. Ponadto część

dzieci do I Komunii św.

żyl materialy latwopalne, które

kowane. Obecnie nadal czekają

rzymscy katolicy

świątyń to dziś muzea

Dopiero drugi rok mieszkam

podpalil. Byl to czyn, wynika-

na wydobycie na światlo i za-

nigdy nie dopuszczą

i magazyny ­ podkreślil

w kupionym domu, który trze-

jący z nienawiści do Polaków,

chowanie dla potomnych, aby

do sytuacji, w której

posel Grabowski.

ba bylo od dolu do góry remon-

którzy otrzymali na wlasność

nie zatracila się z pamięć trud-

katolik będzie walczyl

tować. Mam tam dwa pokoje,

swój kościól. Kościól nie splonąl

nych zmagań o tożsamość Ko-

z katolikiem".

jedynie dzięki temu, że mocny

ściola rzymskokatolickiego.

wiatr wiejący tej nocy, poroz-

Zakończenie

To jednak co dokonalo się na

rzucal palącą się slomę. Dopiero

Pod koniec poslugi kardy-

terenie archidiecezji lwowskiej

z rana zauważono uszkodzone

nala Mariana Jaworskiego na

w latach 1991­2008 niewątpli-

przez ogień drzwi i porozrzuca-

terenie archidiecezji lwow-

wie wplynęlo na zdrowie lwow-

ną nadpaloną slomę.

skiej tak pisala polska Kato-

skiego metropolity. Zwlaszcza

Po utworzeniu greckokato-

licka Agencja Informacyjna:

w ostatnich latach życia wiele

lickiej wspólnoty w Strzalkowi-

,,O trudnym i bolesnym proble-

chorowal, często się leczyl, a wie-

cach jej wyznawcy stanęli przed

mie zwrotu obiektów sakral-

czorami jak sam mawial ­ bal się

koniecznością budowy nowej

nych Kościolowi katolickiemu

iść spać, gdyż ciągle przychodzi-

cerkwi, gdyż prawoslawni nie

na Ukrainie mówil w Radomiu

ly na myśl te upokorzenia i znie-

godzili się na wspólne użytko-

wagi, jakich zaznal, zwlaszcza na

wanie wybudowanej pod ko-

początku poslugiwania w archi-

niec lat 80. XX wieku cerkwi.

diecezji lwowskiej.

Grekokatolicy próbowali prze-

Za to, że nie zrezygnowal i nie

jąć dawną rzymskokatolicką

poddal się pokusie latwiejszego

plebanię na wlasność lub wy-

życia w Lubaczowie, lecz wiernie

budować cerkiew na dawnym

bronil misji Kościola katolickie-

rzymskokatolickim  cmenta-

go na Ukrainie ­ należy mu się

rzu w centrum wsi. W tym celu

wdzięczna pamięć i uszanowa-

wywierano liczne naciski na

nie, a ukazany powyżej material

rzymskokatolickich

księży

jest jedynie namiastką tego co

w Samborze, pod których opieką

przeżywal, nad czym ubolewal

byl wówczas kościól w Strzal-

i o co się modlil każdego dnia ar-

kowicach. Z powodu sprzeciwu

cybiskup, a następnie kardynal

też grekokatolików lacinnikom

SAMBOR. KAPLICA ŚW.

Marian Franciszek Jaworski.

nie oddano dawnej wikarówki.

LAZARZA. STAN 1995

KOŚCIÓL W TARTAKOWIE. STAN 2011