26
nr 11 (423) |1629.06.2023
Z przedwojennej prasy
www.kuriergalicyjski.com
Kryzysowy 1923
Po odzyskaniu przez
Polskę Niepodleglości
gospodarka nie mogla
dojść do siebie. Waluta,
marka polska z dnia na
dzień tracila na wartości.
Doprowadzilo to do
poważnego kryzysu
skarbu państwa i do
upadku gabinetu Witosa
REWINDYKOWANE DZIELA SZTUKI
oraz powolania 19 grudnia
1923 r. rządu Wladyslawa
wagony ropy, czyli, że taka kopalnia przy-
My posiadamy zapasów na miesięczne
Grabskiego. Glównym
nosi przy dzisiejszej cenie ropy bezwzględ-
zapotrzebowanie a Rząd nie tylko popiera
celem rządu Grabskiego
nie deficyt. Jedyny ratunek leży w ekono-
wywóz produktów przez zwalnianie od
mizacji ruchu przez wprowadzenie popędu
podatku spożywczego, ale nadto wlasnym
byla reforma walutowa,
elektrycznego, który zmniejszy koszta
kosztem wysyla swoich urzędników do
gdyż bez reformy skarbu
MARSZALEK PILSUDSKI Z OFICERAMI
zużycia energji w stworzeniu dobrych
Berlina, aby tam organizować zaopatrze-
reforma monetarna
milionami, zaś miesięczny dochód urzędnika
że albo centrale tytoniowe postępują jak
komunikacji, zmniejszeniu kosztów admi-
nie Niemców w benzynę dla celów wojen-
bylaby nieskuteczna.
VI-go stopnia między 23 miljonami, to wów-
dzieci, nie licząc się ani z publicznością,
nistracji i w rozumnej polityce handlowej.
nych przeciw Polsce.
W styczniu 1924 r. rząd
czas jasno zrozumiemy wielkość barbarzyń-
ani demoralizacją, jaką przez to wywolu-
Odnośnie do przemyslu rafineryjnego
Szczere te slowa, które podajemy w do-
wydal rozporządzenie
stwa i najfalszywiej pojętą równość w na-
ją, albo też są tam jednostki, którym zale-
uważa dyrektor Wieleżyński, że kwestja
slownem prawie brzmieniu oświetlają jasno
ustanawiające nową
kladaniu na wszystkich jednakowych oplat
ży więcej na kieszeni trafikantów, niż na
porozumienia co do ustalenia cen i wspól-
obecną sytuację.
konsumpcyjnych. Wolno pracujący kupiec,
skarbie państwa i powadze wladzy. Może
pracy kapitalu zagranicznego z kapitalem
walutę zlotego i powolal
mając wspanialą sposobność do odbicia so-
by nowe czynniki, które się tak chlubią
krajowym, jest nader problematyczna.
A pomimo tej sytuacji we Lwowie odby-
jej emitenta Bank Polski.
waly się Targi Wschodnie, do udzialu
bie każdej podwyżki na zamagazynowanym
zamilowaniem porządku i troską o dobro
W doslownem brzmieniu opinja p. inż.
Stosunek wymiany marki
towarze, z uśmiechem lekceważenia pokryje
państwa, zechcialy raz przecież ukrócić
Wieleżyńskiego przedstawia się w nastę-
w których zglosilo się wielu chętnych:
polskiej na zlotego Grabski
podatek od zapalek, cukru, benzyny i nafty,
ten skandaliczny, a niestety tyle krotnie
pujący, sposób:
Liczba wystawców gdańskich, któ-
ustanowil na 1 800 000:1.
urzędnik zaś czy emeryt, zmuszony oplacać
powtarzający się proceder tytoniowy,
Co do kartelu naftowego o którym
rzy zglosili dotychczas uczestnictwo swe
nie tylko podatek, ale i procent dla kupca,
który wywoluje tylko zgorszenie i rzuca
dziś tak mówią, nie wierzę aby on do-
w tegorocznych targach Wschodnich,
wszelką choćby najmniejszą podwyżkę od-
podejrzenie na bezinteresowność niektó-
szedl do skutku. Źródla polityki naftowej
przekracza już obecnie dotychczasowy
OPRACOWAL
czuje jako mordercze pchnięcie w jego nędz-
rych rządzących czynników.
polskiej nie leżą u nas w kraju, decydu-
udzial Gdańska we wszystkich poprzed-
KRZYSZTOF SZYMAŃSKI
ny żywot.
je o kierunku u nas nie interes polski,
nich Targach, tak lwowskich jak poznań-
Do tego czasu pozostawalo jeszcze
Z dotychczasowej taktyki zwyżkowej
Napelnić budżet państwowy mógl
lecz kwestja czy Royal Dutch walczy ze
skich, pokaźny poczet tych firm wzrasta
pól roku, a tymczasem w czerwcu ,,Kurier
rządu zdaje się wynikać, że celem jego jest
przemysl wydobywczy, a konkretnie naf-
Standardem, czy nastąpilo między nimi
z każdym tygodniem. Na czele ich kroczą
Lwowski" alarmowal...
zupelnie polską inteligencję wytracić.
towy, ale i tu nie bylo wszystko gladko.
porozumienie. Nie będzie zgody między
zaklady fabryczne Gdańskiej Stoczni,
,,Kurjer ekonomiczny" analizowal ,,Obec-
temi mocarzami na terenie Polski, gdy
Tow. akcyjnego, w którym jak wiadomo
Nowa fala drożyzny
ne polożenie naszego przemyslu
Sklepikarze i drobni handlowcy chroni-
gdzieindziej wre walka. Jeden cel tylko
i polskie kapitaly są zaangażowane, obok
naftowego".
Wzrost drożyzny w dniach ostatnich,
li się przed skutkami kryzysu, jak mogli, co
może te zagraniczne rekiny pogodzić,
Akc. Spólki Wagonów, która na torze do-
przybiera katastrofalne rozmiary. Jest to
też wywolywalo protesty...
Wspólpracownik nasz zwrócil się do p.
chęć zdlawienia państwowej fabryki ole-
jazdowym Targów Wschodnich wystawi
kwestja powszechnie dyskutowana i bu-
inż. Marjana Wieleżyńskiego b. dyrektora
jów mineralnych. Najlatwiej ubezwladnić
wagony z cysternami na ropę i wagony do
Systematyczny skandal
dzi powszechny niepokój.
,,Polminu" z prośbą o wyjaśnienie niektórych
,,Polmin" przez wciągnięcie go do organi-
przewozu surowego drzewa. Eksponaty
tytoniowy
Na posiedzeniu komisji rzeczoznawców
zagadnień, dotyczących naszego przemyslu
zacji kartelowej.
tych dwóch firm zajmą lącznie 225 m. kw.
kupcy zażądali podwyższenia cen towarów
Jakkolwiek jestem przeciwnikiem mo-
powierzchni. Zapowiada to wybitną na III.
naftowego. Na pytanie jaka jest przyczyna
Przed tygodniem palacze mogli zaob-
wlókienniczych od 2 do 3 razy. Taksa pie-
obecnej niepomyślnej sytuacji w przemyśle
nopolów wolę już monopol państwowy
Targach przewagę wielkiego przemyslu
serwować w trafikach dziwny ruch. Spro-
karska ma być w najbliższych dniach znacz-
i spadku produkcji, oświadczyl interpelant,
od monopolu prywatnego i do tego obcego
o dużej wydajności produkcji i wysokiej
wadzano olbrzymiemi pakami tytoń, prze-
nie podwyższona. Związek wlaścicieli pa-
że wynika ona z nader wysokich kosztów
kapitalu.
zdolności eksportowej.
ważnie z fabryk warszawskich, ale skoro
pierni oznaczyl wczoraj cenę za 1 kg papieru
W Stanach Zjednoczonych Ameryki wy-
popędu kopalń.
się rozeszla pogloska, że tytoń ma podro-
najtańszego na 6000 mkp., gdy poprzednio
Koszta wydobycia ropy są dziś takie,
nosi obecnie roczne zużycie ropy na jedne-
W takich warunkach do dymisji podaje
żeć, nagle wszystko zniklo i dziś kupująca
kosztowal 3100 mk.
publiczność zmuszona jest placić papiero-
że 1 tlokowanie szybu o produkcji 10 wa-
go mieszkańca 900 kg., w Austrji wynosilo
się marszalek Pilsudski...
Buciki z 200.000 podskoczyly na 400
gonów miesięcznie nie oplaca się. Jeżeli
przed wojną 18 kg., w Polsce obecnie nie
sy po podwyższonej cenie. Kto informuje
Marszalek Pilsudski odszedl
450.000 mkp. Do wzrostu drożyzny przy-
obliczymy, że opal szybu pochlania 5 wa-
dochodzi do 6 kg. Ameryka posiada zapasy
trafikantów naprzód o zamierzonej pod-
czynia się w wysokim stopniu gwaltowny
gonów ropy, brutto: 2 wagony, to na place
ropy na 146 dni, a mimo to rząd buduje nowe
wyżce nie wiadomo. Faktem jednak jest,
Pożegnanie ze sztabem generalnym.
spadek kursu marki polskiej w tempie stale
robotników, kierowników, na liny, smary,
zbiorniki na trzyletnie zapotrzebowanie ar-
że trafikanci już niejednokrotnie zarobili
Ostatnie zlecenie do armji:
przyśpieszonym. 25. maja placą za dolar
na tej kombinacji miljony. Ma się wrażenie,
gumy, amortyzację i podatki zostaje 3
mji i marynarki.
W imieniu oficerów sztabu generalnego
52.000 mkp. 1. czerwca 54.000 mkp., 7.
żegnal ustępującego marszalka Pilsudskie-
czerwca już 62.000 mkp., następnego dnia
go pierwszy zastępca szefa sztabu gen. Ry-
70.000, dnia 19. czerwca zamknięto gieldy.
bak. W odpowiedzi oświadczyl p Pilsudski:
W dniu tym rozszalala spekulacja potrafila
Odchodzę ze slużby, którą pelnilem razem
doprowadzić kurs dolara do cyfry 175.000.
z wami z powodów niezależnych od pracy
Niewiadomo, czy w Ministerstwie
w sztabie generalnym. Dziękuję panom za
Skarbu wydającem rozporządzenie o za-
wspólpracę i zapewniam was, że zawsze
mknięciu gield, bylo już wiadomem o na-
wspominać ją będą z wielka przyjemnością.
glej baisse kursów w Berlinie, czy też roz-
Odchodząc daję panom ostatnie moje zlece-
porządzenie to przypadkowo zeszlo się
nie: Jest niem: honor slużby, to najsilniejsze
z gruntowną zmianą sytuacji i a rynku
i często najcięższe dla żolnierza uczucie.
berlińskim dość, że tegoż dnia 19. bm.
Honor slużby staje nie raz w sprzeczności
popoludniu w przeciągu kilku minut dolar
z honorem osobistym. Ale honor slużby jest
z 175.000 spadl na 105.000 i niżej, usta-
jak sztandar żolnierza, z którym żolnierz
lając się ostatecznie na 110 115.000 mkp.
rozstaje się wraz z życiem. To uczucie bylo
zawsze mojem przewodnikiem w pracy,
Znowu do kieszeni
w wojsku, którego budowie poświęcilem
najbiedniejszych
wiele lat swego życia. Bez honoru slużba
Panowie kupcy i fabrykanci już od daw-
wojskowa jest bez duszy i traci sily.
na wyksztalcili u siebie technikę ściągania
...a do Lwowa przybywa
podatku konsumpcyjnego w ten sposób, by
wycieczka oficerów
odpowiedni procent przy tej sposobności nie
sztabowych
ominąl także ich kieszeni. Tylko dzięki barba-
rzyńskim podatkom konsumpcyjnym, które
Przeszlo 100 oficerów sztabowych, któ-
z kupców zrobily kastę znanych ze zdzier-
rzy ukończyli w Warszawie szkolę sztabo-
stwa publikanów rzymskich, wykopano
wą, przybylo wczoraj do Lwowa, z gen. Dzie-
straszliwą przepaść między stanem urzędni-
wanowskim na czele i w towarzystwie kilku
czym a kupieckim. Jeżeli miesięczny dochód
swoich nauczycieli oficerów sztabowych
średniego kupca czy też kierownika insty-
francuskich. Rano udali się goście na Kopiec
TAK CZEKANO NA OTWARCIE SKLEPÓW
tucji finansowej waha się między 10 a 100
Unji Lubelskiej, gdzie dyrektor Archiwum
