27

nr 11 (423) |16­29.06.2023

Z przedwojennej prasy

www.kuriergalicyjski.com

Humor

dopiero wezwana przez gospodarza policja

Miejskiego dr. Czolowski mial zajmujący

kres polożyla. Lokator ten zwie się G.

wyklad o roli wojennej Lwowa w historji

żydowski

Ladnym dobrodziejem obdarzyl los

Polski z objaśnieniami terenu. Pulk. sztab.

owego gospodarza! Sprawa ta nie jest tylko

Ajdukiewicz mówil o obronie Lwowa w r.

drobnym wypadkiem należącym do kroniki

1918 do 1920. Następnie zwiedzili oficerowie

Krótko, a jasno

policyjnej, ale ma ogólniejsze i to bardzo do-

fabrykę likierów Baczewskiego, fabrykę obu-

Pewien mędrzec talmudyczny napisal

niosle znaczenie.

wia i fabrykę konserw Ruckern i Höflingera,

list do swej żony mniej więcej takiej treści:

Oprze ona się niewątpliwie o sąd. Jeżeli

gdzie zarząd podejmowal gości śniadaniem.

,,Do mojej żony drogiej, cnotliwej Perli,

sąd weźmie w obronę tego zlośliwego loka-

Po poludniu zwiedzili muzeum im. Sobieskie-

oby żyla". ,,Przede wszystkim zawiadamiam

tora, to ta jedynie możliwa obecnie w prak-

go i tu dr. Czolowski dawal wyczerpujące

cię, żem ­ chwala Bogu ­ żyw, zdrów itp."

tyce forma pomnażania liczby mieszkań

objaśnienia, poczem odjechali na pl. Targów

,,Po wtóre proszę cię żono cnotliwa byś

jaką jest nadbudowa, zostanie sparaliżo-

Wsch., zwiedzili Panoramę Raclawicką, sta-

mi wyslala twoje pantofle. Rozumie się, że

wana, bo zdana na laskę, a raczej kaprys

rą cytadelę, wieczorem zaś odjechali na dal-

myślę moje pantofle, a nie twoje pantofle.

jednego nawet lokatora w domu, który nie

szą wycieczkę.

Dlaczegóż więc proszę twoje pantofle? Al-

zechce opróżnić na kilka tygodni strychu

bowiem jeżelibym napisal moje pantofle,

albo wpuścić robotników do kuchni dla po-

Kurier opisywal też ważną dla kultury

polskiej sprawę, a mianowicie Rewindy-

wtedy ty, przeczytawszy glośno slowa

lączenia rur wodociągowych. Będzie to na-

kację rękopisów z Bibljoteki Publicz-

,,moje pantofle" zrozumialabyś, że chodzi

wet ponętne źródlo paskarskich dochodów

GOSPODARZ DOMU ­ TO DOZORCA CZY STRÓŻ MORALNOŚCI?

o twoje pantofle. Dlatego piszę twoje pan-

dla niesumiennych lokatorów.

nej w Petersburgu.

tofle, byś, przeczytawszy glośno twoje,

Wracają nareszcie do Ojczyzny bezcenne

Z książek bierzemy tylko 15.000 z dzialu

Z informacji bardziej lwowskich, pisa-

wiedziala, że to się odnosi do moich pantofli

Zaniepokojenie mieszkańców Karpat

skarby wywożone ręką najeźdźcy w konse-

,,Polonica" i ,,Rossica", a kilka tylko dzialów

no o ,,prywatnej" godzinie policyjnej:

i wyslala mi moje pantofle".

wywolaly sluchy o zmianie granicy pol-

kwencji podzialów Polski i późniejszych ka-

w calości. Jednemi slowy straty ciężkie, ale

Gospodarz kamienicy

Żona ,,mędrca", przeczytawszy list

sko-rumuńskiej. Podkręcila atmosferę

tastrof politycznych. Systematyczna akcja

zato otrzymamy skarby, jakich w kraju nie

stróżem moralności

ten kilkakrotnie wyslala mężowi... swoje

niepewności wizyta w Polsce rumuńskiej

rządu rosyjskiego zmierzala do ograbienia

ma w takiej ilości, jakich żadna polska bibljo-

pantofle.

pary królewskiej.

bezbronnego, pokonanego narodu z jego

Eustachy Kamieński nauczyciel szko-

teka nie posiada. Obliczyć można z grubsza

dorobku kulturalnego, aby mieniem tem wy-

ly św. Antoniego zam. przy ul. Sobieskie-

okolo 15.000 rękopisów, tek, autografów,

Ewentualność

Zaniepokojeni Huculi.

pelniać puste komnaty carskich palaców, by

go 30 wracając onegdaj w nocy o godz.

etc., oraz z jakich 100.000 książek.

Kosów w czerwcu 1923

Do tego informacja Dzwony

Symche telefonuje do swego przyja-

budować na niewdzięcznym gruncie barba-

2-giej, nie mógl się dostać do domu. Prze-

wrócily!

ciela, Ajzyka, i zaprasza go na wieczór do

rzyńskiego stepu warsztaty kulturalnej pra-

konal się on, że drut od dzwonka elektr.

Już w zeszlym roku rozeszly się między

siebie na kolację i szachy. Ajzyk, stary ka-

cy, w których osadzeni cudzoziemcy, mieli

zostal odkręcony, a na bramie wisiala

tut. Huculami wieści, że Polska ma zamiar

Rosyjski rząd zwrócil na podsta-

waler nie pierwszej mlodości, zastanawia

uczyć Moskali alfabetu cywilizacji. W ten

kartka z podpisem gospodarza Józefa

odstąpić tzw. rejon Hryniawy, tj. obszar

wie ryskiego traktatu wielką ilość ko-

się chwilę i odpowiada:

Mamleckiego, że zabrania się mieszkań-

sposób i w tym celu zabrano wspanialą Bibl-

polożony między Czeremoszem a rzeką

ścielnych i cerkiewnych dzwonów, za-

­ Wiesz, Chana zgodzila się wreszcie

jotekę Zaluskich z Warszawy i wywieziono

com tej kamienicy wracać do domu po

Probina Rumunji w zamiar za pólnocny

rekwirowanych w czasie wojny przez

przyjść do mnie wlaśnie dziś wieczorem.

do Petersburga, gdzie slala się zawiązkiem

godz. 10-tej wieczorem.

skrawek Bukowiny, przez który biegnie

moskali. Rozdzial dzwonów między

Więc, jak tylko będę mógl, to nie przyjdę

Tak to przykladny gospodarz dba

linja kolejowa, lącząca Horodenkę z Za-

Cesarskiej Bibljoteki Publicznej. Potężny

zainteresowanych nastąpi przez rzym.

do ciebie.

o ,,moralne" prowadzenie się swoich

leszczykami. Wówczas te wieści ucichly,

zbiór europejskiego znaczenia 300.000 ksią-

kat. metropolitalną kurję w Warszawie.

lokatorów.

żek i 12.000 rękopisów, oprócz innych, które-

a ponowily się obecnie z nowo z nieznanych

Koszta transportu muszą być likwidowa-

Przewidujący

źródel, w związku z przyjazdem rumuńskiej

go celem bylo stać się skarbnicą narodowej

ne w Warszawie. Wykaz dzwonów z ga-

Na rynku galicyjskiego miasteczka Żyd

Okazuje się, że moda na prywatne do-

królewskiej pary do Warszawy. Zaniepoko-

kultury, zostal Polsce zrabowany wraz z sze-

licyjskich miejscowości jest następujący:

w chalacie pcha przed sobą wózek z lodami.

budowywanie pięter na budynkach nie jest

jeni tem Huculi z Żabiego, którzy w rejonie

regiem innych zbiorów prywatnych i archi-

Augustówka, Bilcze Zlote, Brusno, By-

Na bocznej ścianie wózka widnieje duży napis:

we Lwowie rzeczą nową. Tak dzialo się już

Hryniawy mają obszerne poloniny, wyslali

wów państwowych.

chowa, Biskupice, Berezówka, Bożyków,

,,Żydom lodów się nie sprzedaje". Gdy wspól-

w 1923 r. i wywolywalo protesty.

natychmiast do Warszawy deputację, która

Naród jednak wziąl się znowu do pra-

Bobiatyn, Boża Wola, Bialagóra, Brody,

wyznawcy lodziarza to zauważyli, silą zacią-

interwenjowala w tej sprawie u wladz. Min.

cy. Polepszenie niejakie bytu politycznego

Bludno, Barysz, Czernejów, Czechy, Cho-

Czy wolno nadbudowywać

gnęli go z wózkiem do rabina i z wielkim obu-

spraw zagr. przyrzekl Huculom, że rząd pla-

w pierwszych latach XIX. stulecia znowu

rostków, Framdorf, Cholojów, Horodnica,

domy we Lwowie?

rzeniem wskazali na napis. Rabin się zdziwil.

nu odstąpienia części Huculszczyzny Rumu-

spowodowalo wzmożenie pracy nad gro-

Hilcze, Hama-Podhajce, Horodnica, Gaje

Piszą nam z miasta: Lokator domu przy

­ Co ty, Mosze Lajb ­ pyta ­ zrobileś się

nom nie weźmie pod uwagę.

madzeniem zabytków oświaty i kultury.

Starobrodzkie, Jankowice, Jasieniówka,

ul. Sadownickiej 31 sądzi, że we Lwowie jest

antysemitą?

Z Czerniowiec donoszą jednak, że Ru-

Powstają szybko znaczne książnice przy

Janówka, Knyszyn, Kozowa, Kniażę, Ka-

już dosyć mieszkań i nowych nie potrzeba,

­ A czy rabin kosztowal te lody? ­ pyta

munja rzeczywiście nosi się z planami

Uniwersytetach Warszawskim i Wileń-

mionka Strumilowa, Kamień, Kupczą,

skoro on mieszka za darmo, to też postano-

lodziarz.

regulacji swoich póln.-zach. granic. Na

skim, w Krzemieńcu, a przede wszystkiem

Kipiączka, Kowalówka, Krasne (Zadwó-

wil nie dopuścić do nadbudowy piętra nad

dowód tego przytaczają fakt, że w czasie

akcja ta ześrodkowuje się w Warszaw-

rze), Luka, Laszczów, Majdan, Markowa,

Groch

swojem mieszkaniem, do którego wlaśnie

niedawnego pobytu międzynarodowej ko-

skiem Towarzystwie Przyjaciól Nauk. Ale

Mikulińce, Monasterz, Mokre, Mlynów-

onegdaj 14 hm. rozpoczęto stawiać kolo

Trzej mlodzi talmudyści, przyjechaw-

misji, mającej na celu ostateczne uregulo-

znów upadek powstania listopadowego

ce, Maków, Nastasów, Oleszyce, Okopy,

szy do Warszawy, dali się uwieść grzesz-

domu rusztowania. Wprawdzie mial wątpli-

wanie granic między Rumunją a Czechami,

przerywa rozwój świetny i pociąga za sobą

Podhajce, Podkamień, Przemyślany, Ra-

wości, czy to jego przedsięwzięcie znajdzie

nej pokusie i ­ zjedli w restauracji nieko-

ruska ludność w Marmaroszkim Sygiecie

konsekwencję konfiskaty najcelniejszych

kobuty, Rozważ, Ruda, Rosochate, Szu-

poklask spoleczeństwa, a w pierwszym

szerny obiad.

wręczyla komisji memorjal, w którym

zbiorów. Znów więc idą na pólnoc wozy

mlany Wielkie, Stare Miasto, Sokolówka,

rzędzie policji, bo zabral się do tego o zmro-

Powróciwszy do swojego miasteczka

żąda przylączenia marmaroszkiego okrę-

naladowane książkami, manuskryptami,

Sasów, Szpikolosy, Telacze, Telatyn, Tar-

ku, tak jednak byl mocno przekonany o jego

uczuli jednak okropne zgryzoty sumienia,

gu do Rumunji. Ponoć Czechom ten występ

zabytkami sztuki etc., etc. Ze zbiorów obu

taków, Tuczępy, Towstoluhy, Wolocka

sluszności, że nie dal się odwieść od cięż-

więc poszli do rabina prosić o pokutę.

Rusinów bardzo nie przypadl do smaku.

bibljotek warszawskich, z Pulaw, z rozlicz-

Wola, Wasylówka, Worona, Zarwanica,

kiej tej pracy gospodarzowi, a nawet rozpo-

Rabin myślal, myślal, w końcu posta-

nych prywatnych i klasztornych bibljotek.

Zborów, Zadarów, Zlotniki, Zadwórze.

cząl z nim zapasy slowne i ręczne, którym

nowil, że trzej grzesznicy winni dla umar-

Zostala zachowana oryginalna pisownia

Historja konfiskat na mniejszą skalę, bo

Dzwony nadeszly już do Warszawy.

twienia ciala nosić przez osiem dni w bu-

już nie bylo co wywozić, powtarza się po r.

tach groch.

1863. Wojna światowa i zlączone z nią ewa-

Nazajutrz spotkali się mlodzieńcy na

kuacje dopelnily reszty tej grabieży.

ulicy. Dwaj kuleli i twarze ich byly okrut-

Ale Nemezis dziejowa w konsekwencji

nie wykrzywione, zaś trzeci szedl lekko

zwycięskiej wojny i traktatu ryskiego wy-

uśmiechnięty, jakby nigdy nic.

rzekla wyroczne slowa. Paragraf 11. trak-

­ Czyś ty nie usluchal rabina? ­ spytali

tatu zobowiązal rząd sowieckiej Rosji do

go tamci.

zwrócenia odrodzonej Rzeczypospolitej Pol-

­ Owszem. Mam w butach pelno

skiej zagrabionych jej przez carat skarbów

grochu.

kulturalnych. W wykonaniu tego traktatu

­ A jednak chodzisz tak lekko!

wyloniona Mieszana Komisja Specjalna za-

­ Bo ja... groch ten ugotowalem! ­ od-

jęla się pod przewodnictwem ze strony pol-

powiada mądry talmudysta.

skiej min. A:. Olszewskiego, rewindykacją

wywiezionych zbiorów. I w rezultacie pól-

A po czterdziestce?

torarocznych targów, klótni, sporów etc.,

Do slynnego Gaona Wileńskiego zglo-

wrócily do kraju Arrasy Zygmuntowskie,

sil się mlody talmudysta z napisaną przez

liczne dzwony, archiwa. urządzenia pala-

siebie rozprawą na temat Talmudu, z prośbą

ców itd. Najtrudniej szla sprawa ze zbiorami

o jej ocenę. Rabin wileński przyjąl go bardzo

umieszczonemi w Petersburskiej Publ. Bibl-

grzecznie i udzielil mu następującej rady:

jotece, dalej z Archiwum Koronnem i Gabi-

­ Mój synu, jeśli chcesz zostać uczonym,

netem rycin Stanislawa Augusta, Komisji T.

jeśli chcesz pisać książki naukowe, musisz ze

i. N. i innych. Dopiero plenarne posiedzenie,

wszystkiego zrezygnować, musisz wyrzec się

trwające od 13. września ub. r., powzięlo po

wszystkiego i tylko się uczyć. Musisz przy-

sześciotygodniowych debatach uchwalę

zwyczaić się do glodu, nędzy, do życia z tego,

(30 października), która postanowila wydać

co ci dadzą, litościwi ludzie, taki tryb życia po-

rękopisy polskiego pochodzenia z Bibljoteki

winieneś prowadzić aż do 40 roku życia.

Publicznej. Zgoda pociągnęla za sobą znacz-

­ A potem? ­ zapytal mlodzieniec.

ne ustępstwa z polskiej strony. Zostawiamy

­ A potem do tego przywykniesz.

w Rosji 1400 rękopisów teologicznych

i kanonistycznych, 500 romańskich ­ zo-

WYBÓR

HUCULI Z ŻABIEGO

stawiamy wszystkie rosyjsko-slowiańskie.

KRZYSZTOF ŻMUDA