7

nr 12 (424) |30 06.­27.07.2023

Wydarzenia

www.kuriergalicyjski.com

Towarzystwo Kultury Polskiej w Niżankowicach

Dwa lata temu

z polskimi organizacjami, które nam w tym

pomogą.

w obwodzie lwowskim

Teraz w Niżankowicach wszyscy są

zostalo zarejestrowane

w oczekiwaniu na otwarcie tam przejścia

Towarzystwo Kultury

granicznego i ponownego uruchomienia ru-

Polskiej Niżankowice.

chu kolejowego. Zdaniem Ireny Wojtowicz,

Prezes Irena Wojtowicz

umożliwi to też wymianę uczniów i studen-

nie ukrywa, że do

tów. Odnowiony dworzec kolejowy jest już

zalożenia tej organizacji

gotowy do przyjęcia pasażerów z Ukrainy

i z Polski.

spolecznej pobudzil

­ Przez Niżankowice przebiega odno-

ją udzial w akcjach

wiona linia kolejowa, która lączy Przemyśl

,,Mikolaj bez granic"

z Chyrowem, a następnie prowadzi w polskie

organizowanych przez

Bieszczady i to może przyciągnąć uwagę tu-

Stowarzyszenie Linia

rystów z Polski i nie tylko ­ stwierdza Irena

102. pl z Przemyśla.

Wojtowicz. ­ Mamy sporo zabytków kultu-

ralnych na tym terenie. W Niżankowicach

Jeden dobry uczynek

jest kościól ­ sanktuarium Najświętszej Ma-

zapoczątkowal kolejny.

ryi Panny, zbudowany w XVI wieku. Z XVI

wieku pochodzi też kościól pw. św. Marcina

w Nowym Mieście. Są tam też zabytkowe

KONSTANTY CZAWAGA

cerkwie. W ciągu dnia można zwiedzać boga-

Ekipa ,,Kuriera Galicyjskiego" byla

te w zabytki historyczne i kulturowe miejsco-

wości Dobromil i Chyrów.

świadkiem, jak w grudniu 2017 roku

W Niżankowicach nie mogliśmy omi-

,,św. Mikolaj" przyjechal z darami drezy-

nąć Palacu rodziny Grimm, polożonego

ną z Polski do Niżankowic i spotkal się

z dziećmi w miejscowej szkole. Tlumaczem

w parku. Jeszcze kilka lat temu byla tam

byla nauczycielka Irena Wojtowicz.

czynna biblioteka miejscowej zawodów-

ki. Wtedy mogliśmy podziwiać piękno

­ To byl mój pierwszy egzamin z języka

promowaloby i wspieralo język i kulturę

osoby i dzielimy się darami (żywność,

ludzi wyjechalo do Polski, ale są dzieci,

wnętrz.

polskiego ­ wspomina. ­ Moja babcia Wik-

polską. Wspólzalożycielami naszego Towa-

środki higieniczne). Naszym celem jest

mlodzież. Jest też zainteresowanie ję-

­ Ten wspanialy palac o również ta-

toria Kuźmińska byla Polką. Zachowaliśmy

rzystwa są także osoby pochodzenia pol-

również wzmacnianie więzi kulturowych

zykiem polskim ze strony uchodźców

w rodzinie stary paszport babci wydany

skiego z pobliskiego Nowego Miasta. Dzieci

z Rzeczpospolitą Polską, dzialalność na

wewnętrznych, zarówno dzieci jak i do-

jemniczej historii nie pozostawi obojętnym

w 1939 roku. Mieszkala w obwodzie chmiel-

uczą się w szkole polskiego jako drugiego

rzecz historii lokalnej, wymiana doświad-

roslych. Niestety, nie mamy jeszcze wla-

żadnego turysty ­ powiedziala Irena Wojto-

wicz. ­ Niestety, jak widzicie, jest on obecnie

nickim, wieś Klinowe. Gdy przyjeżdżalam

języka obcego.

czeń i informacji we wszystkich sferach

snej biblioteki. Od niedawna otrzymujemy

do niej na wakacje letnie lub zimowe, babcia

Niżankowice znajdują się przy samej

życia spolecznego i kulturalnego z innymi

niezależną gazetę Polaków na Ukrainie

w fatalnym stanie i wymaga odrestaurowa-

nia. Chcialabym zwrócić uwagę zatroska-

uczyla mnie polskich slów. Babcia jeździla

granicy z Polską. Pomimo zniszczeń po II

organizacjami w kraju i zagranicą. Przygo-

,,Kurier Galicyjski", a nasi mali czytelnicy

nych ludzi na ten palac, aby nie ulegl cal-

do kościola w Gródku Podolskim,. Pamię-

wojnie światowej zachowaly się tam ślady

towywaliśmy się do uroczystego otwarcia

otrzymują czasopismo dla dzieci ,,Kto ty

kowitemu zniszczeniu. Jest to niezwykly

tam, jak pisala po polsku listy do swojej

dawnego miasteczka. W centrum stoi od-

Towarzystwa, ale nasza dzialalność roz-

jesteś? Polak maly". Serdecznie dziękuje-

zabytek kultury. Są różne pomysly. Można

siostry w Krakowie. Wtedy powiedzialam

restaurowany ratusz z 1759 roku.

poczęla się w trudnym czasie. Od pierw-

my zespolowi redakcji.

sobie, że też chcę pisać po polsku. Wiele

­ W budynku ratusza mamy siedzibę

szych dni straszliwej wojny pomagamy

Irena Wojtowicz pokazala zdjęcia

zorganizować tam polsko-ukraiński plener

artystów, festiwal piosenki lub kuchni po-

lat później spelnilam swoje male marzenie,

naszego Towarzystwa ­ opowiada Irena

potrzebującym. Dzięki pomocy humani-

z wycieczek do Polski i wyjaśnila:

ucząc się języka samodzielnie. Zapoznalam

Wojtowicz. ­ Zgromadziliśmy prawie 50

tarnej, którą otrzymaliśmy od organizacji

­ We wspólpracy ze Stowarzyszeniami

granicza. Trzeba zacząć przede wszystkim

od prac awaryjnych i sprzątania.

dzialaczy Stowarzyszenia Linia 102.pl oraz

osób. Najbardziej aktywnymi czlonkami

pozarządowej Linii 102 pl (prezes Waclaw

Linią 102pl i ,,Różą wiatrów" z Przemyśla

Prezes Towarzystwa Kultury Polskiej

ich partnerów ze Lwowa. Wlączylam się

są Swiatoslaw i Myroslawa Teliczakowie,

Majka), od Jerzego Zuby, radnego powiatu

organizujemy jednodniowe wycieczki do

w Niżankowiczach podzielila się też inny-

też w dzialalność Stowarzyszenia Linia 102.

Wasyl Hyczka, Mariana Nodżak i Natalia

sanockiego oraz dobroczyńców ze Slowe-

Przemyśla, Rzeszowa, Leska dla dzieci, któ-

mi pomyslami:

ua. Mając polskie pochodzenie i biorąc pod

Czeń, którzy zawsze angażują się w pracę

nii, Fundacji Historia Vita i Rady Miasta

re uczą się języka polskiego. Waclaw Majka

uwagę, że w Niżankowicach jest coraz mniej

Towarzystwa. Zobowiązaliśmy się sprzą-

Dobromil mogliśmy pomóc uchodźcom

często z różnych okazji przygotowuje pre-

­ Planujemy również zorganizować

towarzyski mecz pilki nożnej pomiędzy

rodowitych Polaków (są to osoby starsze),

tać groby Polaków na miejscowym cmen-

wewnętrznym żywnością, lekami, środka-

zenty dla dzieci ­ slodycze, owoce, artykuly

weteranami z Przemyśla i gromady tery-

kilka lat temu wraz ze Światoslawem Te-

tarzu i zapalić znicze 1 listopada (akcja

mi higieny i odzieżą. W tym czasie w Ni-

papiernicze. Na razie nie mamy możliwości

torialnej Dobromila, a także zawody spor-

liczakiem (obecnie jest moim zastępcą)

Znicz razem ze Stowarzyszeniem Linia

żankowicach przebywalo 490 uchodźców.

zorganizowania letniego wypoczynku dla

towe pomiędzy uczniami szkól polskich

postanowiliśmy zalożyć w naszej miejsco-

102 pl). Przed świętami Bożego Narodze-

Taką samą pomoc wyslaliśmy na wschód,

naszych uczniów w Polsce. Mamy nadzieję,

wości Towarzystwo Kultury Polskiej, które

nia i Wielkanocy odwiedzamy samotne

do obrońców kraju na linii frontu. Sporo

że z czasem uda nam się nawiązać kontakty

i ukraińskich.

Ratujemy najstarszy polski budynek w Równem

polski się pojawia. Chcielibyśmy, żeby ten

przewodniczący Fundacji Restauratorów

budynek stanowil centrum polsko-ukra-

Ukrainy. ­ Kiedy w latach dwudziestych,

Wspierajcie razem

trzydziestych osiemnastego wieku ksią-

ińskich przedsięwzięć, żeby to byl taki

z nami odbudowę

inkubator polsko-ukraińskich pomyslów.

żę Lubomirski zbudowal szkolę, w któ-

To miejsce na pewno bardzo by wsparlo

rej obecnie jest muzeum krajoznawcze,

najstarszego polskiego

tutejszych Polaków, ale też organizacje,

w budynku tym mieszkal dyrektor

budynku w Równem ­

które mają takie same cele statusowe jak

szkoly, a dom nazywano dyrektorskim.

z takim apelem wystąpila

W okresie sowieckim mieścila się tu

nasza. Bo wydarzeń jest dużo, a danie

mlodzież z Ukraińsko-

im takiego jednego konkretnego miej-

kultowa kawiarnia. Do dziś zachowaly

Polskiego Sojuszu im.

sca być może trochę by uporządkowalo,

się tylko ściany budynku, w środku nic

Tomasza Padury. Zabytek,

wyeksponowalo te wydarzenia i bylyby

nie zostalo. Baliśmy się, że budynek nie

one jeszcze być może bardziej widoczne

przetrwa tej zimy, ale przetrwal ­ dodal

który kiedyś byl częścią

krajoznawca.

w przestrzeni publicznej ­ dodala miesz-

rezydencji Lubomirskich,

kanka Równego.

Aby zwrócić uwagę na zabytek, mlo-

teraz jest w oplakanym

­ Chcielibyśmy, żeby tu powstalo cen-

dzież z Ukraińsko-Polskiego Sojuszu im.

stanie. Wedlug ekspertów,

trum kultury ­ powiedzial Jurij Fajewski

Tomasza Padury w Równem zorganizo-

może nie przetrwać już

z wydzialu kultury i turystyki Rady Miej-

wala flash mob. Mlodzi ludzie ze slowami

Wodnej i Przyrodniczej w Równem. ­ Do

W ciągu wieków palac Lubomirskich

kolejnej zimy.

,,Wspierajcie go razem z nami" podtrzy-

skiej w Równem. ­ Mamy już doświadczenie

przetrwal pożar i wojny. Jednak zostal

końca XVIII wieku powstala tutaj posia-

we wspólpracy z organizacjami między-

mywali ściany zabytkowego budynku.

dlość, która dzięki ogromnemu palacowi,

calkowicie zniszczony w polowie XX wie-

narodowymi, w szczególności z polskimi.

Ich marzeniem jest, by po odbudowie

parkowi i zespolowi budynków ucho-

ku przez wladze sowieckie. Zabytek wy-

KARINA WYSOCZAŃSKA

Wspólnie zrealizowaliśmy projekt odbudo-

dzila za jedną z największych i najpięk-

sadzono w powietrze, a ruiny rozjechano

lokalu powstalo w tym miejscu centrum

wy części podziemnych rezydencji książąt

kulturalne.

Przez ponad 200 lat Równe bylo stoli-

niejszych na Wolyniu ­ dodala doktor

buldożerami.

­ To jest miasto polskiej aktywności.

Lubomirskich w Równem. A teraz chcieliby-

O epoce Lubomirskich przypominają

cą rodu książąt Lubomirskich. Na ruinach

architektury.

śmy zamienić ten budynek w centrum kul-

Tutaj dzieje się bardzo dużo polskich wy-

dawnego zamku w centrum miasta wznie-

Największy rozwój palacu nastąpil za

dziś tylko dwa budynki pozostale z kom-

tury, które będzie slużylo narodom ukraiń-

darzeń ­ powiedziala Ewa Mańkowska,

śli majestatyczny palac, uważany wów-

panowania księcia Stanislawa Lubomir-

pleksu rezydencji polskich magnatów. Je-

dyrektor Ukraińsko-Polskiego Sojuszu

skiemu i polskiemu, ale także calej Europie

skiego. Wówczas wokól rezydencji po-

den z nich znajduje się przy ulicy 16 lipca.

czas za najpiękniejszy na tych terenach.

­ dodal przedstawiciel wladz lokalnych.

Najprawdopodobniej w XVIII wieku miesz-

im. Tomasza Padury w Równem. ­ Bardzo

­ Rozkwit tego miasta nastąpil

wstal unikalny zespól palacowo-parkowy,

W 2019 roku budynek zostal wpisany

dużo organizacji, nie tylko polskich, ale

w XVIII wieku, kiedy to książęta Lubo-

o którym do dziś krążą legendy. Miejsce to

kala tu straż palacowa.

też organizacji pozarządowych i instytu-

na listę obiektów dziedzictwa kulturo-

­ Kiedyś ten dom nazywano Janczarą,

mirscy zostali wlaścicielami i zaczęli roz-

nazywano Wenecją Rówieńską. Tutaj upra-

wego. Obecnie Ukraińsko-Polski Sojusz

cji, nawet nie związanych z Polską, reali-

wijać nasze miasto jako jedną ze swoich

wiali ananasy i karmili bażantów, plywali

ponieważ w okresie romantyzmu i klasy-

w Równem wraz z lokalnymi wladzami

zuje projekty z polskim akcentem. Teatry,

glównych rezydencji ­ powiedziala prof.

lódkami i spacerowali wśród starożytnych

cyzmu wielu szlachciców nazywalo swo-

szukają sponsorów i darczyńców, by od-

Dom Kultury, organizacje pozarządowe

Olga Mychajlyszyn z katedry architek-

posągów. Na dziedzińcu rezydencji znajdo-

ich wartowników Janczarami ­ powie-

budować zabytek, który niestety kolejnej

zajmujące się ekologią, prawami czlo-

tury i projektowania środowiskowego

wal się też teatr oraz szklarnia z rzadkimi

dzial Mykola Bendiuk, kierownik klastra

zimy może już nie przetrwać.

wieka ­ zawsze w ich dzialalności wątek

tropikalnymi roślinami i kwiatami.

artystycznego Akademii Ostrogskiej,

Narodowego Uniwersytetu Gospodarki