29

nr 16 (428) |31.o8.­14.09.2023

Okruchy historii

www.kuriergalicyjski.com

Legendy starego Stanislawowa  (część 74)

IWAN BONDAREW

Zagadka torów

na ul. Kurbasa

Kiedyś pomylilem się przy

podaniu legendy o ,,tajemni-

czych szynach" w kamienicy

przy ul. Kurbasa, gdzie w bramie

do dziś można spotkać metalo-

we szyny, wpuszczone w pod-

loże. Wówczas przypuścilem, że

poruszal się po nich wagonik,

którym z ulicy wożono węgiel

lub drwa na opal kamienicy.

Jednak dawny jej mieszkaniec

opowiedzial mi zupelnie inną

historię.

W latach 50. XX w. w po-

dwórku tej kamienicy praco-

wala fabryka luster. Do dziś od

pl. Mickiewicza widoczne są

dwa wysokie kominy. Oprócz

luster produkowano tam szklo

laboratoryjne, ozdoby choinko-

we i inne przedmioty szklane.

Ciężarówki nie mogly wjechać

w wąską starą bramę i abu do-

starczać tam surowce do pro-

dukcji i wywozić gotowe wy-

WIDOK NA MIEJSKIE JEZIORO

roby przelożono szyny i po

nich w wózkach wożono szklo.

tlumaczy się jako ,,smażone".

A teraz najważniejsze: opi-

Wprawdzie wówczas przebie-

Jest to interesująca historia,

sanym  gościem  byl  reży-

TORY W BRAMIE NA UL. KURBASA 6

galy one po chodniku, aż do

jak danie gruzińskie trafilo do

ser Serhij Paradżanow, któ-

jezdni.

szewczenkowskie" i nawet cho-

Iwano-Frankowska.

ry w tym czasie w Karpatach

Dyrektorem fabryczki byl

dzenie w haftowanych koszulach

W 1964 r. w hotelu zamiesz-

kręcil slynny film ,,Cienie za-

Żyd, niejaki Mortko Moszel, na-

rodzilo pytanie w odpowiednich

kal brodaty przedstawiciel na-

pomnianych przodków". I cho-

turalnie czlonek KPZR. Miesz-

organach. I oto na tle tych wa-

rodowości kaukaskiej. Wówczas

ciaż pochodzil z ormiańskiej

runków nasze miasto oglosilo się

kal przy ul. Ormiańskiej pod 5

na piętrze dzialala restauracja

rodziny, ale urodzil się i wyrósl

,,stolicą Bandersztatu".

i byl ordynarnym czlowiekiem

,,Spartak", a na parterze ­ ta-

w Tbilisi, więc dobrze znal gru-

W 1964 r. kijowskie wy-

i chyba największym mężczy-

nia kawiarnia. Gość często tam

zińskie potrawy.

dawnictwo ,,Sztuka" wydalo

zną w Stanislawowie. Zmarl

się stolowal i pewnego razu po-

Wieża

komplet pocztówek, zatytulo-

w 1964 r. i pochowano go na

prosil kelnera o czanachy. Ale

wanych ,,Iwano-Frankowsk".

Za najwyższy obiekt w mie-

żydowskim cmentarzu za je-

na kuchni o takiej potrawie nie

Jedną z nich podpisano jako

ście uważana jest wieża telewi-

ziorem. Jego grób zachowal się.

slyszano. Zaintrygowany ku-

,,Park przy jeziorze miejskim".

zyjna. Powstala w 1965 r. i ma

Powiadają, że przyczyną jego

charz podszedl do gościa i po-

Widoczna jest na niej szero-

wysokość 192 m. Gdy wjeżdża

śmierci bylo wiadro śliwek,

prosil o przepis. Ten podykto-

ka aleja, dlugi klomb i liczne

się do miasta, to początkowo

które zjadl na deser.

wal go, ale w przybliżeniu na ile

lawki. Wszystko byloby nor-

widoczna jest wieża, a dopiero

pamiętal. Odróżnialo się to od

WIEŻA TELEWIZYJNA

Zmęczeni slońcem

malnie, gdyby nie to, że lawki

później zabudowania miejskie.

tego co jest w książkach kuli-

W IWANO-FRANKOWSKU

pomalowano w jaskrawe nie-

Prawie we wszystkich so-

Naturalnie, że wokól takiego

narnych. Klasyczne kaukaskie

wieckich przewodnikach po

biesko-żólte kolory! Co to bylo?

obiektu toczą się liczne rozmo-

rozwiązuje klimatyzacja, ale

czanachy przygotowywane są

Frankowsku jest zdjęcie szwal-

Prowokacja czy bląd komunal-

wy, rodzą się sluchy i plotki.

w upalne lata 80. XX w. szwaczki

z ziemniaków, fasoli, baranicy

ni indywidualnej odzieży, wy-

nego urzędnika, nie orientu-

Podobno najwyższa plat-

nie mialy czym oddychać ­ nie

i przypraw. Zamiast baranicy

budowanej w 1964 r. To pudlo

jącego się w miejscowych re-

pomagaly ani otwarte okna, ani

forma wieży przy silnym wie-

gość zaproponowal wolowi-

aliach niedawnej przeszlości?

ze szkla i betonu jest typowym

sztory. Sloneczne tortury koń-

trze ma odchylenie od pionu 1

nę ­ lepiej się rozgotowuje i jest

Komplet ukazal się w ilości 20

przykladem architektury roz-

m. Stać tam w takich warun-

czyly się dopiero po poludniu,

dostatecznie kleista. Kucharz

winiętego socjalizmu. Gmach

tys. egzemplarzy. Ale, jak twier-

kach to tak samo, jak być na to-

bliżej do końca zmiany. Kobietom

wszystko zanotowal i obiecal

udanie usytuowano na zbiegu

dzą kolekcjonerzy, w Iwano-

pie masztu żaglowca w czasie

można bylo jedynie wspólczu-

przygotować na jutro danie.

obecnych ulic Strzelców Siczo-

-Frankowsku nigdy nie bylo go

wać i nie dziwne, że swe miejsce

sztormu. Powiadają też, że przy

Następnego dnia brodacz już

w sprzedaży i dziś jest on rary-

wych i Niezależności i zamy-

pracy nazywaly ,,sauną".

dobrej pogodzie widać stamtąd

próbowal ,,czanachy po fran-

tasem. Może dzięki wlaśnie tym

ka on perspektywę od strony

Kolomyję. Naturalnie są i opo-

kowsku". Byl zadowolony. Po-

Nacjonalistyczne lawki

wjazdu do miasta. Nad projek-

,,nacjonalistycznym" lawkom.

wieści bardziej ,,dramatyczne".

trawa szybko zdobyla popu-

tem trudzil się autorski zespól

W czasach sowieckich zdecy-

W latach 1970 z wieży skoczyl

larność i stala się specjalnością

Czanachy

architektów w skladzie Wolo-

dowanie walczono z ukraińskim

pewien mężczyzna. Podobno

zakladu. Do tego, kucharz zmo-

dymyra Lukomskiego, Iwana

nacjonalizmem. Za namalowa-

nieszczęśliwie się zakochal.

Na parterze hotelu ,,Dniestr"

dernizowal przepis sosu, który

Hryniwa, Leonida Popyczenka

nie ,,tryzuba" na plocie moż-

Ponieważ konstrukcja wieży

do niedawna byla kawiar-

utrzymywal w tajemnicy, aż do

i Aleksandra Folty.

na bylo dostać się o więzienia

rozszerza się ku dolowi, więc

nia ,,Czanachy". Pracowala ona

zamknięcia lokalu. Teraz pro-

Wedlug panującej wówczas

i na zawsze dostać przydomek

cialo poobijalo się o stalowe ele-

dlugo ­ od początku lat 1960,

wadzony jest tam remont, po

mody na dachu umieszczono

,,burżuazyjnego nacjonalisty".

menty, zanim upadlo na ziemię.

gdy hotel nazywal się ,,Spartak".

którym kawiarnia zmieni się

haslo ,,Slawa KPZR!", a w cza-

Wladze partyjne krzywo spo-

Czy można dziś trafić na

Nazwa pochodzila od gruziń-

w przestronny hol odnowione-

sie świąt państwowych na nim

glądaly na wszelkie ,,wieczory

górę? Jednoznacznie ­ nie! Jak

skiej potrawy, która doslownie

go hotelu.

dodatkowo umieszczano ol-

dowiedzialem się ze źródel

brzymie transparenty. W dnie

konfidencyjnych,  wcześniej

powszednie transparenty zdej-

personel urządzal nieoficjalne

mowano, by nie przeszkadzaly

wycieczki dla swoich znajo-

pracować szwaczkom.

mych za stosowne pieniądze.

Czego, jak czego, ale świa-

Ale po tym wypadku, gdy je-

tla wewnątrz bylo dość, bo cala

den z gości raptem wytrzeźwial

ściana frontowa byla calkowi-

i utknąl na pól drogi. Uczepiw-

cie ze szkla. Ale byla i odwrotna

szy się drabiny przestraszony

strona medalu. Sprawa w tym,

gość nie chcial ruszyć się ani

że budynek stoi na osi wschód-

w górę, ani w dól. Musieli go

-zachód. W bezchmurny dzień

zdejmować strażacy. Po tym,

slońce świeci stale w okna. Pro-

wszystkich winnych w incy-

szę wyobrazić sobie, co dzieje

dencie zwolniono i wycieczki

się latem? Dziś tą sprawę latwo

zakończyly się. A szkoda.

SZWALNIA ODZIEŻY INDYWIDUALNEJ