32

nr 1 (437) 19­29. 01. 2024

Kurier kulturalny

www.kuriergalicyjski.com

Ikony dla przyszlych pokoleń

W Galerii Art. Centrum

­ W roku 2008 Mateusz Sora

wyszedl z prowokacyjną w pew-

Dzyga we Lwowie

nym sensie propozycją organi-

zaprezentowano

zowania plenerów poświęco-

wystawę poplenerową

nych wylącznie pisaniu ikon.

XV Międzynarodowych

Zgodziliśmy się. I co roku plener

Warsztatów Ikonopisów,

nabieral nowego brzmienia.

które odbyly się latem

Pierwszy plener odbyl się

2023 w Castel Gandolfo,

w Nowicy 12­23 września 2009

roku. Wzięlo w nim udzial 17

w okolicach Rzymu.

twórców ikon z Polski, Slowa-

Temat pleneru w tym

cji i Ukrainy. Poplenerowe wy-

roku nawiązywal do

stawy prezentowano w Nowi-

slów Chrystusa

cy, Krynicy Zdroju, Warszawie,

wypowiedzianych na

Lwowie, Supraślu.

krzyżu do Maryi i św.

Czy to są ikony prawdziwe? ­

można czasem uslyszeć podczas

Jana: ,,Oto syn Twój, oto

wystaw poplenerowych.

Matka Twoja".

­ Te prace są niezwykle no-

woczesne, wyprzedzają czas ­

TEKST I ZDJĘCIA

wyjaśnil prof. Roman Wasylyk.

KONSTANTY CZAWAGA

O

­ Czasem ktoś może powiedzieć,

d samego początku warsz-

ofiary. Ich miejscem w naszej

że nie są kanoniczne. Tak, pew-

taty ikonopisów przebie-

wierze, sztuce i przestrzeni pu-

nie nie są przeznaczone dla lu-

galy w Polsce, w Nowicy,

blicznej. Powstale w trakcie

dzi, którzy mają ponad 70 lat. Są

później na Ukrainie, w Krzywo-

pleneru prace są świadectwem

przeznaczone dla ludzi, którzy

równie na Huculszczyźnie oraz

poszukiwań odpowiedzi na wy-

jeszcze się nie narodzili, ale któ-

w Zamlyniu na Wolyniu.

zwania życia i wiary ­ tu i teraz.

rzy muszą zwrócić się do Boga.

Podczas otwarcia wernisażu

Wedlug dr hab. Roksolany

Wlaśnie poprzez takie dziela.

Mateusz Sora, pomyslodawca

Kosiw z Lwowskiej Narodo-

I to jest bardzo ważne. Mówimy

i organizator plenerów oraz pre-

wej Akademii Sztuki malarze

o rzeczach, które przemawiają

zes Stowarzyszenia Przyjaciól

ikon różnych epok zwracali się

do nas, do naszych dzieci i przy-

Nowicy powiedzial, że warszta-

ku obrazowi Ukrzyżowane-

szlych pokoleń.

ty odbyly się kolejny raz w cie-

go, przedstawiając największą

Wspólorganizatorami  XV

niu wojny na Ukrainie.

ofiarę Chrystusa i Jego Mat-

Międzynarodowych Warszta-

­ To już kolejny rok, kiedy

ki. Kompozycja Ukrzyżowania

tów Ikonopisów są Stowarzy-

nie mogli przyjechać, by wziąć

wieńczyla ikonostas, ukazy-

szenie Przyjaciól Nowicy, Kate-

udzial w plenerze nasi koledzy

wana byla na różnego rodza-

dra Sztuki Sakralnej Lwowskiej

z Ukrainy ­ zaznaczyl Mateusz

ju krzyżach, relikwiarzach,

Narodowej  Akademii  Sztu-

Sora. ­ Na tej wystawie są też

staurotekach, ramach ewan-

ki oraz Pracownia Badań nad

prace, które powstaly w odle-

gelicznych. Scena Ukrzyżowa-

Ukraińską Tożsamością przy

glości i po raz pierwszy wystą-

nia z towarzyszącymi ikona-

Katedrze Ukrainistyki Uniwer-

pily na tej wystawie w ,,Dzydze".

mi jest obowiązkowa w cyklu

sytetu Warszawskiego.

Wcześniej  tradycja  dorocz-

Męki Pańskiej. ,,Temat więzi

­ Dla mnie oraz dla moich

nych plenerów w Nowicy zo-

Chrystusa z Matką byl istot-

przyjaciól z Polski i Ukrainy te

stala naruszona przez pande-

ny w historii chrześcijaństwa,

plenery są ważnym czasem spo-

mię COVID-19, potem z powodu

jest także istotny wspólcześnie,

tkania ­ powiedziala dr Kata-

przepisów dotyczącch wyjazdu

ponieważ wyraża się w nim nie

rzyna Jakubowska-Krawczyk

mężczyzn z Ukrainy za granicę.

tylko opowieść ewangeliczna,

ukrywala emocji wicekonsul

dla nich we Lwowie, ponieważ

z UW, komisarz pleneru. ­ Spo-

Na zdjęciu zbiorowym uczestni-

ale nakladają się na nią rze-

Bogumila Rybak-Ziólkowska,

jest związane z historią plene-

tkania między narodami, ale

ków warsztatów w Castel Gan-

czywiste wydarzenia, emocje

która w imieniu konsul ge-

rów. Wszystko zaczęlo się od

spotkania ponad konfesjami,

dolfo są przeważnie kobiety. We

i doświadczenia spoleczeń-

neralnej RP we Lwowie Elizy

znajomości ze śp. Markijanem

spotkania przedstawicieli bar-

wstępie do pięknie wydanego

stwa. Więź między Chrystusem

Dzwonkiewicz zlożyla życze-

Iwaszczyszynym,  zalożycie-

dzo różnych szkól. I myślę, że

albumu (jest to już VI tom) orga-

ukrzyżowanym a Jego Matką

nia organizatorom i uczest-

lem i dyrektorem ,,Dzygi". Dalej

takie spotkanie dwutygodnio-

nizatorzy odnotowali, że przez

jest więzią każdej matki, która

nikom pleneru oraz wystawy

Sora zapoznal profesora Romana

we spotkanie daje szansę praw-

dziesięć dni tworzono tam po-

stoi przy swoim niewinnie za-

w ,,Dzydze.

Wasylyka, znanego ikonopisa

dziwego budowania mostów.

nadczasową międzywyznanio-

mordowanym synu. Zwlaszcza

To już po raz drugi ,,Dzyga"

i zalożyciela katedry sztuki sa-

Mostów, które później spraw-

wą wspólnotę. Pracowali i mo-

w czasie wojny" ­ podkreślila

gościla uczestników plenerów

kralnej Lwowskiej Narodowej

dzają się w bardzo różnych

dlili się. Temat pleneru w 2023

Roksolana Kosiw.

ikonopisów.

Akademii Sztuki.

wymianach.

roku ,,Oto syn Twój, oto Mat-

­ Ta wystawa jest dla mnie

Zdaniem  Mateusza  Sory

Obecny prof. Roman Wasylyk

Wlodko Kaufman, kurator

ka Twoja" ­ ma dla nas wymiar

bardzo  poruszająca  ­  nie

jest to chyba najlepsze miejsce

wspomnial:

artystyczny ,,Dzygi" w swoim

podwójny ­ zaznaczyli orga-

slowie podkreślil:

nizatorzy. ­ Modlitwą i myśla-

­ Moim zdaniem sens, zna-

mi otaczamy wszystkie matki,

czenie i konieczność tego pro-

które stracily swoje dzieci: za-

jektu polega na tym, że ludzie,

bite, porwane czy przebywające

którzy są zaangażowani i za-

na froncie setki kilometrów od

proszeni do tego projektu, eks-

domu. Temat jest równocześnie

perymentują i poszerzają zakres

tytulem ostatniej ikony Ostapa

świętości do punktu, w któ-

Lozińskiego, naszego przyjacie-

rym może ona przeksztalcić się

la, wieloletniego uczestnika ple-

w sztukę. I wydaje mi się, że jest

nerów i ich wspólorganizatora.

to bardzo dobry pomysl i że ten

W czasie wojny, wobec bólu jaki

projekt będzie kontynuowa-

ona niesie i niepewnej przyszlo-

ny przez dlugi czas i zadziwi

ści, pochylamy się nad tajemni-

wszystkich swoją nieoczekiwa-

cą macierzyństwa, rolą i sensem

ną interpretacją sacrum.

Partnerzy medialni