16

nr 5 (441) 15­25.03.2024

Okruchy historii

www.kuriergalicyjski.com

Kobiety z rodu Soltysów (IV)

Paulina Soltys ­ ,,żona opatrznościowa" (1924­2006)

Z sześciu kobiet naszego rodu,

uszkodzonego jeszcze podczas

o których postanowilam

dzialań wojennych (m.in. po ata-

napisać, osobiście znalam tylko

ku bombowym na rotundę daw-

Paulinę ­ moją Matkę. Silą

nej ,,Panoramy Raclawickiej",

rzeczy mam o Niej osobiste,

znajdującej się tuż za ogrodze-

liczne wspomnienia. Co z nich

niem naszego ogrodu). Remont

wybrać, które są naprawdę

dachu trwal latami, pamię-

istotne i znaczące, a które można

tam jeszcze czasy, gdy podczas

pominąć, zachować wylącznie

ulewnych deszczów biegalyśmy

dla siebie, jako swój maly skarb...

z Matką na strych, podstawiając

liczne balie i miski, żeby nie ka-

palo z sufitów (ostatni skrawek

MARIA EWA SOLTYS

D

dachu zmieniony zostal zresz-

ziwnym

zrządzeniem

tą dopiero na początku lat dwu-

losu nieodpartą potrze-

tysięcznych). Poza tym wspo-

bę spisania przynajmniej

mniana już gazyfikacja domu,

części wspomnień o Matce po-

kompleksowa wymiana insta-

czulam w wieku analogicznym

lacji elektrycznej, usprawnienie

wlaściwie do tego, w którym

kanalizacji ­ wszystko to zo-

do wspomnień przystąpil mój

stalo zrealizowane już w pierw-

Ojciec. Za punkt wyjścia opo-

szych latach malżeństwa mo-

wieści o Matce niech mi więc

ich rodziców. W sumie Matka

poslużą niektóre myśli Jej po-

moja poświęcila ,,rewitalizacji"

święcone, zanotowane przez

naszej willi niemal 50 lat swe-

Ojca w lipcu 1959 r.

go życia. Podejrzewam, iż gdyby

,,Do mojej żony Pauliny czu-

Opatrzność nie zeslala Ojcu tak

ję prawdziwą gorącą milość,

energicznej i pracowitej Żony ­

która powstala po poznaniu

wszystko wkrótce legloby w gru-

jej natury, jej charakteru, jej

zach albo zostalo rozkradzione.

bezwzględnej uczciwości, zu-

Przy tym należy pamiętać, iż

pelnego oddania, jej glębokiej

podjąwszy się tak gigantycznego

uczuciowości, stalej gotowości

wyzwania, jakim bylo odremon-

do poświęcenia i zadziwiającej,

towanie calej, dużej (trzypozio-

wprost niebywalej w dzisiej-

mowej) kamienicy ­ Matka moja

szych czasach bezinteresow-

miala przecież na glowie jesz-

ności, o której moglem się nie-

cze wiele innych spraw i obo-

jednokrotnie przekonać..."

wiązków: permanentne wprost

,,(...) Kolejną naturalną Jej ce-

problemy  zdrowotne  Ojca,

chą jest to, że dba wylącznie

a w związku z tym konieczność

o dziecko i o mnie, a o siebie

opiekowania się nim i ustawicz-

albo zupelnie nie dba, albo tyl-

nego ,,monitorowania" stanu

ko minimalnie. Dla przykladu:

Jego zdrowia, opieka nad malym

Zatroszczyla się z calą energią,

dzieckiem (czyli mną), zarządza-

abym mial nowe eleganckie fu-

nie domem, a na dodatek trzyma-

tro, dwa nowe plaszcze, dwa

nie w ryzach niesfornych ,,sta-

nowe garnitury. Gdzieś zawsze,

rych" lokatorów, którym trudno

jak z podziemia, potrafi zdobyć

bylo się pogodzić z tym, iż czasy

możliwie najlepsze materialy.

się zmienily i już nie wszyst-

Zaopatrzywszy mnie, z równą

ko im wolno. Niejako ma mar-

gorliwością zajęla się naszą Ma-

ginesie odnotuję, że Matka moja

ADAM I PAULINA SOLTYSOWIE, TRUSKAWIEC, LATA 50. XX W.

rylką [kupując] i futerko biale,

byla poza tym perfekcjonistką

i plaszczyki, i spodenki, i wielką

matki [Anny, z domu Lesiak ­

ciężarem ta drobna niewysoka

zacząl powątpiewać, czy doczeka

jeśli chodzi o przyrządzanie po-

ilość pięknych sukienek (sama

M.E.S], która zmarla, zostawia-

osóbka (ok. 158 cm wzrostu) ­

moich narodzin. Nie ustawal jed-

silków, wypieków, a także po-

powiedziala: Zaopatrzylam La-

jąc 10-letnią Paulinę i 6-letnie-

wprost niepojęte, jaką moc i silę

nak w żarliwej modlitwie i stal się

trafila sporządzać ­ przeważnie

lusię co najmniej na dwa lata

go przyrodniego brata Stasia na

może dać czlowiekowi milość!

cud: powoli acz systematycznie

na święta ­ smakowite wyroby

naprzód"). A co dla siebie ­ wla-

wyzysk i okrucieństwo ojczyma

Matka rzeczywiście opiekowa-

stan Jego zdrowia zacząl ulegać

wędliniarskie (szynki, boczki,

ściwie nic...". I dalej ,,Chodzi tak

i macochy). (...) Ach, ona pozna-

la się Ojcem niczym dzieckiem:

poprawie. Nie byloby to jednak

kielbasy, kaszanki, pasztety etc).

skromnie ubrana, że aż ją upo-

la życie. Dlatego też jej dusza tak

na śniadanie zawsze świeżutki

możliwe bez calodobowej opieki

Jedną z cech charakteru Mat-

minam i proszę, że to nie wy-

czysta, szlachetna, wspólczują-

serek, albo przyniesiony wprost

mojej Matki, pelnej poświęcenia

ki bylo umilowanie przyro-

pada chociażby przez wzgląd na

ca w cudzym nieszczęściu. Dla-

do domu (przez kobiecinę ze wsi,

i bez reszty Ojcu oddanej.

dy, zwlaszcza kwiatów. Mat-

mnie (...) Jak coś kupi dobrego do

tego Ona taka niezmordowana

która nosila nabial w tobolku na

Powrócę jednak jeszcze do

ka miala zwyczaj wychodzenia

jedzenia ­ to przede wszystkim

w pracy i tak wszystko potra-

plecach), albo osobiście zrobiony

kwestii remontów w naszym

wczesnym rankiem do ogrodu,

dla mnie i dla dziecka (...) Takie-

fiąca zrobić. Twarda i bolesna

przez Matkę. Na obiad codzien-

domu. W tej sferze ogrom pracy,

by niejako nasycić się jego nie-

go Aniola nigdy wcześniej w ży-

szkola, która wyrzeźbila praw-

nie coś innego, świeżutkiego

wysilku i samozaparcia mojej

zmąconą świeżością, zapachem

ciu nie spotkalem (...) Na co poza

dziwy klejnot, który im bardziej

i niezmiennie bardzo smaczne-

Matki jest wprost gigantyczny

rosy na trawie, jak najwcześniej

tym idą pieniądze? Na mnie, na

poznaję, im dlużej z Nią jestem

go (najczęściej gościly chyba da-

i nie do przecenienia. W mo-

dostrzec świeżo rozkwitle pąki

podatki, no i na to, o co moja Żona

tym bardziej podziwiam, cenię

nia z mięsa cielęcego). Poza tym

mencie, gdy jako malżonka pro-

kwiatów (taki spacer przeważ-

zabiega nieustannie: na remon-

i kocham!" Jakże piękne, wznio-

Matka ­ wiedząc jak ważną dla

fesora Soltysa objęla zarządza-

nie kończyl się oczyszczeniem

ty w domu oraz różne ulepsze-

sle, a zarazem glęboko wzrusza-

Ojca jest twórczość ­ dbala za-

nie calym gospodarstwem, dom

z chwastów jednego z zakątków

nia. Przeprowadzila malowanie

jące są myśli mego Ojca, dotyczą-

wsze pieczolowicie, by nie prze-

nasz byl wprost niewyobrażal-

ogrodu). Po uplywie ponad pól-

wszystkich pokoi, przeprowa-

ce osoby autentycznie kochanej

szkadzać mu, gdy komponowal.

nie zaniedbany. A na dodatek

wiecza wciąż mam w pamięci

dzila gazyfikację wszystkich po-

i podziwianej.

Nie mam najmniejszych wąt-

mieszkający na parterze lokato-

pelen autentycznego zachwytu

mieszczeń [na piętrze ­ M.E.S.]

Rzeczywiście Ojciec nie my-

pliwości co do tego, że malżeń-

rzy nie tylko zupelnie nie dbali

okrzyk Matki: ,,Fiolki zakwitly!".

oraz pokoiku na parterze. Kupi-

lil się co do swojej mlodej Żony,

stwo z moją Matką przedlużylo

o swoje lokum, ale kolokwialnie

Bylam nawet wówczas trochę

lo się też nową lazienkę... A poza

a mojej kochanej Matki. Jak

Ojcu życie o co najmniej 10 lat

rzecz ujmując doslownie ,,wcho-

zdziwiona, jak można odczuwać

tym niekończące się remon-

przez mglę widzę obrazek, któ-

(a wlaściwie prawie 12!). Jesz-

dzili na glowę" mojemu Ojcu,

aż taką wielką radość z powodu

ty dachu. (...) Kochane, drogie

ry dziś, po tylu latach, wydaje

cze bowiem w grudniu 1956

nadużywając jego dobroci i wro-

tak ,,blahego" ­ jak mi się wów-

dziecko, skromne aż do przesady.

mi się wprost nierealny: Mat-

roku stan zdrowia Taty pogor-

dzonej lagodności usposobienia.

czas wydawalo ­ ,,zdarzenia".

Skromna i krytyczna wobec sie-

ka niesie Ojca (cierpial wte-

szyl się do tego stopnia (dotkli-

Remonty, których inicja-

Ukochanie przez Matkę kwiatów

bie i niezmiernie trudnej siero-

dy na straszne bóle kręgoslupa)

we i strasznie wymęczające bóle

torką i organizatorką byla wy-

sprawilo, że ogród nasz niegdyś

cej swojej mlodości (bez ojca ro-

z lazienki do sypialni ­ praw-

kręgoslupa, które doslownie

lącznie moja Matka, byly prze-

doslownie tonąl w przeróżnych

dzonego [Franciszka Jednoroga

dopodobnie po kąpieli ­ na rę-

uniemożliwialy mu ,,zmrużenie

myślane, prowadzone etapami.

kwiatach, z których większość

­ M.E.S], który zmarl gdy miala

kach, jak dziecko. Jak to moż-

oka", bolesne nerwobóle w oko-

Przede wszystkim niezbędny

cieszyla oko, a część przezna-

zaledwie roczek i bez rodzonej

liwe, że poradzila sobie z takim

licach pluc i żeber i in.), iż nawet

byl gruntowny remont dachu,

czana byla na sprzedaż. Matka