21

nr 5 (441) 15­25.03.2024

Wspomnienia

www.kuriergalicyjski.com

i ekumenizmu". Zdaniem nie-

których, spotkanie arcybisku-

powi Jaworskiemu z prezy-

dentem Ukrainy umożliwiono

z racji zbliżającej się oficjalnej

wizyty na Ukrainie prezydenta

RP Lecha Walęsy.

W archiwum archidiecezji

lwowskiej we Lwowie zachowa-

lo się historyczne przemówienie

arcybiskupa Mariana Jawor-

skiego do prezydenta Ukrainy

Leonida Krawczuka, w którym

wylożyl podstawowe zadania

Kościola  rzymskokatolickie-

go na Ukrainie. Arcybiskup tak

mówil: ,,Szanowny Panie Pre-

SPOTKANIE Z PREZYDENTEM UKRAINY WIKTOREM JUSZCZENKĄ

zydencie! Jako zwierzchnik Ko-

W RZYMIE NA POGRZEBIE PAPIEŻA JANA PAWLA II, 2005 R.

ściola rzymskokatolickiego na

Ukrainie pragnę niniejszym zlo-

albo zadowolić się obiektami

udzielonym przedstawicielowi

żyć należne, osobiste uszanowa-

oddalonymi o kilka kilometrów

katolickiej agencji informacyj-

nie Panu Prezydentowi. Przez

od miejsca zamieszkania, cze-

nej w Austrii i opublikowanym

tę wizytę pragnę również dać

go wyrazem byla odpowiedź

w niemieckim periodyku ,,Der

wyraz intencji Kościola rzym-

zastępcy  przewodniczącego

Christiliche Osten" (nr 2 z 1993

skokatolickiego. Kościól ten ma

Lwowskiej Wojewódzkiej Rady

roku): ,,Otrzymaliśmy od wladz

na uwadze slużbę ludowi, oby-

J. Zymy, który argumenty me-

rządowych różne budynki ko-

watelom tego kraju, państwa,

tropolity zbyl lakonicznymi

ścielne, które slużyly niegdyś

w którym przychodzi mu dzia-

stwierdzeniami, że kościoly

wiernym polskim". Na pytanie

lać. Sluży on więc spoleczeństwu

w Brodach, Komarnie i Olesku

polskiego dziennikarza, czy taka

przez gloszenie prawd i zasad re-

zostaly już przekazane grekoka-

postawa unitów nie zaciąży na

ligijno-moralnych. Nie jest więc

tolikom. Wyznawal wprawdzie,

stosunkach z polskimi wier-

on sam dla siebie. I to wlaśnie

że ,,w niektórych przypadkach

nymi, Lubacziwskij odpowie-

jest podstawową i jedyną misją,

istnieje możliwość wspólne-

dzial: ,,Trzeba wiedzieć, że Polacy

zadaniem Kościola rzymskoka-

go wspólużytkowania świąty-

w swym kraju zabrali wiernym

JEDEN Z LISTÓW SKIEROWANYCH PRZEZ WLADZE PAŃSTWOWE

tolickiego. Kościól ten chce być

ni", jednak wywody zakończyl

greckokatolickim, których jest

DO ABPA MARIANA JAWORSKIEGO

także zasadą jedności i pokoju na

stwierdzeniem, że ,,grekokato-

350 tysięcy, 248 kościolów. Nie

tych ziemiach. Nie chce niczego

licy w wymienionych miejsco-

zostaly one nam nigdy zwrócone.

wyznaniami. Naszą ewangeli-

rozwiązań drogą urzędową, po-

narzucać i występować przeciw

wościach zgody na wpuszczenie

Natomiast Polacy na Ukrainie

zacyjną slużbą pragniemy slużyć

przez kierowanie listów do roz-

komukolwiek, uprawiać proze-

lacinników nie dają".

posiadają 79 kościolów, zaś ich

pokojowi i pojednaniu tam, gdzie

licznych instancji. Odpowiedzi

lityzm. Byloby to przeciwko du-

Również taki negatywny

wspólnota liczy obecnie 25­30

jesteśmy. Bardzo zatem prosimy

na takie listy mogly nigdy nie

chowi Ewangelii i wskazaniom

list zastępca przewodniczą-

tysięcy wiernych". Mimo znacz-

Pana Prezydenta wziąć w obronę

nadejść, a jeśli już urzędnicy je

Soboru Watykańskiego II. Ze

cego Mykola Mychajliczenko

nego zaklamania tej wypowiedzi

nasze prawa zgodnie z prawem

pisali, to mialy skrajnie nega-

wszystkimi wyznaniami, kon-

ośmielil się zakończyć slowami:

dziennikarz zdecydowal się na

Ukrainy".

tywny charakter.

fesjami chcemy więc zachować

,,Mamy wielką nadzieję, że pra-

kolejne pytanie, dotyczące moż-

Również bp Marcjan Tro-

Po jednym z takich nie-

ideę dialogu, poznania, zrozu-

ca Ekscelencji przyniesie pokój,

liwego porozumienae między

fimiak 15 lipca 1993 roku

sprawiedliwych listów do ar-

mienia i tolerancji.

zgodę w duszach wszystkich

Kościolami katolickimi obu ob-

w osobnym piśmie odważnie

cybiskupa  Jaworskiego  od

W stosunku do innych wy-

ludzi i będzie sprzyjać rozwojo-

rządków. Na to pytanie kardynal

informowal prezydenta Ukra-

wspomnianego urzędnika pań-

znań chrześcijańskich kiero-

wi niezależnej Ukrainy". Takie

Lubacziwskij odpowiedzial rów-

iny o sytuacji w obwodzie

stwowego Jurija Zymy rządca ar-

wać się duchem ekumenizmu,

podsumowanie listu, w którym

nież we wlaściwym sobie duchu,

lwowskim: ,,Sytuacja Kościola

chidiecezji lwowskiej postano-

szukać zbliżenia i wzajemnego

dano do zrozumienia, że Ko-

calkowicie odmiennym od du-

rzymskokatolickiego na tere-

wil zabrać glos publicznie, dając

poszanowania.

ściól rzymskokatolicki otrzy-

cha jego następcy kardynala Lu-

nach Zachodniej Ukrainy pozo-

wraz z biskupami pomocniczymi

Kościól  rzymskokatolicki

mal już kilkanaście ruin świą-

bomira Huzara: ,,Jest to niezwy-

staje trudna. Miejscowe wladze

18 stycznia 1994 dal taką odpo-

ma dlugie tradycje na ziemiach

tyń i nie powinien występować

kle trudne. My straciliśmy wiele

uparcie ignorują nasze prośby

wiedź lwowskiemu urzędniko-

Ukrainy. Wraz z innymi Kościo-

z pretensjami w sprawie zwro-

świątyń, które nie zostaly nam

o zwrot świątyń, przekazując je

wi: ,,Potwierdzając odbiór listu

lami ubogacal on tutejszą kulturę,

tu kolejnych kościolów ­ może

nigdy zwrócone. Traktujemy Po-

innym wyznaniom. Taka posta-

I Zastępcy Wojewody p. Zymy 20

zwlaszcza duchową. W tym du-

świadczyć o ignorancji i braku

laków tu, na Ukrainie, tak, jak

wa nie może nie wzbudzać żalu

XII 1993 roku, pragniemy usto-

chu chcemy nadal pracować.

podstawowego  wychowania

obchodzono się z naszymi ludź-

i oburzenia wśród wiernych.

sunkować się do jego treści.

Dekrety Pana Prezydenta

urzędnika państwowego wobec

mi w Polsce".

Najtrudniejsze warunki po-

Kościól  rzymskokatolicki

dotyczące religii zabezpieczają

znacznie starszego od siebie me-

Nic zatem dziwnego, że arcy-

wstaly na terenie obwodu lwow-

stara się dobrze slużyć wszyst-

swobodę dzialalności różnych

tropolity. Obok wspomnianego

biskup, doświadczając tylu nie-

skiego, gdzie nam praktycz-

kim ludziom na Ukrainie. Czyni

konfesji. Mają także na uwa-

Mykoly Mychajliczenka zastęp-

sprawiedliwości, szukal jakie-

nie we wszystkim odmawiają.

to przez swoją pracę ewangeli-

dze naprawienie krzywd w du-

ca przewodniczącego Lwowskiej

kolwiek zrozumienia, kierując

Wszystkie nasze problemy nie-

zacyjną, wzywanie do zgody

chu sprawiedliwości. Chcie-

Wojewódzkiej Rady Wasyl Sere-

liczne pisma do prezydenta Ukra-

jednokrotnie przedstawialiśmy

i tolerancji i za wszelką cenę

libyśmy, by te prawa w pelni

da, również na pisma kardynala

iny, licząc choćby tam na pewną

Radzie w Sprawach Religii w Ki-

stara się unikać konfrontacji

byly przestrzegane. Prosimy

Jaworskiego wielokrotnie odpo-

sprawiedliwość. Tak w liście z 23

jowie, niestety bezowocnie".

między-konfesyjnej. Przez to

Pana Prezydenta, abyśmy tak-

wiadal w podobnym duchu.

października 1993 roku do pre-

Na prośby abpa Jaworskiego

samo pracuje także dla dobra

że w miarę możliwości mogli

Takie odpowiedzi urzędni-

zydenta Ukrainy Leonida Kraw-

o osobiste spotkanie, kierowane

niezależnej Ukrainy.

odzyskać świątynie, o których

ków byly powtórzeniem fraz ów-

czuka ubolewal nad brutalnym

do miejscowych wladz, metropo-

Niestety niektóre decyzje

zwrot zabiegamy, a także po-

czesnego arcybiskupa większego

odebraniem kościolów w Komar-

lita lwowski w większości otrzy-

wladz wojewódzkich nie tylko

mieszczenia na kurię, semi-

Lwowa obrządku greckokato-

nie, Brodach i Olesku. Dalej infor-

mywal negatywną odpowiedź,

nie sprzyjają tej posludze Ko-

narium, dom biskupi. Szczerze

lickiego kardynala Miroslawa

mowal: ,,Przedstawiając tę bole-

jak choćby tę z 15 października

ściola rzymskokatolickiego, ale

życzę Panu Prezydentowi dal-

Iwana Lubacziwskiego, który nie

sną sprawę, chcemy zapewnić, że

1992 roku, otrzymaną od M. Ho-

je utrudniają i przez to nie slu-

szych sukcesów w slużbie Pań-

kryjąc wlasnych poglądów, wy-

nasz Kościól nie jest i nie chce być

rynia. W tej sytuacji byl zmu-

żą prawdziwemu dobru swych

stwa Ukrainy, w którym spra-

znawal w jednym z wywiadów,

źródlem konfrontacji pomiędzy

szony szukać sprawiedliwych

obywateli i dobremu imieniu

wuje najwyższy urząd".

Ukrainy.

Po zakończeniu spotkania

By nie być goloslownym

oraz nawiedzeniu nuncjusza

i posądzonym o brak znajomo-

apostolskiego arcybiskup po-

ści realiów, pragniemy jeszcze

wrócil do Lwowa. Zlożone na ręce

raz zaznaczyć: w przypadku np.

prezydenta pisma od abpa Ma-

Komarna, Brodów, Oleska, nie

riana Jaworskiego przekazano

przekazano świątyń ich histo-

z Kijowa do Lwowa, gdzie utkwi-

rycznym wlaścicielom zgod-

nie z obowiązującym prawem

ly w gąszczu biurokracji, zaś

Ukrainy, ale innym konfesjom.

miejscowe wladze decydowa-

Czy wierni rzymskokatolic-

ly najczęściej o pierwszeństwie

cy, którzy zostali w ten sposób

do przejęcia budowli kościolów

zmuszeni do odprawiania nabo-

przez największe wspólnoty, do

żeństw przed swymi kościola-

których na tych ziemiach nale-

mi, nie mają czuć się pokrzyw-

żaly prawoslawie i grekokatolicy.

dzeni i przygnębieni?".

Malym wspólnotom poleca-

PREZYDENT LEONID KUCZMA NA LOTNISKU WE LWOWIE W CZASIE POŻEGNANIA PAPIEŻA JANA

(cdn.)

no budowę nowych świątyń,

PAWLA II, 2001 R.