11

nr 21 (457) 15­28. 11.2024

Wydarzenia

www.kuriergalicyjski.com

Wyróżnienie ,,Semper Fidelis"

KS. TADEUSZ ISAKOWICZ-ZALESKI ­ kaplan, historyk Kościola

T

adeusz Isakowicz-Zale-

NSZZ Solidarność. Uczęszczal

Ks. Isakowicz-Zaleski byl

Za swe poglądy, otwartość

ski urodzil się 7 września

na seminarium prowadzone

aktywnym dzialaczem środo-

i dzialalność atakowany byl

1956 r. w Krakowie, w ro-

przez historyka Kościola ks.

wiska ormiańskiego i popu-

z wielu stron, także ze strony

dzinie o kresowych korzeniach.

prof. Boleslawa Kumora, pod

laryzatorem wiedzy o historii

wladz kościelnych.

Byl  Ormianinem,  duchow-

którego kierunkiem napisal

i kulturze Ormian, zwlaszcza

Jego dzialalność uhonorowa-

nym obrządków ormiańskie-

pracę magisterską. W latach

Kościola katolickiego obrząd-

na zostala licznymi wyróżnie-

go i lacińskiego, historykiem

1981­1983 odbywal praktyki

ku ormiańskiego. Zainicjowal

niami, m.in.: Order Uśmiechu

Kościola, dzialaczem spolecz-

diakonatu w parafii w Chorzo-

zbliżenie między środowiska-

(1997), Krzyż Komandorski Or-

nym, wieloletnim uczestnikiem

wie, Rajczy i Krakowie ­ Woli

mi tzw. starej i nowej emigracji

deru Odrodzenia Polski (2006),

opozycji antykomunistycznej

Justowskiej. Święcenia ka-

ormiańskiej. Byl orędownikiem

Nagroda Literacka im. Józefa

w PRL, prześladowanym przez

plańskie z rąk kardynala Fran-

sprawy upamiętnienia ofiar

Mackiewicza za książkę ,,Księża

reżim komunistyczny, pisa-

ciszka Macharskiego otrzymal

ludobójstwa Ormian. Wielo-

wobec bezpieki na przykladzie

rzem i poetą.

22 maja 1983 r. w Katedrze Wa-

krotnie bral udzial w audycjach

Archidiecezji Krakowskiej" oraz

Rodzice ks. Tadeusza Isako-

welskiej. Po uzyskaniu święceń

radiowych i telewizyjnych,

Nagroda Rzecznika Praw Oby-

wicza-Zaleskiego to Jan Zaleski

kaplańskich skierowany zostal

w których przedstawial historię

watelskich im. Pawla Wlodko-

filolog urodzony w Monaste-

na studia do Papieskiego Ko-

Brata Alberta w Radwanowi-

narodu i Kościola Ormiańskiego

wica za bezkompromisowe dą-

rzyskach kolo Buczacza i Teresa

legium Ormiańskiego w Rzy-

cach, duszpasterzem osób nie-

oraz problemy polskich Ormian.

żenie do prawdy w 2007 r., za

z domu Isakowicz, polonistka,

mie, co trzykrotnie utrudniala

pelnosprawnych,  Kresowia-

Byl prawdziwym orędow-

pracę na rzecz osób niepelno-

której rodzina pochodzi z Poku-

mu SB odmawiając otrzyma-

ninem. W ramach Fundacji im.

nikiem spraw kresowych. Od

sprawnych otrzymal w 2008 r.

cia. Mial dwie siostry-bliźniacz-

nie paszportu. W latach 80. byl

Brata Alberta od polowy lat 90.

lat w wystąpieniach w mediach

Nagrodę Lodolamacze, a w 2010

ki Danutę i Joannę. Ks. Isakowicz

represjonowany przez Slużbę

XX wieku wspieral ośrodki dla

apelowal o potępienie przez wla-

r. nagrodę Kustosza Pamięci Na-

byl krewnym arcybiskupa or-

Bezpieczeństwa, w 1985 r. zo-

dzieci niewidomych i ich ro-

dze ludobójstwa na Wolyniu

rodowej. Byl Honorowym Oby-

miańsko-katolickiego Lwowa ­

stal dwukrotnie ciężko pobi-

dzin, prowadzone przez Siostry

i Malopolsce Wschodniej doko-

watelem dziewięciu miast m.in.

Izaaka Mikolaja Isakowicza.

ty przez funkcjonariuszy SB:

Franciszkanki  Slużebniczki

nanego przez OUN-UPA i o upa-

Lwowa, Stanislawowa, Krako-

Jeszcze w okresie szkoly

w Wielką Sobotę w rodzinnej

Krzyża w Skalacie Starym, Ży-

miętnienie ofiar tych zbrodni. 1

wa, Zielonej Góry, Sandomierza,

średniej Tadeusz Isakowicz-

kamienicy przy ul. Zyblikie-

tomierzu i Charkowie na Ukra-

lipca 2009 r. zorganizowal pro-

Sanoka i kilku gmin.

-Zaleski związal się z ruchem

wicza i 4 grudnia w klasztorze

inie. Od lutego 2020 r. zaan-

test przeciwko nadaniu dokto-

W 2018 r. poznański Od-

oazowym. Po maturze wstąpil

Córek Bożej Milości w Woli Ju-

gażowany byl też w pomoc dla

ratu h.c. przez KUL Wiktorowi

dzial Towarzystwa Milośni-

do Wyższego Seminarium Du-

stowskiej przez funkcjonariu-

ukraińskich uchodźców przy-

Juszczence. Jego dzialania uda-

ków Lwowa i Kresów Poludnio-

chownego w Krakowie. W 1975

szy SB przebranych za sanita-

jeżdżających do Polski.

remnily przejazd przez Pol-

wo-Wschodnich wyróżnil ks.

r. jako kleryk zostal powolany

riuszy pogotowia ratunkowego.

Ks. Isakowicz-Zaleski po-

skę ,,Rajdu Bandery", w 2010

Isakowicza-Zaleskiego statu-

do odbycia slużby wojskowej

Jego prześladowania przez SB

slugiwal się pseudonimami ,,Ja-

r.  wspólorganizowal  protest

etką Lwa ,,Semper Fidelis" za

w Brzegu. Pod koniec lat 70.,

staly się kanwą filmu Macieja

cek Partyka", ,,Jan Kresowiak",

w związku z uznaniem Bande-

wyjątkowo skuteczną i owoc-

jeszcze jako student wspól-

Gawlikowskiego ,,Zastraszyć

,,Ksiądz Robak", jako autor ksią-

ry przez prezydenta Juszczenkę

ną dzialalność na rzecz pamię-

redagowal podziemne pismo

księdza".

żek m.in.: ,,Przemilczane ludo-

bohaterem narodowym Ukra-

ci o Kresach, a w szczególności

,,Krzyż Nowohucki" oraz dzialal

Ks. Tadeusz Isakowicz-Za-

bójstwo na Kresach" ­ 2008 r.,

iny. W Internecie, na swojej stro-

upamiętnienia ofiar bestialskie-

w Studenckim Komitecie Soli-

leski byl czlowiekiem bardzo

,,Jan Zaleski ­ Kronika życia"

nie ,,Rozmyślania w blogu" i na

go ludobójstwa dokonanego na

darności. W 1977 r. debiutowal

wrażliwym na los drugiego

­ 2010 r., ,,Personalnik subiek-

twitterze komentowal na bieżą-

mieszkańcach tych ziem przez

jako poeta na lamach ,,Tygodni-

czlowieka, z wielkim poczu-

tywny" ­ 2013 r., ,,Żywa histo-

co zdarzenia związane z historią

OUN-UPA.

ka Powszechnego". Od 1980 r.

ciem sprawiedliwości i praw-

ria" ­ 2016 r., i ,,Franciszek od

Kresów jak i dniem dzisiejszym

Ks. Isakowicz Zaleski zmarl

zaangażowal się w dzialalność

dy. Byl prezesem Fundacji im.

Brata Alberta" ­ 2018 r.

Polski i Ukrainy.

9 stycznia 2024 roku.

TOMASZ KUBA KOZLOWSKI ­ wybitny znawca spraw kresowych

i historii Kresów

T

omasz Kuba Kozlowski

cyklu ,,Opowieści z Kresów" od-

Kubę Kozlowskiego jest różno-

dwudziestowiecznej  historii

urodzil się w 1960 roku

bywa się także ,,Kino Kresowe".

rodna i bogata: prekursorskim

ziem wschodnich II Rzeczpospo-

w rodzinie kresowej, sam

Prezentacje te i wyklady mają

dziedzictwie Rzeczypospolitej

litej. W Internecie prowadzi pro-

siebie określa jako ,,lwowski

standardowo postać multime-

w odniesieniu do idei unijnych

fil ,,Świat Kresów" na Facebooku

syn, wnuk i prawnuk".

dialnej prezentacji przygoto-

i federalnych, zapomnianym

oraz kanal na YouTube poświę-

Nieprzerwanie od kilku-

wanej w programie PowerPoint,

zjeździe monarchów w Lucku,

cony tej samej tematyce. W 2021

nastu lat przygotowuje i pro-

bogato ilustrowanej oryginalną

dziedzictwie unii horodelskich

roku zapoczątkowal cykl spa-

wadzi w Domu Spotkań z Hi-

ikonografią z epoki, zazwyczaj

z XIV i XIX wieku oraz fascy-

cerów historycznych po War-

storią w Warszawie cieszące

z końca XIX i początku XX wie-

nującym tyglu narodów, religii

szawie prezentujący miejsca,

się ogromną popularnością

ku. Bazą źródlową i ikonogra-

i kultur jaki przez kilkaset lat

postaci i wydarzenia związane

gawędy w cyklu ,,Opowieści

ficzną do kolejnych prezentacji

stanowily ziemie wschodnie

z Kresami.

z Kresów" przekazywane pięk-

jest gromadzona przez autora

a także II Rzeczypospolitej, ma-

W przeszlości pelnil waż-

ną polszczyzną. Wykladów

i licząca kilkadziesiąt tysię-

gnaci z Litwy i arystokraci z Po-

ne funkcje w zakresie proble-

tych w swojej ,,kolekcji" ma po-

cy obiektów kolekcja kreso-

dola, lwowskie batiary i strzel-

matyki migracji i uchodźstwa,

nad 150. I z nimi jeździ (ponad

wianów, największa tego typu

cy siczowi, galicyjscy chasydzi

a od 2019 roku jest czlonkiem

100 wyjazdów!) po calym k raju

prywatna kolekcja w kraju,

i Żydzi z ,,Jerozolimy Pólnocy",

Rady Narodowego Instytutu

i zagranicę.

materialów dotyczących Kre-

pustoly Poleszuka i czerwony

Polskiego Dziedzictwa Kultu-

Często gości w naszym Od-

sów, obejmującej druki zwarte,

tytulem i ,,Wielka Wojna na

plaszcz Hucula, Niemcy na Wo-

rowego za Granicą ­ Instytutu

dziale, a jego wyklady cieszą

ciągle i ulotne, kartografie, ar-

Wschodzie (1914­1918) od Bal-

lyniu i Ormianie na Pokuciu,

Polonika.

się bardzo dużym zaintereso-

chiwalia, ikonografię, antyki,

tyku po Karpaty". Ekspozycjom

wicinnicy na Niemnie i lebacy

W 2015 roku Tomasz Kuba

waniem. Wybrane tematy ,,Za-

przedmioty codziennego użyt-

towarzyszą wydane nakladem

w Boryslawiu, Anglik z Kolomyi

Kozlowski wyróżniony zostal

leszczyki", ,,Korpus Ochrony

ku i pamiątki. Uzupelniają-

Domu Spotkań z Historią al-

i Karaimi z Trok. To tylko parę

brązowym medalem ,,Gloria

Pogranicza", ,,Lotniczy Lwów"

co wykorzystywana jest także

bumy. Celem i dążeniem To-

przykladów barwnej mozaiki,

Artis".

i inne ­ wszystkie jego wykla-

ikonografia dostępna w dome-

masza Kuby Kozlowskiego jest

którą niegdyś stanowily Kresy.

Za popularyzowanie Kresów,

dy są bogato ilustrowane i opo-

nie publicznej. Zbiór ten jest

utworzenie ,,Muzeum Kresów".

Prezentacja poświęcona wielo-

ich historii i przedstawianie

wiedziane ciekawym, żywym

podstawą wystaw, albumów

Swoje wyklady prezentuje tak-

narodowym i wielokulturowym

wybitnych ludzi z tych terenów

językiem. Wyklady te oparte na

oraz materialem ilustrującym

że w szkolach średnich, m.in.

Kresom, gdzie nawet czlonkowie

Tomasz Kuba Kozlowski otrzy-

źródlach i poprzedzone pracami

,,Opowieści z Kresów". Tomasz

w Poznaniu. Czas trwania pre-

jednej rodziny potrafili różnić

mal wyróżnienie ,,Semper Fi-

badawczymi, podlegają pod jego

Kuba Kozlowski jest także au-

zentacji wynosi zazwyczaj 90

się narodowością i wyznaniem,

delis" w 2019 roku, które wrę-

autorski program ,,Warszaw-

torem wystaw m. in. ,,Świat

minut. W przypadku spotkań

ilustrowana jest oryginalną

czono mu podczas spotkania

ska Inicjatywa Kresowa", któ-

Kresów", który z powodzeniem

organizowanych w szkolach

ikonografią od czasów średnio-

oplatkowego w Poznaniu.

ry umożliwia upowszechnianie

byl wystawiany na Poznań-

optymalnym modulem są dwie

wiecza po początek XX wieku.

dziedzictwa Ziem Wschod-

skich Dniach Lwowa, na bazie

lekcje po 45 minut.

Tomasz

Kuba

Kozlow-

BIULETYN INFORM ACYJNYNR 1

nich poprzez różnorodne for-

której T. K. Kozlowski napi-

Tematyka opowieści pre-

ski  wspóltworzyl  kilkana-

(124) ROK 36 ODDZIAL W POZNANIU,

my. W ramach programu prócz

sal książkę pod takim samym

zentowanych przez Tomasza

ście  wystaw  poświęconych

STYCZEŃ ­ GRUDZIEŃ 2024