11

nr 9 (469) 16­29.05.2025

Wydarzenia

www.kuriergalicyjski.com

Wiosenne prace na cmentarzach

Liceum nr 24

im. Marii Konopnickiej

w Zimnej Wodzie i Starym Siole

we Lwowie

Fundacja Dziedzictwo Kresowe

Pomimo wojny na

Ukrainie Zbigniew

oglaszają XXXI Konkurs

Saganowski

z Towarzystwa

Maria Konopnicka

Milośników Kultury

Kresowej z Wroclawia

dzieciom i mlodzieży

i jego ekipa nadal ratują

dawne polskie cmentarze.

Celem Konkursu jest rozbudzanie, podtrzymywanie i rozwój za-

Na przelomie kwietnia ­

interesowań mlodzieży polskiego pochodzenia mieszkających poza

maja kontynuowali prace

granicami Polski polską poezją, literaturą, kulturą, sztuką i tradycją.

Celami szczególowymi są:

w Starym Siole i Zimnej

· Popularyzowanie wiedzy na temat twórczości Marii

Wodzie kolo Lwowa.

Konopnickiej.

· Poglębianie wiedzy na temat polskiej kultury i jej twórców

TEKST I ZDJĘCIA

związanych z Kresami.

KONSTANTY CZAWAGA

· Propagowanie piękna polskiej literatury.

· Promocja oraz wspieranie mlodych talentów.

­ Jesteśmy tutaj na Kresach już szesna-

Zapraszamy do udzialu dzieci i mlodzież w wieku od 7 do 18 lat.

sty rok ­ wyjaśnil Zbigniew Saganowski.

Konkurs odbywa się w 3 kategoriach: recytacja, poezja śpiewana

­ Akcja jest nieprzerwana. Odnawiamy

oraz konkurs plastyczny.

cmentarze w Zimnej Wodzie, w Starym Sio-

Warunkiem uczestnictwa w konkursie jest wypelnienie for-

le. Ogromny cmentarz w Kolomyi. Także

mularza Zgloszenia w terminie do 17 maja 2025 roku.

w Jampolu, czyli dawne Prusy Lwowskie.

Eliminacje konkursowe odbędą się 5 czerwca 2025 roku o go-

Byla tam akcja porządkowania. Również

dzinie 10:00.

na Wolyniu Pracujemy nieprzerwanie. Byl

covid, rozpoczęla się wojna. Ale już w 2014

roku byliśmy tutaj caly tydzień. Jesteśmy

krzyż dla Jakuba Kapuśniaka, który byl

mlodzież się pojawi, ale rozumiem, że to

Komunikat dotyczący prac w Puźnikach

tu od początku, jak zaczęla się ta wojna

zaslużonym mieszkańcem Zimnej Wody

jest dzień roboczy, w szkole są. Trochę

w obwodzie tarnopolskim na Ukrainie

ostatnia, gdyż po pierwsze, czekają tu na

sprzed wojny. Jest odznaczony Krzyżem

ciężko jest. W Starym Siole sami pracuje-

nas nasi przyjaciele, Polacy i Ukraińcy. Po

Walecznym. Pracowal na kolei i zginąl tra-

my. Bardzo nam pomaga pan Jurij z rady

drugie, gdybyśmy przerwali pracę to czę-

gicznie, zabity przez pociąg w 1943 roku.

wiejskiej w Dawidowie. Co roku użycza

ściowo utracilibyśmy efekty dotychczaso-

Jego krzyż zgnil, spróchnial i już leżal

nam wody. A mieszkańców miejscowych

we. Trzeba walczyć z chwastami glównie,

w ziemi. Przywieźliśmy nowy krzyż, zro-

to nie interesuje.

ale także podnosić z ziemi, wydobywać

biony z drewna, zabezpieczony i za chwi-

Ryszard Hubert, wolontariusz z Olawy

pomniki, elementy pomników, krzyże

lę będziemy go osadzać w przygotowaną

uratowal wiele pomników nagrobnych na

i jakoś je remontować. Trochę malować,

podstawę w betonie. Tabliczka jest odno-

dawnych polskich cmentarzach i nadal się

trochę impregnować, żeby to jakiś trwaly

wiona konserwatorsko, tak że jeszcze na

nimi opiekuje.

efekt mialo. Trzy ­ cztery razy w roku tu

wiele lat powinna pamięć, wspomnienie

­ Nie bylo ich widać prawie wcale ­

przyjeżdżamy na tydzień-póltora praco-

o nim pozostać. Przyjechaliśmy w sobo-

pokazal te nagrobki. ­ Byly porozwalane.

wać, a później w jesieni ze zniczami. Wojna

tę wieczorem, bo podróż z Wroclawia

Niektóre skladaly się z malych części, na-

spowodowala to, że jest strach w Polsce

caly dzień, granica, choć bardzo spraw-

wet z kilkunastu. Sklejalo się. No i stoją do

wśród naszych znajomych, przyjaciól

nie nam tym razem poszlo ­ 20 minut po

dzisiaj. A to robilo się okolo cztery ­ pięć

Komunikat Ministerstwa

do badań genetycznych, z których zostanie

i wolontariuszy. Przede wszystkim mlo-

obu stronach. Od poniedzialku pracujemy

lat do tylu. Cieszymy się, że stoją jeszcze,

Kultury i Dziedzictwa

wyodrębnione DNA ofiar. Dzialania te mają

dzież odpadla, bo rodzice nie pozwalają

w Starym Siole. Dwa dni już pracowali-

że tę naszą pracę widać. No i przyjeżdża-

Narodowego, Fundacji

na celu przywrócenie ich tożsamości, a na-

w obawie o ich życie. Starsi też, ogromna

śmy w tworzonym przez nas lapidarium.

my, trochę starych odświeżamy. Ale teraz

,,Wolność i Demokracja",

stępnie godny pochówek. Zgodnie z wolą

większość po prostu się boi. Początkowo

Przybylo tam troszeczkę nagrobków,

widzimy, że i miejscowi mieszkańcy też

Pomorskiego Uniwersytetu

rodzin, po przeprowadzeniu prac badaw-

alarmy powietrzne budzily w nas grozę,

krzyżów odnalezionych w ziemi, w tra-

dbają o swoje groby. My też robimy, jak

Medycznego oraz Instytutu

czych, szczątki ofiar zostaną pochowane na

obawy i przerażenie. Dzisiaj też byl alarm,

wie. Odnawiamy, tam je umieścimy, żeby

jest czasem obok grób ukraiński, to tez

Pamięci Narodowej dotyczący

cmentarzu w Puźnikach.

ale nie przerywamy pracy. Myślimy, że tu-

się nie walaly, nie profanowaly. Na cmen-

przy okazji zrobimy. Oni też już nie zanie-

zakończenia podejmowania

Podczas prac zabezpieczone zostaly

taj może rakieta nie ma potrzeby lecieć. Ja

tarzu w Zimnej Wodzie pan Stanislaw,

czyszczają naszych.

szczątków w dawnej

także przedmioty osobiste, m.in. guziki,

żartuję, jak pytają dlaczego tam jedziesz,

któremu w tamtym roku dom się spalil

Przyjechal proboszcz parafii Matki

wsi Puźniki w obwodzie

fragmenty różańców, medaliki.

czy się boisz, ja mówię, że za maly jestem

też nam bardzo wydatnie pomaga. Bardzo

Bożej Fatimskiej w Zimnej Wodzie, który

tarnopolskim.

W pracach koordynowanych przez

żeby Putin na mnie rakiety marnowal. Ni-

dużo wykosil tu suchych badyli. Popry-

w obecności wolontariuszy z Polski po-

Fundację ,,Wolność i Demokracja" biorą

gdy nie wiemy, gdzie trafi. Mialem znajomą

skalem też świeże chwasty. W ekipie jest

święcil nowy krzyż w miejscu wiecznego

udzial eksperci z Pomorskiego Uniwer-

Znaleziono fragmenty szkieletów co

tutaj we Lwowie dziewczynę, która zginę-

skromnie z tego powodu, że jest strach,

spoczynku Jakuba Kapuśniaka.

sytetu Medycznego, firmy ,,Wolyńskie

najmniej 42 osób ­ kobiet, mężczyzn i dzieci.

la, kiedy bylo uderzenie w stary budynek

jest nas garstka. Jestem emerytem, więc

­ Widzimy, że ten cmentarz jest bar-

starożytności" oraz Instytutu Pamięci Na-

Po przeprowadzeniu analiz laboratoryjnych

mieszkalny. Tam jedenaście osób zginęlo.

mnie tutaj tylko sprawy domowe i rodzin-

dzo duży i jest bardzo wiele chwastów,

rodowej. Prace są w calości finansowane

zostanie podana ostateczna liczba ofiar, ich

Też nie przewidywala. Trudno powiedzieć,

ne mogą trzymać, nie potrzebuję urlopu.

zarośnięty ­ zaznaczyl w naszej rozmo-

z budżetu Ministerstwa Kultury i Dziedzic-

pleć i wiek.

co Pan Bóg da, to będzie. Na razie idziemy

Kolega starszy jeszcze ode mnie trzy lata

wie ks. Jan Fafula. ­ Chcialoby się też

twa Narodowego RP.

Zespól badawczy oczyszcza pozyskane

do przodu, pracujemy dalej i jakoś to nam

Ryszard też jest na emeryturze. Kolega

wlasnymi silami z parafią zrobić, ale nie

szczątki, przeprowadza analizy antropolo-

idzie. Żeby tylko pogoda sprzyjala.

Maciej ma też jakąś swobodę urlopową,

mamy możliwości. Bo wiadomo parafia

giczne, medyczne oraz skany 3D. Równo-

Rozmawiamy na starym cmentarzu

dostosowuje się, może uczestniczyć. I ko-

w Zimnej Wodzie jest mlodą parafią, lu-

ŹRÓDLO: POMORSKI UNIWERSYTET

cześnie pozyskiwane są próbki materialu

w Zimniej Wodzie.

leżanka z Krakowa, która też już od wielu

dzie pracują, wyjeżdżają i nie ma moż-

MEDYCZNY W SZCZECINIE

­ Już szesnasty rok jesteśmy aktualnie

lat się wlącza, musiala sobie wziąć urlop.

liwości, żeby tu w jakiś sposób zacząć

w Zimnej Wodzie ­ mówi Zbigniew Saga-

Dzisiaj tu jest pani Wladyslawa. W tam-

gospodarować. Jest to przykre, że tak

Co się dzieje przy granicy z Rosją

nowski. ­ Będziemy stawiać za chwilę

tym roku też byla. Liczyliśmy, że jakaś

ten cmentarz wygląda. Jesteśmy bardzo

wdzięczni panu Zbyszkowi, jego zespo-

Zjednoczone, Francja i Niemcy. Przyby-

NATO reaguje na wzmożoną rosyjską

lowi, że z daleka przyjeżdżają, dbają o te

obecność wojskową na pólnocnej flan-

li też obserwatorzy z Izraela, Ukrainy

cmentarze, troszczą się o nie. Jesteśmy

ce. W Estonii 5 maja ruszyly największe

i Japonii.

im bardzo za to wdzięczni.

w tym kraju manewry 12-tu państw NATO

Po raz pierwszy w czasie manewrów zo-

Wolontariusze z Polski również uczest-

­ ,,Siil-2025" (Jeż-2025) z udzialem 16 tys.

stanie przetestowany ogólnokrajowy sys-

niczyli w uroczystościach we Lwowie

tem wczesnego ostrzegania przed atakiem

żolnierzy. To część znacznie większych

z okazji 234. rocznicy uchwalenia Konsty-

ćwiczeń odstraszających Sojuszu w regio-

­ syreny zawyją w ponad 20-tu estońskich

tucji 3 Maja.

nie baltyckim: Steadfast Deterrence-25

miastach, uslyszy je ok. 65 proc. ludności.

­ Będziemy jeszcze raz w tym roku,

i Griffin Lightning-25 ­ donosi ERR.

Z kolei za tydzień ruszą kolejne duże

na początku sierpnia ­ powiedzial Zbi-

Ćwiczebne boje i operacje obronne

manewry w fińskiej Laponii z udzialem 6,5

gniew Saganowski. Póltora tygodnia

będą rozgrywane na calym terytorium

tys. żolnierzy z Finlandii, Szwecji i Wielkiej

w Kolomyi, bo tam niestety jest ogrom

kraju do 23 maja, ale glównie na pólnoc-

Brytanii. Potrwają do 31 maja ­ zapowiada

pracy. Ogromny cmentarz i ogromne

nym wschodzie i poludniowym wschodzie,

Yle.fi. W tym przypadku szczególny nacisk

zniszczenia. Posuwamy się do przodu,

czyli przy granicy z Rosją oraz na central-

zostanie polożony na dzialania artylerii,

ale jeszcze dużo jest do zrobienia. Chce-

nym poligonie Nursipalu.

z której zresztą Finlandia slynie wśród

my kolejne mogily, pochówki, grobow-

Oprócz sil estońskich największe kon-

państw NATO.

ce, pomniki przywrócić do wlaściwego

tyngenty wyslaly Wielka Brytania, Stany

stanu.

KRESY24.PL