28

nr 9 (469) 16­29.05.2025

Okruchy historii

www.kuriergalicyjski.com

Z historii telefonizacji Lwowa  (cz. 2)

We lwowskim ,,Muzeum

różnego rodzaju niespodzianki,

Historii Nauki i Techniki"

falszywe alarmy, czy też zapo-

czątkowalo dzialalność pierw-

przy lwowskim

szych oszustów telefonicznych.

Muzeum Historycznym,

O takich przypadkach pisala

zgromadzono bogaty zbiór

też prasa lwowska. Otóż 5 maja

nie tylko starych środków

1886 roku ,,Gazeta lwowska"

motoryzacji Lwowa, ale

donosila o falszywym alar-

też innych rodzajów

mie, przekazanym przez telefon

do miejskiej straży ogniowej:

starej techniki, między

,,Falszywy alarm dzwonka te-

innymi starych telefonów

lefonicznego, lączącego gmach

i różnych rodzajów

teatralny hr. Skarbka ze straż-

aparatów telefonicznych.

nicą miejskiej straży ogniowej,

Kierownikiem tego

byl powodem dziś o godzinie

OKSANA KUMEĆKA

dzialu jest Aleksander

¾ na 12 przed poludniem, że

Aristarchow, znany

pod numerem 9 (p. Ludwik Ma-

straż wspomniana wyruszyla

rek). Numer 100 (straż pożarna

z wszelkim pośpiechem i z ca-

lwowski krajoznawca,

miejska) opowiedzial szczególy

lym taborem ogniowym przed

milośnik historii Lwowa.

pożaru za rogatką żólkiewską

tenże gmach, poczem skonsta-

Wlaśnie on wyglosil we

w nocy z soboty na niedzielę.

towano, że tylko przypadkowe

Lwowskiej Obwodowej

Każde slowo wypowiedzia-

gwaltowne przerwanie drutu

Bibliotece Naukowo-

ne na wymienionych stacjach

telefonicznego  spowodowalo

pedagogicznej (ul. Zielona

dochodzilo sluchaczów zgro-

ten alarm".

madzonych pod numerem 2 tak

19 listopada 1883 roku ,,Ga-

24) naukowo-popularny

zeta lwowska" podala wiado-

wyraźnie, że po glosie można

wyklad na temat historii

mość o zuchwalych oszustach

bylo poznać znajomych".

ALEKSANDER ARISTARCHOW I NATALIA ZWOLSKA

lwowskiego telefonu,

telefonicznych, którzy dzia-

Byl to prawdziwy triumf

pierwszych kroków

zalożenia sieci telefonicznej

lali w Warszawie (w Warsza-

ani ich wiązania nie mogą być

techniki i postępu. Polączenia

telefonizacji naszego

w naszym mieście. 20 kwietnia

wie sieć telefoniczną zalożono

uszkodzone. Towarzystwu re-

telefoniczne dzialaly przez 24

miasta i rozwoju sieci

tegoż roku ,,Gazeta lwowska"

w 1881 roku). W artykule pod

prezentowanemu przez p. Du-

godziny na dobę, bez dni wol-

tytulem ,,Kradzież za pomocą

podala reportaż z posiedzenia

nina nie daje miasto wylącz-

nych i świąt. Siedziba centra-

telefonicznej we Lwowie

telefonu" czytamy: ,,Kradzież

Rady Miejskiej, która zatwier-

nego przywileju na urządzenie

li telefonicznej znajdowala się

w XX wieku.

dzila porządek i warunki tele-

za pomocą telefonu popelniono

telefonów. Kaucja, którą Towa-

najpierw na trzecim piętrze

fonizacji miasta i wyznaczyla

w tych dniach w Warszawie.

rzystwo zloży w kasie miej-

gmachu teatralnego hr. Skarb-

TEKST I ZDJĘCIA

firmę, mianowicie bylo to ,,To-

Mianowicie do jednej z pierw-

skiej, wynosi 100 zlotych. Co

ka. Zamówienia na polączenia

JURIJ SMIRNOW

P

szorzędnych tamtejszych re-

warzystwo telefonów", które

do dalszej prośby p. Dunina,

poza miastem przyjmowano

relegent przypomnial, że

stauracji przyszlo przez tele-

dostalo pozwolenie na prowa-

ażeby gmina centralną wla-

w godzinach 9­12 przed polu-

wynalazcą telefonu byl

fon zamówienie przyslania jak

dzenie tych prac. Radny miej-

dzą magistratualną polączyla

dniem i 3­6 po poludniu.

amerykański  inżynier

najrychlejszego czterech porcji

ski p. Rudkowski przedsta-

drutami telefonicznymi z ko-

18 grudnia 1885 roku ,,Ga-

Aleksander Bell, który 7 mar-

wil Radzie ,,...bardzo obszerny

kotletów, czterech kuropatw

misariatami, strażnicami itd.,

zeta lwowska" podala pierw-

ca 1876 roku otrzymal patent

elaborat w sprawie przepro-

z kompotem oraz kompletne-

a to za pośrednictwem central-

szy w historii Lwowa spis

USA i z sukcesem wprowadzil

wadzenia linii telefonicznych

go nakrycia na sześć osób. Za-

nego biura Towarzystwa urzą-

abonentów lwowskiej sieci te-

go w życie. Pierwsza w ca-

mówienie pochodzić mialo od

w mieście Lwowie. Zgodnie

dzającego telefony, uchwalila

lefonicznej. Między innymi

lym świecie rozmowa telefo-

państwa P., znanych dobrze re-

z wnioskami sprawozdawcy

Rada wybrać specjalną komi-

bylo wśród nich siedem insty-

niczna miala miejsce 10 maja

Rada Miejska zezwolila urzą-

stauratorowi, który nie podej-

sję z siedmiu czlonków, która

tucji administracyjnych wladz

tegoż roku, zaś w 1878 roku

rzewając nic, żądane przysma-

dzenie we Lwowie linii tele-

przy wspóludziale pp. Machal-

lwowskich (sąd, prokuratura,

w Stanach Zjednoczonych zo-

fonicznych i przeprowadzenie

ki wyslal przez slużącego, od

skiego i barona Gostkowskiego

policja, namiestnictwo), trzy

stala zbudowana pierwsza sta-

którego kosz z tymi przyborami

ich ponad dachy wszystkich

ma rozstrzygnąć kwestię, czy

instytucje kultury, dwie stacji

cja telefoniczna. Już w 1877

realności miejskich, a to pod

odebral jakiś czlowiek na scho-

podobne polączenie ma mia-

straży pożarnej, siedem leka-

roku wynalazkiem telefonu

następującymi  warunkami:

dach przed drzwiami mieszka-

sto uskutecznić bezpośrednio,

rzy, dwa szpitale, sześć banków,

zainteresowali się naukow-

nia państwa P., mówiąc: ,,da-

stojaki ramienne, na których

z pominięciem centralnego

dwa kantory wymiany walut,

cy i inżynierowie lwowscy

wajcie to prędko, a biegnijcie

mają spoczywać druty, mają

biura Towarzystwa telefonicz-

sześć domów handlowych, pięć

z CK Wyższej Szkoly Technicz-

być żelazne i przynajmniej

jeszcze do Pana swego po wino".

nego, czy też za jego pośred-

zakladów pracy, trzy obiek-

nej (Politechniki Lwowskiej)

16/10 metra (czyli 1,6 m) wy-

Slużący wrócil w jakiś czas

nictwem".  Po  uzgodnieniu

ty kolei żelaznej, trzy hotele,

i lwowskiego Towarzystwa

sokie, tak aby czlowiek śred-

z winem i tym razem wszedl

wszystkich problemów tech-

trzy redakcje gazet, miano-

Politechnicznego.

niego wzrostu mógl przejść pod

już do mieszkania państwa P.,

nicznych,  organizacyjnych

wicie ,,Dziennika Polskiego",

W sprawie popularyzacji

druty. W razie pożaru wolno

gdzie okazalo się, że państwa

i finansowych na wiosnę 1883

,,Gazety lwowskiej", ,,Gazety

telefonu we Lwowie i udosko-

straży ogniowej poprzecinać

nawet wcale w domu nie ma".

roku ,,Towarzystwo telefonów"

Narodowej".

nalenia aparatów telefonicz-

druty przechodzące ponad da-

Nazwiska i prace entuzja-

rozpoczęlo budownictwo sieci

W roku 1896 telefonizowano

nych znaczną rolę odegrali

chem, a Towarzystwo telefo-

stów telefonizacji Lwowa są

telefonicznej. Już 30 czerwca

już cale śródmieście i rozpoczę-

profesor Politechniki Roman

nów nie ma prawa domagać się

dziś malo znaną stroną historii

,,Gazeta lwowska" zawiadomi-

to budowę sieci telefonicznej

Gostkowski i inżynier kolej-

odszkodowania. Odleglość jed-

lwowskiej techniki. Dzięki sze-

la, że w śródmieściu ulożono

na przedmieściach, a nawet na

nictwa Henryk Machalski.

nego stojaka od drugiego musi

rokiej wiedzy Aleksander Ari-

pierwsze druty telefoniczne,

prowincji. Znacznym bodźcem

Ostatni skonstruowal i opa-

być tak mala, ażeby drut w ra-

starchow znacznie przybliżyl

zaś 16 lipca nastąpila próba li-

dla rozwoju sieci telefonicz-

tentowal oryginalny aparat

zie przerwania się, zwlaszcza

obecnym na spotkaniu cieka-

nii podlączonych do centrali.

nej bylo otwarcie ruchu pocią-

telefoniczny, który byl odzna-

podczas pożaru, nie sięgal z da-

we wydarzenia z życia naszego

W tym dniu ,,Gazeta lwowska"

gów na trasie Lwów ­ Kraków

czony srebrnym medalem na

chu do ziemi. Celem uchylenia

miasta końca XIX wieku. Jego

relacjonowala: ,,Wczoraj w po-

­ Wiedeń. Polączenia telefo-

Międzynarodowej Wystawie

brzęczenia drutów, zwlaszcza

wyklad zrobil wrażenie nawet

ludnie odbylo się zapowiedzia-

niczne zainstalowano i na in-

Elektrycznej w Paryżu. Pro-

podczas silnych wiatrów, mają

na wytrawnych krajoznaw-

ne doświadczenie, polegające

nych liniach kolei żelaznej, na

fesor Roman Gostkowski i in-

być zastosowane powszech-

cach. Podziękowaniem dla pre-

na polączeniu wszystkich do-

przyklad na linii Lwów ­ Czer-

żynier Henryk Machalski 30

nie za granicą praktykowa-

legenta byly oklaski i zapro-

tychczas urządzonych stacji

niowce ­ Jassy. Na wszyst-

kwietnia 1881 roku zorgani-

ne przyrządy, a każdy stojak

szenia do kontynuacji prelekcji

telefonicznych.  Reunionem

kich dworcach kolejowych, też

zowali demonstrację pierw-

ma być opatrzony w przyrząd

z historii lwowskiej techniki.

kierowal p. Dunin z numerem

w punktach pocztowych, za-

szego we Lwowie polączenia

odprowadzający iskrę elek-

Dziękujemy również dyrekcji

10 (straż pożarna ochotnicza

instalowano nie tylko urzę-

telefonicznego na linii Lwów

tryczną piorunu w ziemię. Na

Lwowskiej Obwodowej Biblio-

Sokola), poczem nastąpila po-

dowe polączenie telefoniczne,

­ Żólkiew, miejscowości która

palach albo slupach mogą być

teki Naukowo-Pedagogicznej,

gadanka pomiędzy poszcze-

ale też punkty ,,telefonów pu-

leży w 30 kilometrach od Lwo-

druty telefoniczne umieszczo-

mianowicie dyrektor Oksanie

gólnymi  dwiema  stacjami.

blicznych", z których mógl ko-

wa. Z Żólkwi do Lwowa trans-

ne tylko na dalekich przed-

Kumećkiej i kuratorce klubu

Numer 2 (redakcja ,,Dzienni-

rzystać każdy potrzebujący.

mitowano koncert, w którym

mieściach, w śródmieściu zaś

dyskusyjnego ,,Wybitne po-

ka Polskiego") korespondowal

Oplata wynosila od 60 halerów

wystąpil slynny tenor Alek-

i gęsto zabudowanych dziel-

stacie Ukrainy" Natalii Zwol-

glównie z numerem 3 (,,Kurier

do 3 koron za trzy minuty polą-

sander Myszuga.

nicach linia telefoniczna musi

skiej za wspanialą organizację

lwowski"), też z numerem 9,

czenia. W 1901 roku we Lwo-

Otóż, po tak spektakular-

iść ponad dachy. Zakladać linie

spotkania z Aleksandrem Ari-

10 i 100. Dość licznie zebrani

wie znajdowalo się jedenaście

nych sukcesach telefonu, Rada

telefoniczne pod powierzch-

starchowym i popularyzowa-

sluchacze pod numerem 2 sly-

takich ,,telefonów publicznych".

Miejska Lwowa w 1885 roku

nią ziemi nie wolno. Ani ze-

nie lwowskiej historii, kultury

szeli wybornie utwór muzycz-

Wprowadzenie

telefonu

postanowila  przystąpić  do

wnętrzna powloka dachów,

i sztuki.

ny wykonany na fisharmonice

w życie codzienne porodzilo też