10

nr 10 (470) 30.05.­12.06. 2025

Wydarzenia

www.kuriergalicyjski.com

Przegląd prasy

naukowej konferencji poświęconej sto-

Franciszkanek Slużebnic Krzyża, powola-

nych do slużby osobom ociemnialym i do

sunkom międzywyznaniowym w Ukrainie,

która odbyla się w Lucku 23 maja.

wynagradzania Bogu za duchową ślepotę

Międzynarodowa konferencja nauko-

ludzi, oraz krzewicielką polskiej tyflologii ­

polskiej

wa ,,Stosunki międzywyznaniowe w Ukra-

nauki o niewidomych. Jest blogoslawioną

inie: historia i wspólczesność" zostala

Kościola katolickiego, beatyfikowaną 12

zorganizowana z inicjatywy Instytutu

września 2021 r. ,,Cale życie Matki Czac-

Rozwoju Badań Kościelnych z okazji ob-

kiej to slużba" ­ podkreślili senatorowie.

na Ukrainie

chodzonego w tym roku 650-lecia zaloże-

Róża Maria Czacka herbu Świnka przy-

nia diecezji luckiej Kościola Katolickiego.

szla na świat 22 października 1876 w Bia-

Wspólorganizatorami konferencji byly:

lej Cerkwi w palacu Branickich w Bialej

Kuria Diecezji Luckiej, Katedra Historii Po-

Cerkwi, w wielodzietnej, zamożnej, zie-

wszechnej Wolyńskiego Uniwersytetu

miańskiej rodzinie Feliksa h. Świnka i Zofii

Narodowego im. Lesi Ukrainki, Wolyńska

z domu Ledóchowskiej.

Organizacja Towarzystwa ,,Proswita" imie-

Wśród swojej rodziny miala znamieni-

Andrzeja Seweryna i Jewhena Nyszczuka,

nia Tarasa Szewczenki oraz Przestrzeń

tych przodków, m.in. jej pradziad Tadeusz

wydarzenia reprezentowal konsul Krzysz-

OPRACOWAL

dyrektora Narodowego Teatru Dramatycz-

Muzealna ,,Zamek Okolny", w której odby-

Czacki byl twórcą Liceum Krzemieniec-

tof Wasilewski.

KRZYSZTOF SZYMAŃSKI

nego im. Iwana Franki w Kijowie.

lo się to forum naukowe. Zgromadzilo ono

kiego, a jego ojciec (prapradziad) Feliks

MARIANA JAKOBCZUK

Cele i idee Konstytucji

24 kwietnia ­ w Teatrze Narodowym

historyków z Torunia, Lwowa, Użhorodu,

Czacki byl podczaszym wielkim koronnym.

MONITOR WOLYŃSKI

3 Maja są dziś równie ważne

im. Iwana Franki mial miejsce monodram

Czerniowiec i Lucka.

Byla też bratanicą kardynala Wlodzimie-

Ukraińscy i polscy naukowcy

i aktualne

,,Shakespeare Forever!" w znakomitym

Uczestnicy zostali powitani przez

rza Czackiego. 19 listopada 1876 zostala

wystąpili na konferencji

14 maja, z okazji 234. rocznicy uchwa-

wykonaniu A. Seweryna.

przedstawicieli wladz i Konsulatu Gene-

ochrzczona w kościele św. Jana Chrzciciela

w Tarnopolu

lenia Konstytucji 3 Maja, Chargé d'Affa-

Sztuka nie zna granic! Dziękujemy An-

ralnego RP w Lucku.

w Bialej Cerkwi z rąk proboszcza Seweryna

ires. Rzeczypospolitej Polskiej w Ukrainie

drzejowi Sewerynowi za wsparcie i wizytę.

W dniach 15­16 maja na Tarnopolskim

­ Mamy dziś różnorodność wyznań. Każ-

Mogilnickiego, a rodzicami chrzestnymi byli

Piotr Lukasiewicz, wydal uroczyste przy-

Narodowym Uniwersytecie Pedagogicz-

de wyznanie ma swoją glęboką historię. Die-

Antoni Potocki i Maria Branicka. W 1882

DZIENNIK KIJOWSKI

jęcie. W wydarzeniu wzięli udzial przed-

nym im. Wolodymyra Hnatiuka odbyla się

cezja lucka liczy 650 lat. W ciągu tych kilku-

rodzina przeniosla się do Warszawy, gdzie

Znani Polacy na scenie

stawiciele instytucji państwowych Polski

Międzynarodowa Konferencja Naukowo-

set lat przeminęlo kilkadziesiąt pokoleń, a to,

zamieszkala w palacu Krasińskich.

w Równem

i Ukrainy, duchowieństwa, korpusu dy-

-Praktyczna ,,Językoznawstwo i przestrzeń

co zachowalo się na przestrzeni wieków, bę-

W 1910 r. z wlasnych funduszy zalo-

plomatycznego, organizacji spolecznych,

Viam Super vadet Vadens ­ drogę po-

kulturowa: relacje ukraińsko-polskie".

dzie dziś tematem rozmów ­ powiedzial za-

żyla schronisko dla niewidomych w War-

aktywni czlonkowie środowisk polskich

kona ten, kto idzie. Przedstawienie teatral-

Wydarzenie, zorganizowane przez

stępca przewodniczącego Wolyńskiej Rady

szawie, przeksztalcone następnie w To-

dzialających na Ukrainie i w innych kra-

no-choreograficzne pod takim tytulem

pracowników Katedry Języka Ukraińskie-

Obwodowej Hryhorij Pustowit, wymieniając

warzystwo Opieki nad Ociemnialymi. Lata

jach, a także przedsiębiorcy i dziennikarze.

prezentujące osiągnięcia znanych Polaków

go i Slawistyki na Tarnopolskim Narodo-

także inne Kościoly i związki wyznaniowe

I wojny światowej spędzila w Żytomierzu

Inaugurując przyjęcie w Fairmont

odbylo się w Równem.

wym Uniwersytecie Pedagogicznym im.

dzialające na Wolyniu.

(1915­1918), gdzie zrodzila się myśl o pod-

Grand Hotel Kyiv, Piotr Lukasiewicz pod-

Przygotowania do wydarzenia odby-

Wolodymyra Hnatiuka, odbylo się w for-

Konsul generalna RP Anna Nowakow-

jęciu życia zakonnego oraz o powolaniu

kreślil, że Konstytucja 3 Maja wprowadza-

waly się w ramach projektu ,,Świadomy

macie mieszanym i zgromadzilo ponad stu

ska też odniosla się do 650-lecia luckiej die-

nowego zgromadzenia zakonnego, które

la nowoczesny jak na swoje czasy ustrój,

Senior" i trwaly okolo dwóch miesięcy.

naukowców, którzy dyskutowali o wspól-

cezji: ,,To jest naprawdę dluga historia wpi-

slużyloby osobom niewidomym. 15 sierpnia

który dawal państwu polskiemu szansę

czesnych relacjach ukraińsko-polskich.

Przedstawienie zaprezentowane 14 maja

sująca się w stosunki polsko-ukraińskie".

1917 przyjęla habit franciszkański i zloży-

na rozwój i reformy. ,,Byla jednoznacznym

Konferencję prowadzila prof. dr hab.

na scenie Rówieńskiego Teatru Lalek, bylo

Więcej o stosunkach międzywyzna-

la śluby wieczyste w III Zakonie św. Fran-

wyrazem dążeń do suwerenności, nieogra-

ostatnim etapem tegorocznego projektu.

Tetiana Wilczyńska, kierownik Katedry

niowych w Ukrainie naukowcy dysku-

ciszka. Jako pierwsza w Polsce rozpoczęla

niczonej niezawislości i sprawiedliwego

Pod kierownictwem reżyserki Oleny Mel-

Języka Ukraińskiego i Slawistyki TNPU.

towali podczas sesji plenarnej. Referaty

opracowywanie i wprowadzanie zakrojonej

porządku spolecznego" ­ zaznaczyl.

nyczuk, docent Katedry Reżyserii Teatralnej

Wśród prelegentów znaleźli się naukowcy

poświęcone byly w szczególności sporom

na szeroką skalę systemowej opieki nad nie-

Konstytucja 3 Maja, uchwalona w 1791

Rówieńskiego Państwowego Uniwersytetu

z Instytutu Językoznawstwa Katolickiego

międzyetnicznym w Prawoslawnej Cerkwi

widomymi. Zalożyla szkolę powszechną,

roku, byla pierwszą w Europie i drugą na

Humanistycznego, powstalo dziewięć etiud

Uniwersytetu Lubelskiego, Instytutu Lite-

na Bukowinie w drugiej polowie XIX i na

ochronkę, bibliotekę i dom opieki dla star-

świecie tak nowoczesną. Jej celem bylo

o osiągnięciach utalentowanych Polaków,

raturoznawstwa i Językoznawstwa Uniwer-

początku XX wieku, Prawoslawnej Cerkwi

szych ociemnialych kobiet. Prowadzila też

wzmocnienie państwa poprzez reformy

sytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach

którzy żyli w różnych epokach i pracowali

na Wolyniu w okresie międzywojennym

warsztaty umożliwiające osobom ociem-

ustrojowe, takie jak: ograniczenie liberum

w różnych dziedzinach.

oraz Instytutu Filologii Wschodnioslowiań-

XX wieku, kaplanom diecezji greckokato-

nialym zdobywanie praktycznych umie-

veto, wzmocnienie wladzy wykonawczej

Bohaterowie, którzy być może nigdy

skich Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza

lickiej w Mukaczewie, kwestii wyznania

jętności, w tym warsztaty zawodowe dla

oraz zapewnienie większych praw miesz-

nie widzieli się w prawdziwym życiu, spo-

w Poznaniu.

wolyńskich Czechów oraz chrześcijań-

ociemnialych mężczyzn. W podwarszaw-

czanom. Byla wyrazem odpowiedzialności

W wydarzeniu wzięli również udzial

tkali się na scenie teatralnej i zatańczyli

skim kapelanom w więzieniach na Woly-

skich Laskach stworzyla ośrodek pomocy

elit za los Rzeczypospolitej i próbą ocale-

razem poloneza pod kierownictwem cho-

ukraińscy naukowcy z Wolyńskiego Uni-

niu i w Galicji w latach 1918­1939.

ociemnialym. W uznaniu wybitnych zaslug

nia jej suwerenności w obliczu zagrożeń

reografki Ally Samochwalowej.

wersytetu Narodowego im. Lesi Ukrainki,

Zaprezentowano monografię ,,Du-

dla osób niewidomych prezydent Stanislaw

zewnętrznych i wewnętrznych.

Prowadzący wydarzenie, Ewa Mań-

Chmielnickiego Uniwersytetu Narodowe-

chowieństwo rzymskokatolickie diecezji

Wojciechowski odznaczyl Matkę Czacką

kowska i Witalij Leśniak, przedstawili cie-

Dzisiejsze obchody przypominają

go, Czerniowieckiego Uniwersytetu Naro-

lwowskiej i luckiej w latach 1939­1991:

Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia

kawe fakty historyczne o każdym z tych

o trwalości wartości, na których opierala

dowego im. Jurija Fedkowycza, Kijowskie-

specyfika dzialalności" autorstwa ks. ka-

Polski, prezydent Ignacy Mościcki wręczyl

się Konstytucja 3 Maja ­ wolności, demo-

wybitnych Polaków. Opowieści towa-

go Uniwersytetu Narodowego im. Tarasa

nonika dr Pawla Chomiaka.

jej Zloty Krzyż Zaslugi, a prezydent Lech

rzyszyl cykl filmów przygotowany przez

kracji i solidarności. Te wlaśnie zasady po-

Szewczenki, Zachodnioukraińskiego Uni-

­ Monografia jest wyrazem wdzięczno-

Kaczyński pośmiertnie odznaczyl Krzyżem

Marianę Jakobczuk. W rolach bohaterów

winny nas lączyć także dziś, szczególnie

wersytetu Narodowego, Charkowskiego

ści dla wszystkich tych, którzy byli przed

Wielkim Orderu Odrodzenia Polski.

w trudnych czasach. Przyjaźń, wzajemna

i innych postaci w etiudach wystąpili zna-

Narodowego Uniwersytetu Pedagogicz-

nami, dzięki którym tradycja chrześcijań-

SLOWO POLSKIE

ni dzialacze spoleczni z Równego i Zdol-

solidarność i wsparcie to fundamenty,

nego im. Hryhorija Skoworody, Użhorodz-

ska i wiara zostaly zachowane w sercach

Uczniowie liceum wsi Susly

bunowa oraz przedstawiciele polskich or-

których powinniśmy się trzymać, budując

kiego Uniwersytetu Narodowego oraz

ludzi ­ powiedzial ks. kanonik Pawel Cho-

w żytomierskim Domu

ganizacji, zwlaszcza Ukraińsko-Polskiego

wspólną przyszlość Europy.

Narodowego Uniwersytetu Biozasobów

miak. Swoją wdzięczność wyrazil przede

Polskim

Sojuszu im. Tomasza Padury, Towarzystwa

i Zarządzania Naturą Ukrainy.

wszystkim biskupowi Marcjanowi Trofimia-

ANDŻELIKA PLAKSINA

18 maja Dom Polski w Żytomierzu

Kultury Polskiej im. Wladyslawa Reymon-

­ Takie wzajemne kontakty między

kowi, który zachęcal do utrwalania historii

DZIENNIK KIJOWSKI

gościl uczniów i nauczycieli liceum wsi

ta, Centrum Kulturalno-Oświatowego im.

nami są ważne. Jeśli myślimy o przyszlości,

za życia jej świadków, a także prof. dr hab.

Sztuka nie zna granic!

Susly. Ta placówka od lat jest partnerem

Tomasza Oskara Sosnowskiego i Centrum

musimy się komunikować, aby lepiej rozu-

Ludmyle Strilczuk, pod której kierunkiem

W tym tygodniu Ukrainę odwiedzil

Domu Polskiego w realizacji projektów

im. Anny Walentynowicz w Równem

mieć się nawzajem ­ powiedzial telewizji

prowadzil swoje badania.

legendarny polski aktor i reżyser Andrzej

edukacyjnych, m.in. konkursów recytator-

oraz Towarzystwa Kultury Polskiej Ziemi

,,Suspilne Ternopil" prof. dr hab. Henryk

Podczas prezentacji ks. kanonik Pawel

Seweryn. Jego wizyta w Kijowie byla ge-

skich. Także z koncertem odwiedzal Susly

Zdolbunowskiej.

Duda, kierownik Katedry Języka Polskiego

Chomiak i dr hab. Oksana Kaliszczuk przed-

stem wsparcia i solidarności z Ukrainą

dziecięcy zespól wokalny ,,Kwiaty". Nato-

W spektaklu przedstawiono: Ignace-

w Instytucie Językoznawstwa na Katolic-

stawili koncepcję stworzonego przez nich

w czasie trwającej wojny.

miast uczniowie liceum zawitali do Domu

go Lukasiewicza (1822­1882), Zbigniewa

kim Uniwersytecie Lubelskim. Ten polski

Centrum Ukraińsko-Polskiego Porozumienia.

Aktor jest dobrze znany ukraińskiej pu-

Polskiego po raz pierwszy.

Religę (1938­2009), Mirę Zimińską-Sygie-

naukowiec przybyl do Tarnopola, aby wziąć

Przedstawiając planowane kierunki dzialal-

bliczności ze swoich wielu ról. Prawdziwą

Spotkanie zaczęlo się od występów

tyńską (1901­1997), Juliana Tuwima (1894-

bezpośredni udzial w konferencji.

ności Centrum, dr hab. Oksana Kaliszczuk

slawę przyniósl jemu udzial w filmie ,,Zie-

mówila również o roli Kościola w ukraińsko-

gości ­ dzieci i mlodzież pięknie recyto-

1953), Arkadiusa (Arkadiusza) Weremczu-

Uczestnicy konferencji odwiedzili Krze-

mia obiecana" Andrzeja Wajdy, z którym

waly poezję polską, której nauczyly się

-polskim pojednaniu historycznym.

ka (ur. 1969) ­ polskiego projektanta mody,

mieniec, gdzie czekala na nich wycieczka

lączyla go wieloletnia wspólpraca również

pod gorliwą opieką nauczycielki języka

Marii Grzegorzewskiej (1887­1967), Woj-

,,Śladami Juliusza Slowackiego" zorgani-

NATALIA DENYSIUK

w innych produkcjach: ,,Bez znieczulenia",

polskiego Julii Wowk. Pani Julia bardzo

ciecha Kilara (1932­2013), Anetę Kręglic-

zowana dzięki wsparciu mera Krzemieńca

MONITOR WOLYŃSKI

,,Czlowiek z żelaza", ,,Danton", ,,Dyrygent",

się poświęca swej pracy nauczycielskiej,

ką (ur. 1965), polską modelkę, Miss Świata

Andrija Smahliuka. Zwiedzanie Góry Bony

Zakonnica z Kresów

,,Zemsta". Ukraińska publiczność pamięta

przygotowuje uczniów do udzialu w kon-

1989, Alicję Majewską (ur. 1948).

i zabytków oraz spacer po ogrodzie bota-

Wschodnich patronką Roku

go również jako Jaremę Wiśniowieckiego

kursach i olimpiadach. A one odwdzięczają

Czlonkowie Dubieńskiego Towarzy-

nicznym byly dobrym uzupelnieniem pro-

2026

w filmie Jerzego Hoffmanna ,,Ogniem i mie-

się jej dobrymi wynikami i zwycięstwami.

stwa Kultury Polskiej przybyli na pokaz

gramu naukowego i okazją do komunikacji

czem". W swoim dorobku ma również filmy

Senat postanowil, że rok 2026 będzie

Następnie goście powędrowali w świat

jako widzowie, gdyż uczestniczyli w cyklu

w nieformalnej atmosferze.

w reżyserii Régisa Varniera (,,Kobieta moje-

piosenki polskiej pod przewodem Larysy

obchodzony jako Rok Blogoslawionej Mat-

szkoleń z Ewą Mańkowską jako osobna

MARIANA MARKOWSKA

go życia", ,,Indochiny"), Petera Brooka (,,Ma-

ki Elżbiety Róży Czackiej, Miasta Gdyni,

Bojko ­ kompozytorki, śpiewaczki i na-

grupa projektu ,,Świadomy Senior".

MONITOR WOLYŃSKI

habharata"), Marco Bellocchio, Agnieszki

uczycielki wokalu. Wspólnie z solistkami

Robotniczych Protestów Czerwca 1976,

Projekt ,,Świadomy Senior". Komplek-

Stosunki międzywyznaniowe

Holland i Stevena Spielberga.

zespolu ,,Kwity" Alisą Odomicz i Anastazją

Andrzeja Wajdy i Jerzego Giedroycia.

sowe wsparcie seniorów polskiego po-

w Ukrainie tematem dyskusji

Podczas wizyty odbyly się dwa wy-

W uchwale w sprawie ustanowienia

Wolkow zebrani na Sali śpiewali polskie

chodzenia w przeciwdzialaniu skutkom

naukowej w Lucku

darzenia: 23 kwietnia kijowskim Domu

piosenki patriotyczne ­ ,,Rota", ,,Uwierz

roku 2026 Rokiem Blogoslawionej Matki

permanentnego stresu spowodowanego

Kina odbyl się specjalny pokaz filmu do-

Polsko" oraz wesole, rozrywkowe dzie-

­ Mam nadzieję, że ta konferencja sta-

Elżbiety Róży Czackiej ­ prekursorki pol-

wojną jest realizowany przez Ukraiń-

cięce ­ ,,Na 4 i na 6", ,,Pociąg", ,,Rok-and-

kumentalnego ,,Jestem postacią fikcyjną",

nie się tradycją i przyczyni się do ksztal-

skiej tyflologii, przypomniano dokonania

sko-Polski Sojusz im. Tomasza Padury

poświęconego życiu i twórczości Andrzeja

-rol". A na zakończenie zabrzmialy ,,Hej,

towania idei ekumenizmu ­ powiedzial

tej niewidomej Matki niewidomych. Byla

w Równem we wspólpracy z Konsulatem

Seweryna. Po filmie odbyla się rozmowa

dr Ihor Sznicer z Użhorodu, uczestnik

m.in. zalożycielką Zgromadzenia Sióstr

sokoly"!

Generalnym RP w Lucku, które podczas