16

nr 10 (470) 30.05.­12.06. 2025

Kurier kulturalny

www.kuriergalicyjski.com

Wystawy do Międzynarodowego Dnia Muzeów

w Muzeum Historycznym we Lwowie

Lwowskie Muzeum

­ Z powodu wojny ,,Muzeum Arsenal"

Historyczne prowadzi

zamknięto i nie dzialalo ponad trzy lata.

bardzo aktywną dzialalność

Dzięki entuzjazmowi grupy pracowników

wystawową. Z początkiem

naszego dzialu udalo się zorganizować eks-

pozycję, którą przedstawiamy publiczności.

2025 roku jest to już

Przedstawiamy najbardziej charaktery-

trzecia wystawa muzealna

styczne okazy broni, w pierwszej kolejności

zorganizowana przez

armaty, również odlane w miejskiej ludwi-

muzealników tej zaslużonej

sarni lwowskiej, uzbrojenie ,,skrzydlatych

lwowskiej placówki

huzarów", XVII-wieczne halabardy, piki,

kulturalnej. Tym razem

oszczepy, karabele i inne. Wystawa opo-

wystawa zostala poświęcona

wiada też o średniowiecznych warsztatach

Międzynarodowemu

rzemieślników lwowskich, w których pro-

Dniowi Muzeów i byla

dukowano broń bialą i palną. Cenne zbiory

zorganizowana przez zespól

muzealne pochodzą ze zbiorów dawnego

naukowców-muzealników

Muzeum Historycznego, Muzeum króla

dzialu ,,Kamienica

Jana III Sobieskiego, Muzeum książąt Lubo-

ROMAN CZMELYK

Korniakta" (Rynek 6,

mirskich oraz z innych kolekcji. Tak na przy-

Kamienica Królewska).

bogatych zasobów muzealnych, a także ży-

klad, slynny zbiór ,,skrzydlatych huzarów"

ORGANIZATORZY WYSTAWY

Temat wystawy byl może

pochodzi z Zamku w Podhorcach, gdzie

ciorysów osób, których portrety lub rzeczy

nieco zaskakujący, lecz

osobiste znajdują się w naszych zbiorach

przed II wojną światową znajdowalo się

niezwykle ciekawy ­

muzealnych. Wystawione pamiątki opo-

nazwiska zostaly wpisane w historię Lwo-

rozwój medycyny i aptekarstwa we Lwowie

unikatowe muzeum, które obecnie stara się

,,Lekarze i leki. Historia

wa i Galicji. Ich portrety przedstawiamy na

w okresie panowania Imperium Austriac-

odrodzić Lwowska Galeria Sztuki.

wiadają o ciekawych, ale malo znanych

medycyny Lwowa XVIII ­

kiego (od 1861 roku Austro-Węgierskiego).

lub zapomnianych wydarzeniach z historii

tej sali wystawowej. Portrety te zostaly

Tymczasem w salach dzialu Muzeum

Jest to 146 lat historii, bardzo ważny okres

medycyny lwowskiej. Na nowej wystawie

wykonane przez znanych lwowskich i nie

Historycznego ,,Historia Ukrainy" (Rynek

początku XX wieku", czyli

przedstawiono ponad 100 eksponatów,

tylko lwowskich artystów malarzy. Niektó-

czasu dla Lwowa. Obecna wystawa zostala

24) zorganizowano wystawę pod tytulem

od roku 1772 do roku 1918.

w większości z magazynów muzealnych.

rzy z tych ludzi zostali z czasem zapomnia-

przygotowana dzięki pracy calego zespolu

,,Architekt muzealnego Lwowa", poświęco-

Jest to wlaśnie okres, kiedy

ni i tylko teraz po żmudnych badaniach

muzealników, naukowców, konserwatorów

ną dr. Aleksandrowi Czolowskiemu, wybit-

Niektóre z nich pochodzą z XX-wiecznych

Lwów i Galicja rozwijaly

dziel sztuki. Każdy z nich wlożyl w tę spra-

zbiorów dr. Aleksandra Czolowskiego

archiwalnych i pracy w zbiorach naszego

nemu naukowcu, archiwiście, muzealniko-

się bardzo prężnie pod

wę cząstkę swego serca.

w Archiwum Miejskim, które znajdowalo

muzeum przywracamy ich imiona histo-

wi, krajoznawcy, inicjatorowi powstania

berlem Habsburgów

się w ratuszu lwowskim. Wlaśnie dr Alek-

rii Lwowa. Przedstawiamy na przyklad

Kilka tygodni wcześniej mialo miejsce

Muzeum Historycznego w dalekim 1893

w wielonarodowej monarchii

sander Czolowski byl inicjatorem organi-

portret Tomasza Ziętkiewicza (1776 rok),

jeszcze jedno ważne wydarzenie w życiu

roku i jego pierwszemu dyrektorowi. Kura-

Austro-Węgierskiej.

przedstawiciela slawnej i zaslużonej dla

Muzeum Historycznego, mianowicie otwar-

torem wystawy jest Oksana Kuceniak, kie-

zacji Muzeum Historycznego i przekazal te

cie wystawy w dziale ,,Muzeum Arsenal",

pamiątki do zbiorów nowo organizowanego

Lwowa rodziny aptekarzy, wlaścicieli ap-

rowniczka tegoż dzialu. Wystawa zostala

który znajduje się w zabudowaniach śre-

muzeum. Inne eksponaty trafily do zbiorów

teki ,,Pod zlotym jeleniem". Obok ­ portret

zorganizowana z okazji 160-lecia od dnia

TEKST I ZDJĘCIA

muzealnych dopiero w ostatnich latach.

jego syna Wincentego Ziętkiewicza, preze-

dniowiecznego Arsenalu Miejskiego. Uni-

urodzin A. Czolowskiego (1865­1944).

JURIJ SMIRNOW

Najważniejszymi bohaterami wystawy

sa Towarzystwa Strzeleckiego (Kurkowego)

katowe muzeum przedstawia niezwykle

Na wystawie przedstawiono ponad 100

Kurator wystawy ­ Myroslaw Pobe-

we Lwowie. Nasza wystawa przedstawia

bogaty i cenny zbiór broni różnych epok

pamiątek związanych z A. Czolowskim

(i to jest naszą tradycją) ­ są ludzie, których

reżny. Razem z nim przy organizacji wy-

i regionów. Niestety, w lutym 2022 roku

i jego pracą w Muzeum Historycznym

stawy pracowaly Ulana Żywylak, Chry-

z początkiem wojny zostalo zamknięte,

i w Muzeum Narodowym im. Króla Jana III

styna Zawaryńśka i Mariana Berezka. Na

zaś eksponaty zabezpieczono i schowano

Sobieskiego (od 1908 roku). Część z nich

uroczystość inauguracji wystawy zawitali

do magazynów muzealnych. I oto teraz,

zostala wystawiona po raz pierwszy. Eks-

goście z lwowskiej administracji obwo-

w maju 2025 roku lwowskie ,,Muzeum Ar-

pozycja zostala podzielona na dwie czę-

dowej i Rady Miejskiej. Przybylo wielu

senal" znów otwiera swoje drzwi i przed-

ści. W pierwszej przedstawiono pamiątki

zainteresowanych, muzealników, krajo-

stawia publiczności (a jest bardzo popu-

i dokumenty związane z dzieciństwem,

znawców, milośników historii Lwowa,

larne zwlaszcza wśród dzieci i mlodzieży

mlodością i latami nauki Czolowskiego

lwowskich przewodników turystycznych.

szkolnej) swoje unikatowe zbiory. Muzeum

na Uniwersytetach we Lwowie i w Wied-

Slowo wstępne wyglosil Roman Czmelyk,

zostalo otwarte 18 maja 1981 roku w daw-

niu. Przedstawiono między innymi kopie

dyrektor Muzeum Historycznego. Przed-

nym zabytkowym arsenale miejskim, zbu-

jego rękopisów. Kolejna część ekspozy-

stawiciele administracji obwodowej i Rady

dowanym w latach 1574­1576 na miejscu

cji przedstawia postać A. Czolowskiego,

Miejskiej odznaczyli prace calego zespolu

wcześniejszego arsenalu, który splonąl

jako dyrektora i organizatora muzeów

muzealników i wręczyli podziękowania

w czasie pożaru miasta w 1527 roku. W mu-

lwowskich, autora licznych prac z historii

i dyplomy pracownikom różnych dzialów

zeum przedstawiona jest dawna broń palna

Lwowa, badacza zabytków architektury

muzeum, między innymi Petrowi Slobo-

i biala, broń i rynsztunek wojskowy oraz ob-

i historii miast Galicji. Dzięki tym pracom

dianowi, Oleksandrowi Wolodymyrec, Ta-

razy i wielka kolekcja ,,husarii skrzydlatej",

dyrektor A. Czolowski znacznie wzbogacil

rasowi Rakowi i Serhijowi Śledziowi.

która, jak twierdzą fachowcy, jest drugą co

zbiory lwowskich muzeów. Przekazywal

Dyrektor Roman Czmelyk przywital

do wartości na świecie. Przedstawiono rów-

też do zbiorów miejskich cenne okazy ze

wszystkich obecnych i m.in. powiedzial: ­

nież bardzo bogaty zbiór armat, moździerzy,

swoich prywatnych zbiorów. Na przyklad

Wystawa otwiera dla nas wiele znanych,

arkebuz i pistoletów. Na razie ekspozycja

podarowal do zbiorów muzealnych 24 por-

malo znanych i zupelnie zapomnianych

zostala umieszczona w dolnej kondygnacji

trety znanych osobistości i 150 rodzajów

nazwisk lwowskich lekarzy i aptekarzy,

arsenalu i czekamy kiedy będzie otwarta

broni i uzbrojenia. Niektóre z nich zostaly

również opowiada o sposobach leczenia

również górna. Kuratorem wystawy jest

przedstawione na sali wystawowej. Kura-

chorych w owej epoce. Rozwój medycyny

Taras Procak, który m.in. w wywiadzie dla

torka wystawy Oksana Kuceniak posta-

WYSTAWA W ,,MUZEUM ARSENAL"

lwowskiej w tych stuleciach byl bardzo

,,Nowego Kuriera Galicyjskiego powiedzial":

nowila też przedstawić stare oryginalne

interesujący, pelny zasadniczych zmian

zdjęcia, na których przedstawiono jak

w metodach leczenia i fundamentalnych

wyglądaly sale Muzeum Historycznego

wynalazków, m.in. w farmacji, takich jak

i Muzeum Narodowego im. Króla Jana III

przeprowadzenie destylacji ropy naftowej

Sobieskiego za czasów dyrektora A. Czo-

przez lwowskich farmaceutów Jana Zeha

lowskiego i wlaśnie byly zaaranżowane

i Ignacego Lukasiewicza. Na ekspozycji

wedlug jego pomyslów. Dzięki rekonstruk-

wystawy można zobaczyć slynną lampę

cji i wyobraźni można na chwilę przenieść

naftową i wiele innych ciekawych, a na-

się w czasy Czolowskiego. Na wystawie

wet nieoczekiwanych eksponatów. Temat

przedstawiono też ponad 25 oryginalnych

medycyny lwowskiej jest bardzo bogaty

drukowanych naukowych prac A. Czolow-

w wydarzenia i w nazwiska ludzi z me-

skiego. W ciągu swojej kariery naukowej

dycyną związanych, dlatego wystawa ma

A. Czolowski napisal i opublikowal ponad

wiele niespodzianych akcentów.

100 prac z dziedziny archeologii, sztuki,

Kurator wystawy Myroslaw Pobereż-

archiwistyki i muzeologii. W innej gablot-

ny opowiadal o twórczej pracy zespolu

ce przedstawiono kolekcje pieczęci lwow-

muzealników przy organizacji wystawy

skich cechów XVIII ­ XIX wieków. Obok ­

i o najciekawszych wystawionych ekspo-

oryginalne portrety i grafiki z osobistych

natach: ­ Idea wystawy powstala nie przy-

zbiorów naukowca. Aleksander Czolowski

padkowo, lecz jako wynik pracy badawczej

zmarl we Lwowie w 1944 roku i zostal po-

naszych muzealników, opracowania bardzo

chowany na Cmentarzu Lyczakowskim.