16

nr 11 (471) 13­26.06. 2025

Rozmowy Kuriera

www.kuriergalicyjski.com

Mieszkanka Charkowa: Trzy eksplozje obok naszego Centrum ­

taka jest nasza codzienność

Z OLENĄ RAKOWSKĄ,

nauczycielką w Centrum

Kulturalno-Oświatowym

,,Drzewo" w Charkowie

rozmawial EUGENIUSZ

SALO.

Charków i obwód charkowski są

codziennie ostrzeliwane przez

rosyjskie wojska. Jak to wplywa

na życie mieszkańców?

To prawda. Ostrzaly najczęściej mają

miejsce w nocy albo późnym wie-

czorem. Przez to nie mamy moż-

liwości, żeby wyjść na spacer, ani

nawet normalnie się wyspać. A prze-

cież rano trzeba wstać, iść do pracy.

Wielu ludzi w nocy musi schodzić

trudno mi dziś jednoznacznie powie-

ostrzeżenie, ale też rodzaj zagrożenia:

do schronów, czasem w domu, a cza-

dzieć, gdzie dokladnie przebiega ta li-

czy są to drony, czy rakiety.

sem, jeśli mieszka się blisko metra, do

nia. Wcześniej, owszem, mialam taką

I naprawdę, to drony są dziś bardziej

podziemnych stacji.

granicę, myślalam, że jeśli rosyjskie

niebezpieczne. Nawet jeśli zostaną

Ale życie mimo wszystko toczy się

wojska będą w promieniu 15 kilo-

zestrzelone, ich ulamki mogą spaść

dalej. Ludzie muszą pracować, bo mu-

metrów od miasta, to będzie moment,

na budynki albo ludzi. W ostatnim

szą utrzymać swoje rodziny. Z mojego

żeby wyjechać.

tygodniu naliczylam, że okolo 15 do-

doświadczenia i z rozmów z bliskimi

Ale teraz... to się zmienilo. Teraz

mów jednorodzinnych zostaly calko-

wiem, że praca bywa też formą tera-

wszystko zależy od tego, gdzie będzie

wicie zniszczone. Nie chodzi o wybi-

pii. Kiedy czlowiek coś robi, zwlasz-

stacjonowal mój mąż. Jeśli zostanie

te okna, te domy po prostu nie nadają

cza rękami, jak szycie czy praca

przeniesiony do innego miasta, to

się do zamieszkania. Często miesz-

w ogrodzie ­ to pomaga. Teraz jest

pewnie pojedziemy za nim, ja i nasza

kaly tam dwie-trzy rodziny z dzieć-

wiosna, pogoda się poprawila, więc

córka, żeby być blisko, by go wspie-

mi, ze zwierzętami. Teraz te rodziny

nawet porządkowanie ogrodu daje

rać. Teraz jestem żoną żolnierza, to

muszą szukać nowych mieszkań,

trochę sily na kolejny dzień.

zmienia sposób myślenia.

co nie jest latwe, bo nie wszędzie

Widzę też, że wielu ludzi potrzebuje

Wcześniej patrzylam też na dostęp do

można zamieszkać na przyklad ze

OLENA RAKOWSKA

po prostu ruchu, spaceru, bo dni są

podstawowych rzeczy: prądu, inter-

zwierzęciem.

dluższe, cieplejsze. Nawet po pracy,

netu. Mieszkamy w domu jednoro-

Jak obecnie funkcjonuje Cen-

od poniedzialku do piątku, nie chcą

bardziej, to wtedy wyjedziemy. Ale

dzinnym, mamy kuchenkę gazową,

trum Kulturalno-Oświatowe

od razu wracać do domu. Chcą się

póki co, trzymamy się ziemi. Po pra-

więc coś można ugotować. Ale dostęp

,,Drzewo"? Wiemy, że placówka

przejść, może dwa-trzy przystanki

cy ludzie idą jeszcze na spotkania,

do informacji jest kluczowy, dlatego

zostala uszkodzona w wyniku

pieszo. Ale przez ostrzaly nie mają

gdzie wspólnie robią na przyklad

ważne jest dla mnie mieć choćby raz

ostrzalów. Czy udalo się prze-

takiej możliwości. Zamiast chwili na

siatki maskujące na samochody dla

na dwa dni prąd, żeby mieć internet

prowadzić remont?

refleksję, na zlapanie oddechu, muszą

wojska. Wspierają, jak mogą. Wiedzą,

i wiedzieć, co się dzieje.

szybko wracać do domu albo znów

że to potrzebne. I mimo wszystko, jest

Tak, centrum zostalo uszkodzone

Jak obecnie wyglądają ostrzaly

chować się w metrze. I tu pojawia się

w tym pewien rodzaj pozytywizmu.

zimą 2023 roku. Byly też dwa inne

i alarmy w Charkowie? Wiemy,

kolejny problem: jak dotrzeć? Mimo

Tak bym to nazwala.

ataki w pobliżu. Jeden z wybuchów

że przez bliskość granicy alarm

że godzina policyjna zaczyna się po

mial miejsce zaledwie 15 metrów od

Gdzie dla Pani osobiście prze-

czasem nie jest wystarczają-

23, to transport publiczny nie dziala

budynku. Wtedy calkowicie znisz-

biega ta ,,czerwona linia", za

cym ostrzeżeniem.

tak dlugo. Ludzie się stresują, czy uda

czona zostala pobliska klinika den-

którą zdecydowalaby się Pani

im się wrócić, czy lepiej od razu zejść

To prawda. Wprowadzono jednak

tystyczna. Centrum samo nie zostalo

opuścić Charków? Kiedy uzna-

do schronu.

nowy system alarmowy. Moi znajomi

bezpośrednio trafione, ale jedna z sal

laby Pani, że trzeba wyjechać?

z Kijowa byli niedawno w Charko-

byla zniszczona do tego stopnia, że

Czyli, mimo zagrożenia lu-

Ostatnio w mojej rodzinie zaszly duże

wie i bylo to dla nich zaskoczeniem,

nie udalo się jej wyremontować. Dru-

dzie starają się żyć w miarę

obwodu charkowskiego. Jak

zmiany. Mój mąż zostal zmobilizowa-

a dla nas to już codzienność. Sys-

gą salę odnowiliśmy dzięki wsparciu

normalnie?

reagują na to mieszkańcy?

ny i teraz sluży w Charkowie. Dlatego

tem alarmowy podaje teraz nie tylko

Fundacji ,,Wolność i Demokracja" oraz

Jest panika, strach, czy może

Tak, starają się. Choć w Charkowie

ORPEG-u, który dostarczyl pomoce

mobilizacja?

znów zaczyna rosnąć liczba miesz-

dydaktyczne i podręczniki.

kańców. Ludzie przyjeżdżają z innych

Z moich obserwacji wynika, że ludzie

Zajęcia prowadzimy zarówno online,

miejscowości, które są jeszcze bliżej

raczej się mobilizują. Na przyklad

jak i na żywo. Spotkania odbywa-

linii frontu. Codziennie ta linia ognia

w wielu kawiarniach czy przestrze-

ją się w bezpiecznych warunkach.

zbliża się do miasta. Przyjeżdżają nie

niach spolecznych powstają punkty

Informacje przekazujemy tylko za-

tylko z obwodu charkowskiego, ale

wsparcia i wolontariatu. W centrum

rejestrowanym uczestnikom, ze

też z donieckiego. Wielu z nich ma tu

miasta są miejsca, gdzie można oddać

względów bezpieczeństwa nie po-

krewnych, niektórzy przeprowadzili

krew, tam zawsze są kolejki. Ludzie

dajemy szczególów publicznie. Trzy

się jeszcze po 2015 roku, gdy zaczęla

chcą pomagać, nawet jeśli nie mogą

wybuchy w okolicy w ciągu roku

się okupacja części Donbasu. Szukają

finansowo wesprzeć wojska czy bli-

­ to naprawdę dużo. Chcemy, żeby

tu ciszy, namiastki normalności.

skich, którzy są na froncie.

nasi goście i uczestnicy czuli się

Ja wrócilam do Charkowa po rozpo-

Niektóre kawiarnie wprowadzily do

bezpiecznie.

częciu pelnoskalowej wojny. To już

menu specjalne pozycje, np. ,,kawa

Pani pracuje też jako nauczy-

drugi rok, odkąd jestem z powrotem.

dla wojska". Kupujesz kawę, a część

cielka. Ma Pani córkę. Jak dzie-

I naprawdę widzę, że przez ostatnie

dochodu idzie na wsparcie armii. Są

ci i mlodzież radzą sobie emo-

pól roku przybylo ludzi, i na ulicach,

też miejsca, gdzie caly zysk przeka-

cjonalnie w tej sytuacji?

i w środkach transportu. Widać, że lu-

zywany jest na rzecz potrzebujących,

dzie szukają kontaktu z drugim czlo-

na przyklad tych, którzy stracili

Myślę, że wiele zależy od rodziców.

wiekiem, bo chcą czuć się bezpieczniej.

domy przez ostrzaly.

To oni mają zadbać o dzieci emocjo-

Wierzą, że nasze wojsko zdola odbić

Rozmawialam z przyjaciólmi o tym,

nalnie. W Charkowie dziala kilka

okupowane tereny. Ludzie czekają, aż

co musialoby się stać, żeby znów za-

ośrodków, gdzie odbywają się warsz-

będą mogli wrócić do swoich praw-

częli się pakować. W 2022 roku pra-

taty terapeutyczne. Dzieci lepią coś

dziwych domów. Charków ma taki...

wie każdy mial spakowany ,,plecak

z gliny, pracują na drukarkach 3D,

klimat oczekiwania. Na ulicach wi-

awaryjny" z dokumentami i najpo-

uczestniczą w spotkaniach. Więk-

dać ludzi, którzy się cieszą z zieleni,

trzebniejszymi rzeczami. Dziś ludzie

szość tych dzialań prowadzona jest

z pogody, ale jednocześnie czekają.

nie chcą uciekać. Zwlaszcza ci, którzy

w specjalnych pomieszczeniach

Czekają na pokój.

już wrócili, bo wiedzą, że tutaj, mimo

podziemnych.

wszystko, można jakoś funkcjonować.

Moja córka uczęszcza teraz do szko-

W mediach pojawiają się do-

Dom daje ludziom poczucie bez-

ly, która też zostala przeniesiona do

niesienia o koncentracji rosyj-

pieczeństwa. I dlatego mówią: jeśli

schronu. Dzieci chodzą na zajęcia

skich wojsk w pobliżu granicy

wojsko rosyjskie zbliży się jeszcze

stacjonarne, pod ziemią. Zajęcia są