17

nr 11 (471) 13­26.06. 2025

Rozmowy Kuriera

www.kuriergalicyjski.com

skrócone, są dwie zmiany: mlodsze

mówili, że lepiej byloby przeznaczyć te

spolecznymi. Najtrudniejsze dla

dzieci rano, starsze po poludniu. Wa-

pieniądze na obronę miasta, na sprzęt

mnie jest zostawać sam na sam z tymi

runki nie są idealne, ale dzieci mają

czy wsparcie wojska. Ale ja to rozu-

wyzwaniami.

kontakt z nauczycielami, z rówieśni-

miem ­ ludzie potrzebują myśleć nie

Zobaczylam, kto naprawdę jest moim

kami. To bardzo ważne.

tylko o wojnie.

przyjacielem. Czasem to byli nasi

Córka cieszy się z pochwaly nauczy-

Bardzo mnie zdziwilo, że w Char-

studenci, uczestnicy spotkań, ludzie,

cielki, z tego, że może przynieść laur-

kowie znów zaczęly dzialać teatry.

którzy pokazali, jak wiele można zro-

kę, potrzymać koleżankę za rękę. Ta-

Wiem, że choć nie otrzymują żadnego

bić, kiedy widzi się w tym sens. Pa-

kie rzeczy, choć wydają się male, dają

wsparcia od wladz, to jednak funk-

miętam jedną studentkę. Niedawno

dzieciom ogromne wsparcie.

cjonują. Aktorzy dostają bardzo ni-

urodzila trzecie dziecko, a mimo to

skie pensje, bo nie mogą regularnie

przed Wielkanocą piekla ciastecz-

A życie kulturalne? Czy dzie-

grać spektakli. A mimo to teatry się

ka. Zapytalam ją: ,,Jak Pani daje radę?

ci i mlodzież mają do niego

otwierają. To ważne, bo ludzie na-

Z trójką dzieci, jeszcze piec ciastka?"

dostęp?

prawdę potrzebują kontaktu z kul-

A ona odpowiedziala, że jeśli ona nie

Tak, choć bardzo ograniczony.

turą, relaksu, poczucia normalności.

będzie podtrzymywać tradycji, to jej

W Charkowie organizuje się wyda-

Trudno jest jednak zdobyć bilety, ze

dzieci się ich nie nauczą.

rzenia kulturalne, często w metrze.

względu na bezpieczeństwo liczba

I wtedy też zrozumialam, że jeśli ro-

Ostatnio odbyl się festiwal muzycz-

miejsc jest ograniczona. Odbywa-

bisz coś dla innych, nabiera to więk-

ny. Koncerty odbywaly się na róż-

ją się też różnego rodzaju festiwale

szego sensu. Nawet w naszym cen-

nych stacjach metra. Ale my raczej

z elementami terapeutycznymi.

trum, gdy mam gorszy dzień, czasem

nie jeździmy do centrum w weeken-

Widzialam, że wiele międzynarodo-

proszę koleżanki, żeby mnie zastąpi-

dy, bo wtedy jest najwięcej ludzi, a ja

wych fundacji dziala w Charkowie

ly. Informuję oczywiście studentów,

po prostu się tego boję. Wybieramy

i oferuje wsparcie finansowe albo

niekiedy sami proponują, że może-

dni robocze, kiedy jest spokojniej.

poprzez organizowanie spotkań po-

my przelożyć spotkanie. Ale widzę

Staramy się żyć normalnie. Dzie-

magających radzić sobie ze stresem.

też, jak bardzo są zmotywowani do

ci spotykają się, choć rzadziej, także

Bylam na kilku takich spotkaniach

uczestnictwa. I uświadomilam sobie,

z różnymi pytaniami, jak: ,,czy będzie

i szczerze mówiąc, bylam w szoku.

że ja też potrzebuję ludzi, że jesteśmy

Trwa już trzeci rok pelnoskalo-

alarm?". Ale radzą sobie.

Myślalam, że tylko ja tak to przeży-

jest socjalizacja, bliskość innych. To,

od siebie zależni.

wej wojny. Jak Pani podsumo-

Cieszymy się też, że w szkolach dzia-

wam, że tylko ja czuję się ,,dziwnie".

że ludzie szukają takich możliwości

Te trzy lata pokazaly mi, że czlowiek

walaby ten czas ­ jako matka,

lają psychologowie, prowadzą zajęcia

A okazalo się, że wiele osób, wielu

spotkań, jest naprawdę piękne ­ daje

potrafi przetrwać, jeśli nie straci na-

żona, nauczycielka, mieszkan-

z dziećmi, pomagają im mówić o emo-

mieszkańców i mieszkanek, martwi

nadzieję. Bo jeśli ja kiedyś odważę się

dziei. A dla mnie tą nadzieją są inni

ka  Charkowa,  obywatelka

cjach. Dzieci uczą się, jak wyrażać

się tym, co się dzieje. Naprawdę trud-

zatańczyć na ulicy, ktoś do mnie do-

ludzie. Okazalo się, że są wokól mnie

Ukrainy?

to, co czują i to bez względu na wiek,

no jest żyć w takiej niepewności. Nie

lączy. I od razu będzie inny nastrój. To

osoby, które są mi naprawdę bliskie,

nawet nastolatki. To naprawdę ważne

planujemy już niczego na miesiąc do

wlaśnie te proste, drobne rzeczy dają

To bardzo trudne. Tak wiele się zmie-

choć wcześniej nawet się tego nie

w tak trudnych czasach.

przodu, co najwyżej na tydzień. I na-

nadzieję na powrót do normalności.

nilo. I choć nie wszystkie zmiany

spodziewalam.

wet wtedy nie mamy pewności, że się

Kiedy zobaczylam tych tańczących

byly wylącznie negatywne, to jed-

Czy są historie lub momenty,

Dziękuję za rozmowę.

uda. To sprawia, że ludzie nie czują

starszych ludzi ­ no, starszych, ale

nak ogromne. Zmienilam miejsce

które szczególnie zapadly Pani

gruntu pod nogami.

nie aż tak bardzo ­ pomyślalam, że

zamieszkania, zmienilam też stano-

Nagranej rozmowy mogą

w pamięć w tych trudnych

Ale mimo wszystko, w Charkowie

wlaśnie takie przestrzenie są teraz

wisko. Od pól roku jestem żoną woj-

Państwo posluchać w pod-

miesiącach?

zaczęly znów dzialać fontanny. Wi-

bardzo ważne. W niektórych par-

skowego. Jestem mamą dziewczynki,

caście ,,Wojenna codzienność

Jeśli chodzi o życie w Charkowie... Na

dzę, że to sprawia ludziom radość.

kach nie wolno teraz spacerować, bo

która najpierw uczyla się zdalnie,

mieszkańców Ukrainy" na ka-

przyklad w centrum miasta kilka razy

Nie chcę zdradzać szczególów, ale

są zbyt często ostrzeliwane. Ale na-

a teraz chodzi do szkoly i uczy się,

nale YouTube Radio Kurier

pojawily się dekoracje z okazji wiosny

w weekendy w centrum miasta, przy

wet wtedy ludzie znajdują sposoby,

jak w niej funkcjonować. To kolejny

Galicyjski.

czy Wielkanocy. Widzialam ich sporo.

tych fontannach, spotykają się star-

by jakoś wyjść z tej sytuacji. Dla mnie

stres, ale z drugiej strony zobaczy-

Pytalam znajomych, pytalam uczest-

sze osoby, takie w wieku mojej mamy,

to ogromna motywacja, że nie można

lam, jaką silę ma czlowiek. Zrozumia-

ników naszego centrum i dla jednych

i tańczą. Dla mnie to byl ogrom-

tylko być smutnym, że trzeba uczyć

lam też, jak ważny jest odpoczynek

ZDJĘCIA ZE ZBIORÓW

te dekoracje byly czymś radosnym, dla

ny szok. Zrozumialam, że nie tylko

się od starszych tej mądrości, jak

i jak bardzo potrzebujemy siebie na-

OLENY RAKOWSKIEJ

innych wręcz przeciwnie. Niektórzy

dzieciom, nie tylko mnie, potrzebna

przetrwać i nie zrezygnować z życia.

wzajem. Jesteśmy przecież istotami

Polska królowa na Kapitolu ­ Instytut Polonika partnerem wystawy w Rzymie

Narodowy Instytut Polskiego

Muzeum Palacu Króla Jana III w Wilanowie

Dziedzictwa Kulturowego

oraz Instytutem Polonika. Patronat nad

za Granicą POLONIKA objąl

wydarzeniem objęly również: Ambasada

patronatem prestiżową

RP w Rzymie, Instytut Polski w Rzymie

wystawę Una Regina polacca in

oraz PAN Stacja Naukowa w Rzymie.

Campidoglio. Maria Casimira

Kontakt dla mediów:

e la famiglia reale Sobieski

Aneta Pytrus

a Roma, która od 11 czerwca do

tel.+48 797 141 381

21 września 2025 roku będzie

e-mail: apytrus@polonika.pl

prezentowana w Muzeach

www.polonika.pl

Kapitolińskich w Rzymie,

w przestrzeniach Palazzo

Narodowy Instytut Polskiego Dzie-

Caffarelli. Wystawa opowiada

dzictwa Kulturowego za Granicą POLO-

o obecności królowej Marii

NIKA powstal 18 grudnia 2017 roku jako

Kazimiery Sobieskiej oraz

wyspecjalizowana państwowa instytucja

· wystawa ,,Między mitem a bibelotem.

polskiego dworu królewskiego

Sobiescy w wyobraźni wspólczesnej" (Tra

kultury, której organizatorem jest Mini-

w Rzymie na przelomie XVII

mito e minuteria, I Sobieski nell'immagina-

ster Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

i XVIII wieku.

Instytut prowadzi projekty o charakterze

rio contemporaneo)

Portret Jana III Sobieskiego, autor

konserwatorskim, naukowo-badawczym,

· prezentacja książki ,,Polska królowa na

edukacyjnym i popularyzatorskim. Insty-

nieznany, 4. ćwierć XVII w., plótno, olej,

Kapitolu. Maria Kazimiera i rodzina kró-

Instytut Polonika aktywnie uczestni-

lewska Sobieskich w Rzymie" pod redakcją

tut tworzy zespól specjalistów z różnych

72×59 cm (w ramie 89×77 cm),

czyl w przygotowaniach do wydarzenia,

Portret Jana III Sobieskiego, autor

Franceski Ceci, Jerzego Miziolka i France-

dziedzin nauki (historia, historia sztuki,

realizując konserwację pięciu obiektów,

architektura, archiwistyka, konserwa-

ski De Caprio

które będą prezentowane na wystawie.

nieznany, 4. ćwierć XVII w., plótno, olej,

· wystąpienie Piotra Lugowskiego, szefa

cja i restauracja dziel sztuki). Lączy nas

Dziela zostaly odnowione dzięki środkom

97×70 cm (w ramie 115×90 cm),

Portret Marii Kazimiery Sobieskiej,

przekonanie o wybitnym znaczeniu dla

Programu Ochrona Instytutu Polonika,

publicznym w ramach dzialań na rzecz

z esejem ,,A Roma e nel mondo. La Repub-

rozwoju i tożsamości Rzeczypospolitej

autor nieznany, 4. ćwierć XVII w., plótno, olej,

ochrony polskiego dziedzictwa kulturowe-

blica di Polonia e la tutela del patrimonio

pozostającego poza krajem dziedzic-

go za granicą.

96,5×70 cm (w ramie 115×90 cm).

twa kulturowego, a także jego istotnego

della famiglia Sobieski all'estero"

Wśród odrestaurowanych obiektów

wkladu w spuściznę kulturową Europy

· prezentacja mapy ,,Sobiescy w Rzymie.

znajdują się:

­ To dla nas zaszczyt móc wspóltworzyć

z najbardziej fascynujących postaci w historii

i świata. Pragniemy, aby ta świadomość

obu krajów ­ powiedziala Katarzyna Soko-

Trasa po Wiecznym Mieście śladami pol-

· dwa popiersia: Marii Klementyny Sobie-

tak wyjątkowe wydarzenie w samym sercu

lączyla Polaków w kraju i za granicą.

lowska Dyrektor Instytutu Polonika.

skiej rodziny królewskiej", wydanej przez

skiej oraz papieża Klemensa XII, przecho-

Rzymu. W ramach przygotowań do wysta-

Instytut POLONIKA we wspólpracy z In-

Poprzez badania, ochronę i popularyza-

wy Polonika przeprowadzila konserwację

Wystawie towarzyszy Międzynarodo-

wywane w klasztorze urszulanek przy via

cję polskiego dziedzictwa kulturowego

wy Festiwal Muzyczny ­ Sobieska 2025

stytutem Polskim w Rzymie.

Nomentana w Rzymie. Przez dlugi czas

pięciu dziel związanych z historią Polski

za granicą chcemy zachować materialne

Wystawa organizowana jest przez

pozostawaly one poza zainteresowaniem

i Wloch. Dzięki wspólnemu wysilkowi, ra-

(2 SOBIESKA INTERNATIONAL MUSIC

świadectwa naszych dziejów i przywra-

zem z wloskimi partnerami, przywracamy

FESTIVAL 2025) oraz program wydarzeń

Roma Capitale ­ Assessorato alla Cultura

badaczy, a obecnie ich autorstwo przypisy-

cać pamięć o ważnych dla wspólczesnych

kulturalnych, zaplanowanych na 12 czerw-

oraz Sovrintendenza Capitolina ai Beni

wane jest Filippo della Valle ­ jednemu z czo-

pamięć o związkach rodziny Sobieskich

Polaków ludziach oraz istotnych faktach

Culturali, we wspólpracy z Wydzialem Ar-

z Wiecznym Miastem i niezwyklej kobiecie ­

ca przez Instytut Polski w Rzymie. Wśród

lowych rzymskich rzeźbiarzy epoki,

cheologii Uniwersytetu Warszawskiego,

historycznych.

królowej, mecenasce sztuki, a zarazem jednej

nich znajdą się m.in.:

· oraz trzy XVII-wieczne portrety olejne: