28

nr 11 (471) 13­26.06. 2025

Okruchy historii

www.kuriergalicyjski.com

Sensacyjne morderstwo we lwowskim klasztorze oo. karmelitów (cz. 4)

W nocy z 19 na 20

zostanie na pożyteczny zaklad, na przy-

klad wychowawczy?"

września 1925 roku

Publikacje prasowe i rozglos, którego

ksiądz Andrzej

nabrala ta krwawa historia, spowodowa-

Kopacz zamordowal

ly odwolanie ks. Stefana Brniaka z god-

siekierą we lwowskim

ności prowincjala i przeora klasztoru oo.

karmelitów we Lwowie i przeniesienie go

klasztorze oo.

do innej placówki zakonnej. Klasztor jed-

karmelitów przy ulicy

nak funkcjonowal dalej i mamy nadzieje,

Czarneckiego księdza-

że stosunki wśród zakonników zmienily

podpulkownika Jana

się ku lepszemu. Nie są też znane dalsze

losy owej ,,kobiety z ulicy Piekarskiej, po-

Idieca z Lubelskiego

chodzącej z bardzo porządnej i pobożnej

DOK II, który przybywal

rodziny". Tymczasem śledztwo policyjne

we Lwowie na delegacji.

w sprawie morderstwa ks. Jana Idieca

Ów straszny, bestialski

trwalo kilka miesięcy i wyrok zostal oglo-

szony w styczniu 1926 roku. Sprawa kry-

mord wstrząsnąl opinią

minalna zostala zupelnie umorzona, zaś

publiczną miasta. Lwów

ksiądz Andrzej Kopacz zostal uznany za

napelnialy pogloski

psychicznie chorego i wyslany do Zakla-

du dla umyslowo chorych na Kulparkowie

o domniemanych

we Lwowie.

szczególach i motywach

,,Wiek Nowy" informując swoich czy-

tego morderstwa.

telników, umieścil 9 stycznia następujące

krótkie oświadczenie pod tytulem: ,,Zu-

pelne umorzenie sprawy. Ks. Kopacz w Za-

TEKST I ZDJĘCIA

kladzie dla obląkanych w Kulparkowie".

JURIJ SMIRNOW

Dalej czytamy: ,,Jak wiadomo we wrześniu

Publiczność z niezwyklym zaintere-

zeszlego roku ks. Andrzej Kopacz, dokonal

sowaniem oczekiwala wyników śledztwa

w klasztorze oo. karmelitów we Lwowie

policyjnego i wyjaśnień wladz kościel-

morderstwa na osobie ks. Jana Idieca. Po

nych. Chodzilo o wyjaśnienie calej prawdy

ukończeniu żmudnego śledztwa, które pro-

o okolicznościach morderstwa i stosun-

wadzil radca Witoszyński, sprawca mor-

kach w klasztorze oo. karmelitów. Jednak

du ks. Kopacz zostal poddany badaniom

KOŚCIÓL OO. KARMELITÓW, WIDOK OD UL. RUSKIEJ

na pewien czas w tej sprawie zapadla cisza

psychiatrów, które trwaly prawie dwa

i przez kilka miesięcy nie bylo żadnych od-

przedstawicielem ruchu moskalofilskiego

księdza Idieca nie byl prawdziwym za-

miesiące. Przed trzema dniami znawcy-le-

powiedzi oficjalnych śledztwa policyjnego.

na rzecz Rosji. W czasie wojny wspólpra-

konnikiem, lecz przebranym w mnisi habit

karze przedlożyli sądowi bardzo obszerne

Wszystko to porodzilo liczne pogloski

cowal z okupacyjną wladzą rosyjską, zaś

bolszewickim agentem, mającym za zada-

orzeczenie, oparte na wyniku dokladnych

i plotki, które publikowaly również gazety

później z bolszewikami. Jego żona Anna

nie prowadzenie sabotażu wewnątrz Ko-

badań. Znawcy orzekli, że ks. Kopacz tak

lwowskie. O nich pisaliśmy w ,,Nowym Ku-

Gierowska pochodzila ze Lwowa, miala

ściola w Polsce. Dowodem na to mial być

przed popelnieniem morderstwa, jak rów-

rierze Galicyjskim" (nr 6, 8 i 9, 2025 r.) Do

tutaj krewnych i znajomych. Wśród oskar-

fakt, że zabójca przystąpil do lwowskich

nież w podczas samego morderstwa (czy-

redakcji czasopism dochodzily informacje,

żonych o zamach bombowy byl wlaśnie jej

karmelitów przed czterema laty, a więc

nu) byl umyslowo chory i dlatego za swój

FIGURY ŚWIĘTYCH NA

że w tej sprawie zamieszana byla pewna

krewny Józef Dietrich i jego przyjaciel Mi-

już po zakończeniu wojny polsko-bolsze-

czyn nie może odpowiadać. Choroba jego

FASADZIE KOŚCIOLA

kobieta z ulicy Piekarskiej, w której podob-

kolaj Soloneńko. Sąd doraźny obydwóch

wickiej, kiedy to Rosja sowiecka, przeko-

jest nieuleczalna. Zarządzono odstawie-

no kochal się ksiądz Andrzej Kopacz jesz-

wykonawców skazal na karę śmierci i roz-

nawszy się, że nie pokona Polskę na polu

się spać. Nasuwa się pytanie, dlaczego on,

nie ks. Andrzeja Kopacza do Zakladu dla

cze z dawnych czasów, kiedy pracowal

strzelano ich w więzieniu Brygidki przy

walki, zaczęla się uciekać do kreciej ro-

przeor klasztoru, najwyższa w nim wladza

obląkanych na Kulparkowie". W Zakla-

na parafii w Przemyślu. Wedlug wersji

ulicy Kazimierzowskiej.

boty. Przypuszczano, że lubelski kapelan

i gospodarz, nie zaalarmowal mieszkań-

dzie kulparkowskim, znanym w calej Ga-

,,Dziennika Ludowego", ,,odbil mu ją zasob-

,,Wiek Nowy" donosil, że ,,Wokól

wojskowy (czyli ks. Jan Idiec) zginąl, po-

ców klasztoru. Jak mógl spać spokojnie

licji, mial przebywać nieszczęśliwy ksiądz

niejszy i w środki i przystojniejszy ksiądz

gmachu sądu karnego przy ulicy Bato-

nieważ odkryl tożsamość agenta...". Bylo

gdy wiedzial, że w gmachu klasztornym

Kopacz pod ścislym nadzorem i opieką

Jan Idziec, donżuan w sutannie, który czę-

rego, jako też przed Brygitkami, tlumy

to tylko fantazjowanie plotkarzy, prawda

grasuje czlowiek uzbrojony w siekierę,

lekarzy i w izolacji od normalnych ludzi.

sto urządzal sobie ,,pobożne pielgrzymki"

publiczności wprost zatarasowaly przej-

wyglądala zupelnie inaczej. Morderca

który próbowal się wedrzeć do jego nawet

Jednak nadzór nie byl tak dokladny, jak

do Lwowa".

ście. Wszędzie widoczne podniesienie. Po

ks. Andrzej Kopacz nie byl bolszewickim

celi? To dziwne zachowanie ks. przeora

tego wymagaly przepisy szpitalno-wię-

Pisano i o innych motywach morder-

umieszczeniu skazańców w celi więzienia

szpiegiem, zaś życiorys jego byl dobrze

tlumaczą wtajemniczeni przypuszcze-

zienne, i w jakiś momencie rano 5 czerwca

stwa, nieraz bardzo fantastycznych. Na

przybyl do nich kaplan celem przygotowa-

znany wladzom kościelnym i policyjnym.

niem, że owa pani z ulicy Piekarskiej, któ-

1927 roku ksiądz Kopacz wyrwal się spod

przyklad po mieście krążyla wersja, że

nia ich do ostatniej drogi. Glosów wspól-

Lecz prawdziwą tajemnicą byl jego sto-

ra bywala częstym gościem tych murów

opieki lekarskiej i uciekl z terenu Zakladu.

ksiądz Andrzej Kopacz mógl być zama-

czucia nie slyszano. Środowisko potępilo

sunek do niejakiej kobiety ,,z ulicy Piekar-

klasztornych, spędzila i tę noc w klaszto-

Koniec jego byl tak samo tragiczny i krwa-

skowanym szpiegiem bolszewickim. Nie

ich potworne i w skutkach straszne zamia-

skiej" i drwiny braciszków z tego powodu,

rze, a to w celi ks. przeora". Dalej redakcja

wy, jak początek tej makabrycznej historii.

bylo to czymś niemożliwym, sowieckich

ry... ,,W następnych dniach mialy miejsce

również trwająca od lat i postępująca cho-

,,Dziennika Ludowego" wprost oznajmila,

Biedny obląkaniec dotarl do niedalekich

agentów zasylano przez granicę i wer-

dalsze groźne wydarzenia. 21 lipca policja

roba psychiczna.

że pisze o tym, aby zwrócić uwagę sędzie-

torów kolejowych obok mostu przy ulicy

bowano na miejscu. Regularnie granicę

wykryla magazyn amunicji w mieszkaniu

Lwowski ,,Dziennik Ludowy" zwró-

go śledczego na tak oczywistą okolicz-

Kulparkowskiej i rzucil się pod kola prze-

przekraczaly cale bandy dywersyjne, któ-

Samuela Bomsego przy ulicy Piastów. 23

cil na te okoliczności uwagę szczególną

ność, której staraly się nie zauważyć wla-

jeżdżającego pociągu. ,,Dziennik Ludowy"

re organizowaly dywersję, napady na po-

lipca przy ulicy Slodowej okolo godzi-

i w jednym z kolejnych reportaży pisal:

dze kościelne. Jeżeli okoliczność ta okaże

w krótkim artykule z dnia 6 czerwca 1927

sterunki policji, punkty lączności, pociągi.

ny 2.00 w nocy patrolujący tam poste-

,,Zwraca uwagę jeszcze dziwne zachowa-

się prawdziwą i pani z ulicy Piekarskiej

roku przypomnial okoliczności tej glośnej

O tym wypadkach pisala prasa lwowska

runkowy Policji Państwowej zatrzymal

nie się owej strasznej nocy ks. przeora

darzyla swoją przychylnością nie tylko

sprawy i postawil w niej ostateczną krop-

i obywatele chętnie wierzyli w często fan-

mężczyznę, w którym rozpoznal agenta

Stefana Brniaka. Wedle opublikowanych

ofiarę mordu ks. Jana Idieca, lecz też ks.

kę. Oto ostatnie sprawozdanie prasowe

tastyczne przygody takich agentów. Na

A. Gierowskiego, glównego organizatora

w prasie jego zeznań, slyszal on, jak wcho-

przeora Stefana Brniaka, to można dopiero

o tragicznym losie księdza Andrzeja Ko-

przyklad, caly Lwów byl jeszcze pod wra-

zamachu na prochownię. Gierowski mo-

dzi ktoś do jego celi i zobaczyl czlowieka

zrozumieć przyczyny takiej potworności

pacza: ,,Samobójstwo ks. Kopacza. Przed

żeniem wydarzeń z lipca 1924 roku, kiedy

mentalnie wydobyl browninga i strzelil

z siekierą. Narobil krzyku, czym sploszyl

tej krwawej zbrodni. W artykule redakcja

dwoma laty glośne bylo morderstwo do-

grupa agentów Kominternu zorganizowa-

do policjanta ­ na szczęście chybil. Na-

intruza, poczem zamknąl drzwi na klucz i,

dodala, że jest faktem, który śledztwo bez

konane przez ks. Kopacza w klasztorze oo.

la próbę wysadzenia w powietrze maga-

stępnie zacząl uciekać w górną część uli-

wedlug jegoż zeznań, spokojnie polożyl

trudu może udowodnić, że mord ten byl

karmelitów na osobie ks. Idieca. Przyczy-

zynów amunicji wojskowej (prochowni)

cy Lyczakowskiej, oddając gęste strzaly.

krwawym zakończeniem porachunków

ną tego morderstwa, jak wiadomo, byla

na Przedmieściu Janowskim. Byly jednak

Posterunkowy ścigal go, także strzelal za

księży w walce o kobietę i nie jest to już

kobieta, z którą obaj księdza utrzymywali

inne pogloski, mianowicie, że cala opisana

nim, ale Gierowski znikl mu z oczu wśród

we Lwowie żadną tajemnicą. Z oburze-

stosunki. Kobieta ta odwiedzala nawet

historia byla tylko prowokacją policyjną.

drzew na Cmentarzu Lyczakowskim.

niem o tym wszędzie się mówi, a pogrzeb

wymienionych w klasztorze. W chwili gdy

Otóż, wedlug wersji policji, potwierdzo-

W mieście zapanowala nerwowa atmos-

ks. Jana Idieca, w którym braly udzial

zwrócila ona swoje sympatje wylącznie

nej sądem doraźnym, grupa pracowników

fera ­ ludzie wierzyli, że dookola dzialają

tlumy, byl manifestacją przeciw zamordo-

w stronę ks. Idieca ­ ks. Kopacz w nocy

owej prochowni, związana z nielegalną

setki agentów Kominternu, którzy podkla-

wanemu. Aby nie dopuścić do tego, by ta

za pomocą siekiery zamordowal swego

organizacją komunistyczną, dostarczyla

dają bomby i strzelają z rewolwerów. Nic

manifestacja przybrala formy konkretne,

rywala z zazdrości. Morderstwo to wywo-

na teren magazynów wojskowych bom-

dziwnego, że niektórzy miejscy plotkarze

a dla uczestniczącego licznie na pogrze-

lalo olbrzymi skandal kompromitując kler

bę (maszynę piekielną), lecz policja wy-

zrobili i z ks. Andrzeja Kopacza agenta

bie kleru niemile, policja zamknęla bramy

polski, który chcąc ratować swoją pozycję

kryla ten zlowrogi pomysl i aresztowala

komunistycznego".

cmentarza i nie dopuścila aby zebrane

oglosil ks. Kopacza za umyslowo chorego

spiskowców.

Oto podobne rewelacje opisuje Mariusz

masy ,,towarzyszyly" zamordowanemu aż

i miast do więzieni ks. Kopaczowi udalo

Proces sądowy ujawnil, że we Lwo-

Gadomski: ,,Plotki z każdą minutą brzmia-

do grobu. Cala ta potworna sprawa przy-

się uciec z Zakladu i nosząc się z zamie-

wie nielegalnie dzialali agenci bolsze-

ly coraz bardziej fantastycznie i zlowrogo.

pomina przejaw strasznej swego czasu

rzeniem samobójstwa, rzucil się pod kola

wiccy ­ Aleksy Gierowski i jego żona

Mówiono nawet o napadzie zbrojnym na

afery Macocha z Częstochowy. Na zakoń-

przejeżdżającego pociągu. Samobójstwo

Anna Gierowska, z domu Mulak. Aleksy

klasztor, a nawet o zbiorowym mordzie za-

czenie artykulu gazeta postawila pytanie:

popelnil on z rozmyśleniem, gdyż pozosta-

Gierowski pochodzil z Bukowiny, jesz-

konników. Pojawil się wątek szpiegowski.

,,Cóż na to wladze kościelne? Kiedy klasz-

wil świeżo napisany testament nie znanej

GROBOWIEC OO. KARMELITÓW

cze przed I wojną światową byl znanym

Co niektórzy podejrzewali, że morderca

tor tych nabożnych ojców zamieniony

bliżej treści".