5
nr 12 (472) 30.06.14.07.2025
Rozmowy Kuriera
www.kuriergalicyjski.com
Rodzina Dzieduszyckich wobec historii i wspólczesności
Z MATEUSZEM
jedno z jego największych dziel.
DZIEDUSZYCKIM,
Dzięki wspólpracy z muzeum uda się
w tym roku otworzyć magazyny i za-
przewodniczącym Rady
prezentować szerokiej publiczności
Związku Rodowego
tysiące eksponatów w tym także
Dzieduszyckich herbu
gatunki zwierząt już wymarlych. To
Sas, rozmawia ANNA
wyjątkowe wydarzenie.
GORDIJEWSKA.
Czy we Lwowie wciąż są miejsca
Jesteśmy na wystawie poświę-
silnie związane z postacią Wlo-
conej rodzinie Dzieduszyckich,
dzimierza Dzieduszyckiego?
przygotowanej z okazji dwu-
Tak przede wszystkim Palac przy
setnej rocznicy urodzin Wlo-
ul. Kurkowej, dawna lwowska rezy-
dzimierza Dzieduszyckiego.
dencja Wlodzimierza i jego żony Al-
Jakie emocje towarzyszą Panu
fonsyny. Bywali tam najwybitniejsi
w związku z tą uroczystością?
artyści, naukowcy i politycy epoki.
Jesteśmy glęboko poruszeni i onie-
Wlodzimierz, jako marszalek Sejmu
śmieleni tak serdecznym przyjęciem
Galicyjskiego, slynąl z umiejętności
we Lwowie. Wraz z żoną, Melanią
lączenia różnych środowisk Po-
Dzieduszycką, przyjechaliśmy na za-
laków i Ukraińców. Dziś palac jest
proszenie Lwowskiej Narodowej Na-
niedostępny nie udalo mi się go od-
ukowej Biblioteki Ukrainy im. Wasyla
wiedzić, choć niektórzy czlonkowie
Stefanyka, dawnego Ossolineum. Eks-
naszej rodziny pamiętają jego wnę-
pozycja zatytulowana ,,Dokumentalna
trza sprzed wojny. Modlimy się, by
spuścizna rodziny Dzieduszyckich
wojna zakończyla się sprawiedliwie
JURIJ SMIRNOW (OD LEWEJ), ANNA GORDIJEWSKA, MATEUSZ DZIEDUSZYCKI
jako skladowa zbiorów historyczno-
i by znów można bylo odwiedzać to
-kulturowych Lwowskiej Narodowej
szczególnie poruszony, że jest on po-
Byl opiekunem utalentowanej mlo-
przeprowadziliśmy konserwację
miejsce.
Naukowej Biblioteki Ukrainy imienia
stacią ważną zarówno dla Polaków,
dzieży i mecenasem sztuki. Pomagal
renesansowej rzeźby na kamie-
Jak mlode pokolenie odbie-
W. Stefanyka" robi ogromne wrażenie.
jak i Ukraińców. Ród Dzieduszyckich
takim artystom jak Artur Grottger
nicy Szolc-Wolfowiczów. Wkrót-
ra dziedzictwo Wlodzimierza
Jest efektem dwuletniej pracy wielu
ma korzenie rusińskie dziś jeste-
czy brat Albert Chmielowski, który
ce rozpoczniemy prace przy zam-
Dzieduszyckiego?
osób. To są imponujące zbiory, które
śmy Polakami, ale w naszych żylach
dzięki jego wsparciu mógl studio-
ku w Podhorcach, uznawanym
w tej chwili są udostępnione publicz-
plynie również krew Rusinów, a więc
wać w Monachium. Fundowal szko-
za najpiękniejszy zamek dawnej
Udalo nam się przywrócić jego po-
nie. Zbiory, które bez wątpienia będą
i Ukraińców. To coś pięknego że są
ly, wspieral rzemioslo domowe dziś
Rzeczypospolitej.
stać jako spolecznika i innowatora.
przedmiotem prac naukowych. Taką
wartości i ludzie, którzy potrafią lą-
nazwalibyśmy je sztuką ludową.
Wspólpracujemy z ukraińskimi
Zorganizowaliśmy cztery konkursy
mam wielką nadzieję, bo gdybym byl
czyć narody. W tym duchu chcemy
Dzięki niemu hafty, ceramika i inne
partnerami darzą nas zaufaniem,
przyrodniczo-historyczne dla mlo-
naukowcem, to bym po prostu nie wy-
żyć i dzialać dla tych, którzy cenią
wyroby trafialy na wystawy w Pary-
powierzają cenne dziela sztuki. Kon-
dzieży z Polski i Ukrainy na jeden
szedl z tego korytarza i siedzialbym
kulturę i wspólne dziedzictwo.
żu, Wiedniu i Berlinie. Jednym z jego
serwatorzy z Polski i Ukrainy pracują
z nich wplynęlo aż 300 prac. To po-
w tej bibliotece robiąc kolejne prace.
pomyslów bylo stworzenie na wysta-
razem, ramię w ramię. To dla nas bar-
kazuje, że jego idealy wciąż inspiru-
Wlodzimierz Dzieduszycki nie
To jest coś absolutnie niesamowitego.
wie paryskiej calej wioski huculskiej
dzo ważne.
ją. Chcemy kontynuować te dzialania
oddzielal kultur przeciwnie,
Dla każdego, kto chce zbadać dzie-
domy, wnętrza, życie codzienne.
i poszerzać formulę. Nie tylko wspo-
budowal mosty.
Rok 2025 to 200. rocznica uro-
je XIX wieku tutaj na tych terenach
To byl precedens, który zachwycil
minać, ale rozwijać jego idee w duchu
dzin Wlodzimierza Dziedu-
we Lwowie, obejrzenie tej wystawy
Zawsze powtarzal: ,,Wszyscyśmy się
Europę.
nowoczesności. Wlodzimierz wie-
szyckiego. Jakie dzialania zre-
jest punktem obowiązkowym. Rów-
tu zrodzili". Tam, gdzie stawial kościól,
rzyl w jedność czlowieka i przyrody
Jak dziś dziala Związek Rodo-
alizowano z tej okazji?
nież dla nas jest to oczywiście wielka
obok powstawala cerkiew. Byl oddany
nie widzial między nimi konfliktu.
wy Dzieduszyckich?
radość.
ludziom szczególnie tym z uboższych
Zorganizowaliśmy cykl konferencji
I my też chcemy dzialać w tym du-
warstw spolecznych. Dbal o ich roz-
Funkcjonujemy jako stowarzysze-
naukowych poświęconych jego pa-
chu chronić przyrodę i dziedzictwo
Dziedzictwo Wlodzimierza
wój, wspieral mlodych, umożliwiając
nie. Zależy nam na integracji ro-
sjom etnograficznym i przyrodni-
kulturowe, lączyć ludzi wokól wspól-
Dzieduszyckiego ma znaczenie
im karierę naukową czy artystyczną.
dziny, ale też realizujemy cele spo-
czym. W jubileuszowym roku odby-
nych wartości.
ponadnarodowe.
leczne. Odnawiamy polskie zabytki
wa się konferencja podsumowująca
Jak wyglądala jego dzialalność
Dziękuję za rozmowę.
To dla naszej rodziny powód do
m.in. na Cmentarzu Lyczakow-
jego dorobek. Szczególną rolę pelni
spoleczna i kulturalna?
dumy. Jako jego prawnuk jestem
skim czy na lwowskim Rynku, gdzie
Muzeum Przyrodnicze we Lwowie,
W Mościskach zostaly poświęcone i wybudzone organy
W Mościskach 24 czerwca,
wykonanych w fabryce Że‑
Ponadto Instytut Polonika w ra‑
przy organach byla Fundacja
proboszcza Bartlomieja z Roha‑
w uroczystość Narodzenia
tyna, a w 1604 r. dokonano jego
browskiego we Lwowie w 1883
mach wlasnego strategicznego
Dziedzictwo Kresowe im. Orląt
św. Jana Chrzciciela
poświęcenia i konsekracji.
r. Celem prac konserwator‑
Programu Ochrona sfinansowal
Lwowskich. Restaurację zreali‑
w Roku Jubileuszowym
konserwację szafy organowej
zowal Zaklad Organmistrzow‑
W latach 20182021 w ramach
skich bylo przywrócenie daw‑
2025 znowu zabrzmialy
w celu zamontowania organów
ski ,,Ars Organum" Adam Olej‑
nej świetności mechanizmowi
Programu Ministra ,,Ochrona
organy. Poświęcenia
instrumentu i przeznaczenie go
w pierwotnym miejscu w ko‑
nik w Gloguszu.
dziedzictwa kultowego za gra‑
i wybudzenia organów dokonal
nicą" w kościele przeprowadzo‑
do obslugi liturgicznej i koncer‑
ściele. Pracom poddane zostaly
Organy poświęcil biskup
i Mszy świętej odpustowej
no prace konserwatorskie przy
towej, z zachowaniem wszel‑
elementy konstrukcyjne oraz
Leon Maly, a koncert zagral Ja‑
przewodniczyl biskup
detal architektoniczny szafy.
kub Garbacz pierwszy orga‑
XVII‑wiecznych polichromiach
kich sprawnych, oryginalnych
pomocniczy archidiecezji
Przywrócono też pierwotną ko‑
nista Bazyliki Archikatedralnej
iluzjonistycznych w kaplicy
i historycznych elementów
lwowskiej Leon Maly. Slowo
konstrukcyjnych. Projekt zo‑
lorystykę obiektu. Na zabiegi
w Lodzi. W uroczystości udzial
Matki Bożej Częstochowskiej.
Boże wyglosil ks. pralat
wzięli konsul Diana Graczyk
Kolejne prace konserwa‑
stal zrealizowany z Programu
przy szafie organowej przezna‑
Józef Pawluk z bazyliki
torskie w świątyni rozpo‑
Ministra w latach 20212024,
czono 128000 zl.
z Konsulatu Generalnego RP we
katedralnej ze Lwowa. Z tej
częto w 2021 r. Tym razem
a lączna wartość dofinanso‑
Beneficjentem dofinanso‑
Lwowie, Myroslawa Pelc prze‑
okazji w kościele pw. św. Jana
wania i koordynatorem prac
wodnicząca Mościskiej Zjedno‑
przy zabytkowych organach,
wania wyniosla 709 000,00 zl.
Chrzciciela odbyl się też
czonej Wspólnoty Terytorialnej,
inauguracyjny koncert.
proboszcz parafii pw. św. Jana
Chrzciciela w Mościskach ks.
Wladyslaw Derunow, proboszcz
Kościól pw. Narodzenia św.
parafii pw. Nawiedzenia NMP
Jana Chrzciciela w Mościskach
w Nawarii ks. Bazyli Pawelko,
należy do najstarszej parafii
ojcowie redemptoryści z sank‑
przemyskiej. Powstala w 1404
tuarium Matki Bożej Nieustają‑
r., uposażona zostala przez Wla‑
cej Pomocy w Mościskach.
dyslawa Jagiellę. W tym samym
roku powstal drewniany kościól
parafialny. W 1489 r. zostal on
ŹRÓDLO: NARODOWY INSTYTUT
spalony przez Tatarów. Obecny
POLSKIEGO DZIEDZICTWA
ksztalt świątynia otrzymala pod
KULTUROWEGO ZA GRANICĄ
koniec XVI w. nowy kościól
,,POLONIKA",
murowany zostal wzniesiony
PARAFIA PW. NARODZENIA
ok. 1588 r. przez miejscowego
ŚW. JANA CHRZCICIELA W MOŚCISKACH
