15
nr 12 (472) 30.06.14.07.2025
Wspomnienia
www.kuriergalicyjski.com
w Watykanie 7 października
Jaworski 14 lipca 1962 roku
i wymazanie jego życia z kart
2001 roku we mszy beatyfika‑
przewodniczyl mszy na grobie
historii, jako życia czlowieka,
cyjnej sześciu nowych blogo‑
zmarlego metropolity. W tym
w którym nawet prześladowania
slawionych oraz 21 paździer‑
też dniu przypadala 50. rocz‑
i więzienie nie mogly zlamać du‑
nika 2001 roku, gdy do chwaly
nica święceń kaplańskich abpa
cha i milości do Rodaków i Ojczy‑
oltarzy zostali podniesieni Lu‑
Eugeniusza Baziaka. Do tej cele‑
zny. To arcybiskup Baziak w naj‑
igi i Maria Beltrame Quattroc‑
bry zostal poproszony przez pre‑
cięższych czasach byl podporą
chi, pierwsza para malżeń‑
zbiterów archidiecezji lwow‑
wiary i patriotyzmu, to on urato‑
ska wspólnie wyniesiona na
skiej, jako jego dawny kapelan
wal wiele powolań kaplańskich,
oltarze.
ratując seminarium duchowne,
i sekretarz.
Bez wątpienia na trwa‑
które zostalo przeniesione do
Przez cale życie przynaj‑
le w życiu kardynala Mariana
Kalwarii Zebrzydowskiej, co za‑
mniej dwukrotnie w roku w ka‑
Jaworskiego zapisala się msza
owocowalo w następnym poko‑
tedrze na Wawelu sprawowal na
beatyfikacyjna Matki Teresy
leniu wychowywanych i kon‑
grobie abpa Baziaka mszę, a to
z Kalkuty, której również doko‑
sekrowanych przez niego księży,
z racji imienin (12 listopada
nal papież Jan Pawel II na placu
wśród których znajdowal się jego
we wspomnienie św. Eugeniu‑
św. Piotra w Watykanie.
następca kard. Marian Jaworski.
sza) oraz w rocznicę śmierci.
Po śmierci papieża Jana Pawla
To abp Eugeniusz Baziak wskazal
Czasami do katedry na Wawelu
II, wyjazdy kardynala Mariana
prof. Karola Wojtylę, przyszlego
dzieląc wojenny i powojenny los
kardynal Jaworski przybywal
Bardzo ważnym dla postępów
Jaworskiego do Rzymu znacz‑
Wielkiego Papieża Jana Pawla II,
Polaków zmuszonych do opusz‑
w rocznicę nominacji bisku‑
na drodze do rozpoczęcia proce‑
nie ulegly zmniejszeniu. Bylo
na urząd biskupa pomocnicze‑
czenia swego domu na Kresach.
piej abpa Eugeniusza Baziaka
su beatyfikacyjnego okazal się
to również spowodowane slab‑
go i uczynil go swym następcą
2017 rok, w którym obchodzono
Arcybiskup Baziak mimo prze‑
lub inne ważne dla niego daty
nącym zdrowiem lwowskiego
w Krakowie". O ratyfikacji usta‑
55. rocznicę śmierci abpa Eu‑
śladowań i calonocnych prze‑
i prosil o możliwość sprawo‑
purpurata. Jednak ciągle inte‑
wy zostal w następnych dniach
geniusza Baziaka. W tym roku
sluchań przez okupantów so‑
wania mszy w kaplicy Zebrzy‑
resowal się sprawami Kościola
powiadomiony w Krakowie kar‑
wieckich, które mialy go zmusić
dowskiej, gdzie w podziemiach
w krakowskim Centrum Du‑
oraz wyrażal dziękczynienie za
dynal Marian Jaworski.
do natychmiastowego opusz‑
zlożono cialo abpa Baziaka.
chowości Karmelitańskiej od‑
nowych świętych i blogosla‑
W czasie udzielania święceń
czenia Lwowa i Kresów, pozo‑
W niektórych latach w godzi‑
byla się premiera filmu o abpie
wionych. Wyrazem tego może
kaplańskich we Lwowie w 1999
Eugeniuszu Baziaku pt. ,,Wy‑
stal nieugięty, do końca dla po‑
nach porannych przy grobie ar‑
być sprawowana dziękczynna
roku abp Marian Jaworski dal
gnaniec". Film w reżyserii Bo‑
zostalych na miejscu Rodaków.
cybiskupa Baziaka mszę spra‑
msza w Kalwarii Zebrzydow‑
następujące świadectwo o abpie
guslawy Stanowskiej‑Cichoń
(...) W kwietniu 1946 roku zostal
wowalo dwóch kardynalów:
skiej za kanonizację św. Szymo‑
Eugeniuszu Baziaku: ,,Wczo‑
powstal na podstawie doku‑
zmuszony do opuszczenia Lwo‑
Marian Jaworski i Franciszek
raj 49 lat minęlo, jak przyjąlem
na z Lipnicy, którą odprawil 19
wa i od sierpnia 1946 roku rezy‑
Macharski.
mentów IPN i materialów archi‑
święcenia kaplańskie w bazyli‑
sierpnia 2007 roku.
Wyjątkowy charakter po‑
walnych w kurii metropolitalnej
dowal w Lubaczowie. Po śmierci
ce bernardynów w Kalwarii Ze‑
siadala celebra abpa Mariana
w Krakowie i Uniwersytetu Pa‑
kardynala Adama Stefana Sa‑
Starania kardynala
brzydowskiej. Wyjechalem ze
piehy pelnil urząd administra‑
pieskiego Jana Pawla II, a także
Jaworskiego, który dwa dni po
Mariana Jaworskiego
Lwowa w 1945 roku wraz z ca‑
wspomnień najbliższego wspól‑
tora apostolskiego archidiecezji
swojej nominacji na arcybisku‑
o rozpoczęcie procesu
lym seminarium, które zostalo
krakowskiej. W wyniku rozpę‑
pa lwowskiego odprawil mszę
pracownika i sekretarza kar‑
beatyfikacyjnego abpa
rozwiązane i musialo opuścić
tanego tzw. procesu Kurii Kra‑
na grobie abpa Eugeniusza Ba‑
dynala Mariana Jaworskiego.
Eugeniusza Baziaka
swój gmach, ale śp. abp Euge‑
kowskiej więziony w areszcie
W filmie tym kardynal Ma‑
ziaka, stając się jego następcą
Jednym z kluczowych zadań,
niusz Baziak wypowiedzial do
rian Jaworski stwierdzil, że ,,abp
domowym. W 1952 roku aresz‑
na stolicy bl. Jakuba Strzemię.
jakie stawial sobie w ciągu wie‑
nas te znamienne wtedy slowa:
Eugeniusz Baziak zasluguje na
towany i oskarżony o szpie‑
Wówczas arcybiskup przypo‑
każde powolanie kaplańskie jest
lu lat kardynal Jaworski, bylo
gostwo, nie ulegl szantażom
minal sobie te chwile, gdy jako
szczególny szacunek za to, czego
bardzo cenne, nie chcę, ażeby się
rozpoczęcie procesu beatyfika‑
bezpieki, w wyniku czego zo‑
kleryk pierwszego roku semi‑
dokonal we Lwowie oraz w Kra‑
którekolwiek zmarnowalo, i dla-
cyjnego arcybiskupa‑wygnańca
stal zmuszony do opuszcze‑
kowie". Przypomniano dzieje
narium musial opuścić Lwów,
tego postanowilem przenieść Se-
Eugeniusza Baziaka, które jed‑
arcybiskupa Baziaka w kontek‑
nia Krakowa i objęty zakazem
a teraz jako następca abpa Eu‑
minarium do Kalwarii Zebrzy-
nak nie doszlo do skutku. Dosko‑
ście trudnej historii archidie‑
przebywania w obydwu archi‑
geniusza Baziaka powracal do
dowskiej do bernardynów, ażeby
nale wiedzial, że proces ten może
diecezjach podlegających jego
Lwowa, aby naprawić to, co zo‑
cezji lwowskiej okresu II wojny
ci, którzy będą gotowi dalej po-
spotkać licznych zwolenników
jurysdykcji. Do Krakowa po‑
stalo zniszczone przez lata ate‑
światowej, a szczególnie naci‑
zostać w seminarium, ażeby za
jak i przeciwników, gdyż przez
wrócil po odwilży w 1956 roku.
izacji i komunizmu.
ski i terror KGB, aby arcybiskup
laską Bożą byli doprowadzeni do
tych drugich wyjazd arcybisku‑
W 1962 roku papież ustanowil
wyjechal ze Lwowa. On podjąl tę
W Lubaczowie 21 września
święceń kaplańskich. To byla ta
pa ze Lwowa w 1946 roku wi‑
decyzję, ,,aby ta diecezja jakoś
go arcybiskupem metropolitą
2006 roku w Muzeum Kresów
dziano jako akt dezercji, brak od‑
wielka troska o kaplanów, którą
funkcjonowala". W ten sposób
krakowskim i administrato‑
kardynal Jaworski uczestni‑
powiedzialności za archidiecezję
przyjąl na siebie abp Eugeniusz
czyl w sesji naukowej zorgani‑
uratowal to co zostalo: semi‑
rem apostolskim archidiecezji
i pozostawionych tam kaplanów.
Baziak. Troska o to, ażeby w zu‑
zowanej w 60‑lecie przybycia
narium duchowne. Sam osiadl
lwowskiej. Arcybiskup zmarl
Kardynal Jaworski nato‑
pelnie nowych warunkach se‑
15 czerwca 1962 roku tuż przed
do Lubaczowa abpa Eugeniusza
w części archidiecezji lwow‑
miast mówil o nim w ten sposób:
ogloszeniem tej nominacji pod‑
minarium moglo kontynuować
skiej, która pozostala w gra‑
Baziaka wygnanego ze Lwowa.
,,Opatrzność Boża w szczególny
czas posiedzenia Konferencji
swoją pracę, troska o to, ażeby to
nicach Polski w Lubaczowie,
W ramach tej sesji wyglosil do
sposób prowadzila abpa Bazia‑
Episkopatu Polski w Warszawie.
seminarium utrzymać, i ażeby
zebranych stosowne slowo.
gdzie później powstala admini‑
ka, w sposób wskazany w Pi‑
alumni pochodzący z archidie‑
Po przejściu na zaslużoną
stratura archidiecezji z siedzibą
Senat Rzeczypospolitej Pol‑
śmie Świętym, gdzie napisano,
w Lubaczowie.
skiej zwraca się do nauczycieli
cezji byli doprowadzeni do urzę‑
emeryturę w 2008 roku kardy‑
że wiarę oczyszcza się tak jak
Również 18 października
i wychowawców z apelem o po‑
du kaplańskiego. I dlatego dzięki
nal Jaworski ponownie dokladal
srebro i zloto w ogniu. Dla mnie
pularyzację postaci arcybisku‑
starań o należne przywrócenie
2017 roku Senat w Warszawie
tej trosce abpa Eugeniusza wielu
szczególnym znakiem Bożej
pa Eugeniusza Baziaka nie‑
pamięci o arcybiskupie Euge‑
przyjąl uchwalę o zatwierdzeniu
alumnów z archidiecezji lwow‑
Opatrzności w stosunku do nie‑
niuszu Baziaku na terenie Pol‑
roku 2018 jako ,,Roku pamięci
zlomnego duszpasterza, pelnego
skiej zostalo wyświęconych
go jest to, że ten wygnaniec, tu‑
ski. W 2013 roku podjąl wiele
abpa Eugeniusza Baziaka". W ni‑
poświęcenia duszpasterza Po‑
i nasz rocznik, który skladal
lający się po wygnaniu ze Lwowa
niejszej uchwale pisano: ,,Senat
laków wypędzonych z Kresów,
inicjatyw, związanych z abpem
się wtedy z czterech alumnów,
po wielu mieszkaniach i miej‑
z którymi byl do końca, a później
Eugeniuszem Baziakiem, w tym
Rzeczypospolitej Polskiej oddaje
otrzymal święcenia wlaśnie 25
scowościach, który potem przez
nieugiętego pasterza metropo‑
również o możliwe rozpoczęcie
hold pamięci arcybiskupa Eu‑
czerwca. Wspominam o tym
kilka lat nie mógl mieszkać ani
procesu beatyfikacyjnego. Z tej
geniusza Baziaka metropoli‑
lii krakowskiej. Z powodu swej
z wielką wdzięcznością za to, że
w Krakowie, ani w Lubaczowie,
niezlomnej, heroicznej postawy
też racji kierowal pisma do Sto‑
ty lwowskiego, który w sposób
śp. abp Baziak tak daleko widzial,
ostatecznie zostal zlożony na
zostal skazany przez wladze ko‑
licy Apostolskiej i biskupów
heroiczny pelnil misję dusz‑
tak glęboko widzial troskę o ka‑
wieczny spoczynek w katedrze
munistyczne na zapomnienie
w Polsce.
pasterza w diecezji lwowskiej,
planów, i żeby nie zmarnowalo
na Wawelu". Również argumen‑
się żadne powolanie kaplańskie".
towal, że abp Baziak po wygna‑
Ostatnia udokumentowana
niu ze Lwowa od Stolicy Apostol‑
msza na grobie arcybiskupa‑
skiej otrzymal kolejne nominacje,
‑wygnańca Eugeniusza Bazia‑
a jeśli bylby uciekinierem, nie
ka sprawowana przez kardyna‑
otrzymalby nominacji na admi‑
la Mariana Jaworskiego miala
nistratora w Krakowie.
miejsce 15 czerwca 2018 roku.
Śledząc bieg życia księdza,
Należy dziś zatem żywić na‑
biskupa i kardynala Mariana
dzieję, że starania kardynala Ja‑
Jaworskiego na pierwszy plan
worskiego o przywrócenie na‑
wybija się ogromny szacunek
leżytej pamięci oraz rozpoczęcie
wobec abpa Baziaka, którego
procesu beatyfikacyjnego abpa
stawial za wzór kaplanom ar‑
Eugeniusza Baziaka znajdzie
chidiecezji lwowskiej, wspomi‑
swoją kontynuację bądź to w ar‑
nając o nim przy różnych oka‑
chidiecezji lwowskiej, gdzie od
zjach i uroczystościach.
1944 roku byl arcybiskupem,
Już z racji pierwszej roczni‑
bądź krakowskiej, gdzie praco‑
cy śmierci lwowskiego arcy‑
wal do końca życia i gdzie spo‑
biskupa‑wygnańca ks. Marian
czywają jego szczątki.
