17

nr 12 (472) 30.06.­14.07.2025

Rozmowy Kuriera

www.kuriergalicyjski.com

jak ludzie, których prezentujemy.

granicy. Dzięki naszej pomocy bu-

Dlatego zdecydowaliśmy się na po-

dynek zostal najpierw zaadaptowa-

lączenie różnych mediów: papieru,

ny na potrzeby lokalnej przychodni,

tkanin, tworzyw syntetycznych,

a następnie przeksztalcony w nowo-

tworząc immersyjne doświadczenie.

czesne centrum edukacyjne. Funda-

To nie jest tylko wystawa o przeszlo-

cja wspólfinansowala również część

ści. To opowieść o przyszlości, jaką ci

kosztów jego wyposażenia. Z radością

ludzie pomogli ksztaltować. Mamy

obserwujemy, jak Centrum rozwija się

nadzieję, że dla wielu odwiedzają-

i staje się ważnym miejscem wsparcia

cych będzie to źródlo refleksji, ale

dla lokalnej spoleczności ­ szczegól-

i motywacji ­ bo historie tych osób

nie w trudnym czasie wojny. Obecnie

pokazują, jak daleko można dojść

Fundacja wspiera regularne zajęcia

dzięki wiedzy, wyobraźni i wierze

z języka polskiego i angielskiego. Już

w wartości uniwersalne.

w czerwcu i lipcu do Nahaczowa przy-

Lista laureatów, których sylwetki

jadą wolontariusze z USA ­ nauczy-

prezentujemy, jest imponująca i róż-

ciele języka angielskiego, którzy przez

norodna: Leonid Hurwicz (ekonomia,

dwa tygodnie poprowadzą intensyw-

2007), Józef Rotblat (pokojowa, 1995),

ne zajęcia językowe dla mlodzieży.

Shimon Peres (pokojowa, 1994),

Lekcje będą mialy charakter interak-

Georges Charpak (fizyka, 1992), Ro-

tywny i zabawowy, by zachęcić mlo-

ald Hoffmann (chemia, 1981), Isaac

dych uczestników do nauki poprzez

Bashevis Singer (literatura, 1978),

kreatywne formy pracy.

Menachem Begin (pokojowa, 1978),

Jak będą obchodzone 100-lecie

Andrew Schally (medycyna, 1977),

Fundacji w Polsce, szczegól-

Tadeusz Reichstein (medycyna,

nie na rodzinnej ziemi Stefana

1950), Isidor Rabi (fizyka, 1944,

Mierzwy?

Henri Bergson (literatura, 1927), Al-

DYSKUSJA PODCZAS DNIA UKRAIŃSKIEGO W RAMACH FESTIWALU. (OD LEWEJ PROWADZĄCY

bert Michelson (fizyka, 1907). Każdy

Obchody 100-lecia Fundacji Ko-

MICHAL RUTKOWSKI ­ WORLD BANK, REGIONALNY DYREKTOR DS. ROZWOJU SPOLECZNEGO (ECA);

z nich to inna historia, ale razem two-

ściuszkowskiej w Polsce będą mialy

REŻYSER FILMU DWIE SIOSTRY ­ LUKASZ KARWOWSKI; VLADYSLAV DEVA ASYSTENT REŻYSERA

rzą niezwykle inspirującą mozaikę

wyjątkowy charakter. W październi-

PRZY FILMIE LUDZIE; PRODUCENT FILMU LUDZIE ­ ARTUR ZABORSKI; WALTER GOETZ ­ HEAD OF

geniuszu, odwagi i pamięci.

ku planujemy zjazd Rady Powierni-

LIAISON OFFICE PRZY PARLAMENCIE EUROPEJSKIM

ków Fundacji w Warszawie, a kulmi-

Organizacja tak wielu wyda-

nacyjnym punktem będzie uroczysta

studiują w Stanach Zjednoczonych.

przedstawiciele Polonii ­ zarówno

Przy realizacji wsparcia dla takich

rzeń wymaga zaangażowania

gala w reprezentacyjnych wnętrzach

Jak wiadomo, nauka w USA jest bar-

Polacy, jak i Amerykanie polskiego

uczelni jak University of North Caro-

licznego personelu. Kto dziala

Palacu Rzeczypospolitej. Choć w tym

dzo kosztowna, dlatego ten program

pochodzenia, a także inne osoby, któ-

lina w Chapel Hill czy Brown Univer-

jako wolontariusz w Fundacji?

roku nie planujemy osobnych ob-

realnie pomaga studentom w pokryciu

re czują się związane z naszą misją.

sity w Providence wspólpracujemy

Czy są to wylącznie osoby pol-

chodów jubileuszowych na Podkar-

czesnego. Co ciekawe, program obej-

W Stanach Zjednoczonych funkcjo-

z polską Narodową Agencją Wymiany

skiego pochodzenia?

paciu ­ rodzinnej ziemi zalożyciela

muje również możliwość studiowania

nuje inna kultura wspierania orga-

Akademickiej (NAWA), co pozwala na

Fundacji, Stefana Mierzwy ­ to re-

Rzeczywiście, staly zespól pracow-

medycyny w języku angielskim na

nizacji pozarządowych ­ darowizny

jeszcze skuteczniejsze rozwijanie tych

gion ten pozostaje dla nas niezwykle

ników Fundacji to stosunkowo nie-

wybranych uczelniach w Polsce.

na cele spoleczne i edukacyjne moż-

inicjatyw.

ważny. Już w przyszlym roku planu-

wielka grupa dzialająca w siedzibie

Drugi program to Exchange to Poland,

na odliczyć od podatku, co stanowi

W kontekście wydarzeń kultural-

jemy rozszerzenie wspólpracy z gmi-

glównej w Nowym Jorku oraz cen-

w ramach którego amerykańscy stu-

dla wielu osób dodatkową zachę-

nych zdarza nam się wspólpracować

nami i miastami Podkarpacia, m.in.

trum kulturalnym w Waszyngtonie

denci, doktoranci czy naukowcy mogą

tę do wsparcia naszej pracy. Dzięki

z Instytutem Kultury Polskiej w No-

poprzez organizację letnich kursów

i naszym warszawskim biurze. Nasz

przyjechać do Polski, by prowadzić

nim możemy konsekwentnie reali-

wym Jorku, a także z Konsulatem Ge-

języka angielskiego dla dzieci i mlo-

zasięg obejmuje jednak niemal cale

badania naukowe lub podjąć studia.

zować nasze cele ­ wspieranie edu-

neralnym RP w Nowym Jorku oraz

dzieży z udzialem amerykańskich wo-

Stany Zjednoczone. W docieraniu do

Trzeci program to Exchange to the U.

kacji, badań naukowych i dialogu

Ambasadą RP w Waszyngtonie.

lontariuszy. W ten sposób chcemy

różnych miejsc na mapie USA po-

S., skierowany do polskich naukow-

polsko-amerykańskiego.

Wszystkie te dzialania pozwalają

uczcić dziedzictwo naszego zalożycie-

magają nam przede wszystkim tzw.

ców i artystów, którzy chcą reali-

nam na prowadzenie inicjatyw, któ-

W jaki sposób Fundacja wspól-

la poprzez rozwój edukacji i między-

chaptery ­ czyli jednostki dzialające

zować projekty badawcze lub arty-

re budują mosty międzykulturowe

pracuje z amerykańskimi in-

pokoleniową wspólpracę ­ dokladnie

wokól misji Fundacji, zlożone wy-

styczne w Stanach Zjednoczonych

i promują polskie dziedzictwo w Sta-

stytucjami? Gdzie i jak znajduje

w duchu wartości, które przyświecaly

lącznie z wolontariuszy. To Polacy

­ na najbardziej prestiżowych ame-

nach Zjednoczonych.

partnerów? Jaką pomoc otrzy-

Stefanowi Mierzwie.

i Amerykanie polskiego pochodze-

rykańskich uczelniach takich jak

Od początku wojny w Ukrainie Fun-

muje od polskich placówek dy-

nia, często już trzeciego lub czwar-

Harvard czy Columbia University,

dacja udzielila różnorodnej pomo-

Z czym związana jest Pana

plomatycznych w USA oraz

tego pokolenia, którzy wciąż żywo

w instytutach badawczych czy orga-

cy ukraińskim muzeom i archiwom

obecna wizyta we Lwowie, na

bezpośrednio z Polski?

interesują się Polską.

nizacjach kultury.

w celu ochrony wspólnego dziedzic-

Ukrainie?

Obecnie mamy aż 11 aktywnych

Czwarty filar to Summer Studies ­

Realizujemy szeroki zakres dzialań,

twa kulturowego, a także wsparla

Moja obecna wizyta we Lwowie zwią-

chapterów: na Florydzie, w Ohio, Chi-

intensywne kursy języka i kultury

dlatego dobór partnerów zawsze do-

uchodźców z Ukrainy, w tym na-

zana jest bezpośrednio z aktualnymi

cago, Teksasie, Waszyngtonie, Fila-

polskiej, organizowane w Krakowie

stosowujemy do konkretnego typu

ukowców. Jakie nowe wyzwania po-

dzialaniami pomocowymi Fundacji

delfii, Michigan, Buffalo, Nowej An-

lub Lublinie dla mlodych Ameryka-

programu lub projektu, nad którym

jawily się w tym zakresie i jak Fun-

Kościuszkowskiej na rzecz ochrony

glii, Pittsburghu i Kolorado. Chaptery

nów polskiego pochodzenia. To nie

aktualnie pracujemy.

dacja na nie odpowiada?

dziedzictwa kulturowego i wsparcia

wspierają nas w promowaniu infor-

tylko nauka języka, ale też szansa

Wspólpracujemy z różnorodnymi

Od początku wojny Fundacja Ko-

edukacyjnego w Ukrainie. Ufundowa-

macji o naszych programach kultural-

na glębsze poznanie kraju swoich

organizacjami ­ zarówno amery-

ściuszkowska aktywnie wspiera-

liśmy specjalistyczny regal archiwal-

nych, organizują lokalne wydarzenia

przodków.

kańskimi, jak i międzynarodowymi.

la ukraińskie muzea, archiwa i bi-

ny dla Narodowego Archiwum Mia-

i pomagają zwiększać liczbę czlon-

Fundacja organizuje również letnie

Partnerami są często inne organi-

blioteki, m.in. przekazując sprzęt do

sta Lwowa, co pozwoli na bezpieczne

ków Fundacji. Przypomnijmy ­ Fun-

obozy nauczania języka angielskiego

zacje etniczne, takie jak na przyklad

digitalizacji, zasilania awaryjnego,

przechowywanie cennych zbiorów

dacja Kościuszkowska to organizacja

dla dzieci w Polsce. Co roku poszerza-

Instytut Ukraiński w Nowym Jor-

oczyszczania powietrza czy ochro-

i dokumentów historycznych. Rów-

czlonkowska, a skladki czlonkowskie

my ich zasięg, docierając do mniej-

ku. Przy okazji ostatniego Festiwa-

ny zbiorów. Wspólnie ze Smithso-

nocześnie trwają przygotowania do

stanowią stale wsparcie dla naszych

szych miejscowości, gdzie dostęp do

lu Filmu Polskiego w Nowym Jorku

nian Institution zrealizowano pro-

letniego obozu językowego w Naha-

inicjatyw edukacyjno-kulturalnych.

nauki tego języka jest ograniczony

wspólpracowaliśmy z Przedstawi-

jekt o wartości prawie 300 tys. USD,

czowie, organizowanego dla lokalnej

Co ciekawe, coraz więcej czlonków

w porównaniu z większymi ośrod-

cielstwem Parlamentu Europejskiego

wspierając 40 instytucji kultural-

mlodzieży z udzialem wolontariuszy

dolącza do nas także z Polski.

kami miejskimi. Od czasu rosyjskiej

oraz organizacją RAZOM.

nych w Ukrainie. Pomoc trafila m.in.

z USA, którzy będą prowadzić inten-

agresji na Ukrainę w obozach uczest-

W związku z naszą inicjatywą wspie-

do Lwowa, Kijowa, Charkowa i Ode-

Jakie programy stypendialne

sywne zajęcia z języka angielskiego.

niczą również dzieci ukraińskie, dla

rania Ukrainy w obszarze ochrony

ssy. Obecnie jednak Fundacja staje

oferuje Fundacja w tym jubile-

Pobyt w Ukrainie to również wy-

których nauka języka angielskiego

dziedzictwa kulturowego, nawiąza-

przed ogromnym wyzwaniem: brak

uszowym roku? Kto je finansu-

jątkowa okazja do bezpośredniego

stanowi ważną szansę na adaptację

liśmy także wspólpracę z prestiżową

nowych donacji uniemożliwia kon-

je i kto już otrzymal lub otrzy-

kontaktu z wielokulturowym dzie-

w nowym środowisku oraz wspar-

Smithsonian Institution, dzialając

tynuację wsparcia na dotychczaso-

ma te stypendia? Również jakie

dzictwem regionu. Odwiedziliśmy

cie w budowaniu lepszej przyszlości.

wspólnie na rzecz zachowania ukra-

wym poziomie. Mimo to, Fundacja

Letnie Studia Zagraniczne or-

Śniatyn, Kolomyję oraz Huculszczy-

Obecnie co roku wspieramy w ten

ińskiego dziedzictwa narodowego.

nadal podejmuje starania o pozyska-

ganizuje Fundacja w tym roku

znę ­ m.in. Kosów i jego malownicze

sposób kilkaset polskich i ukraiń-

Przy realizacji programów na rzecz

nie środków i podtrzymanie tej misji.

i gdzie się one odbędą?

okolice. To niezwykle piękna część

skich dzieci.

pomocy Ukraińcom w Polsce pracu-

Fundacja Kościuszkowska byla

Ukrainy, bogata w zabytki, ślady

Fundacja Kościuszkowska prowadzi

Szczególowe informacje o tych progra-

jemy z kolei z fundacjami Folkowisko

wspóltwórcą Centrum Edukacji

wspólnej historii Polski i Ukrainy

cztery glówne programy wymiany

mach, w tym warunki aplikacji i ter-

i SOK.

Transgranicznej w Nahaczowie

oraz żywe tradycje ludowe, które

akademickiej i naukowej, które skie-

miny naboru, można znaleźć na naszej

W obszarze edukacji wspólpracujemy

na Ukrainie, niedaleko grani-

nadal są pielęgnowane przez lokalną

rowane są zarówno do Amerykanów,

stronie internetowej, www.thekf.org.

z amerykańskimi uczelniami wyż-

cy z Polską. Jak rozwija się to

spoleczność. Każda taka wizyta po-

glównie tych polskiego pochodzenia,

Fundacja Kościuszkowska to orga-

szymi, m.in. promując nasze programy

Centrum i jaką pomoc obecnie

glębia naszą wiedzę i jeszcze bardziej

jak i do studentów, naukowców i arty-

nizacja non-profit i apolityczna ­ nie

stypendialne i wymiany akademickiej.

otrzymuje od Fundacji?

motywuje do dalszych dzialań.

stów z Polski.

otrzymujemy finansowania ani ze

Fundacja wspiera rozwój polonisty-

Pierwszy z nich to Tuition Scholar-

strony rządu amerykańskiego, ani

ki oraz lektoratów języka polskiego

Fundacja od samego początku ak-

Dziękuję za rozmowę

ships ­ program stypendialny prze-

polskiego. Nasza dzialalność opiera

w Stanach Zjednoczonych, finansu-

tywnie wspierala powstanie Centrum

znaczony dla mlodych Ameryka-

się w 100% na hojności darczyńców.

jąc te programy na kilku czolowych

Edukacji Transgranicznej w Naha-

nów polskiego pochodzenia, którzy

To osoby prywatne, instytucje oraz

amerykańskich  uniwersytetach.

czowie, niedaleko polsko-ukraińskiej

ZDJĘCIA: FUNDACJA KOŚCIUSZKOWSKA