img
26
nr 12 (472) 30.06.­14.07. 2025
Z przedwojennej prasy
www.kuriergalicyjski.com
Kurier Powszechny, 1935
Wiosna 1935 r. niewiele
różnila się od tegorocznej ­
byla chlodna i deszczowa,
co doprowadzilo do
,,katastrofy ekologicznej"
­ wedlug obecnej
terminologii. Tak
opisywal ten kataklizm
nasz ,,dziadek" ­ Kurier
Powszechny".
OPRACOWAL
KRZYSZTOF SZYMAŃSKI
UROCZYSTOŚCI UROCZYSTOŚCIAMI, A O POMNIKI NALEŻY DBAĆ
STALE
Kataklizm we Lwowie
Zamek zbaraski znany za‑
Stowarzyszenie O. R. pragnie
Sobotnia burza, która wśród
akcją Odbudowy zamku zbara‑
szczytnie w dziejach daw‑
gwaltownej ulewy przeciągnęla
nej Rzeczypospolitej wslawil
skiego zainteresować w pierw‑
przez miasto w godzinach po‑
się szczególnie w 1649 roku
szym rzędzie Oficerów Rezerwy
poludniowych, pomimo krót‑
kiego zresztą swego trwania
bohaterską  obroną  10‑ty‑
R. P,, a do wspólpracy wciągnąć
wszystkie organizacje i związ‑
zdolala wyrządzić dość znacz‑
sięcznego zastępu rycerstwa
polskiego  przeciw  nawale
ki polskie na terenie Państwa.
ne szkody. Strażnica pożarna
Na wstępie będą prowadzone
raz po raz alarmowaną byla ze
kozacko‑tatarskiej.
Obrona Zbaraża należy do
roboty konserwacyjne dla za‑
strony mieszkańców wezwa‑
pobieżenia dalszemu niszczeniu
niami o udzielenie rychlej po‑
najchlubniejszych czynów orę‑
zamku, w pierwszym rzędzie
mocy. Prawie równocześnie
ża polskiego i okryla imię rycer‑
stwa polskiego nieśmiertelną
projektuje się nakrycie murów
zaraz w pierwszych chwilach
chwalą. Zamek zbaraski który
zamkowych dachem.
ulewy wezwano straż do kilku‑
byl glówną kwaterą Wojsk Pol‑
Dźwignięty z ruin zamek zba‑
nastu wypadków.
raski stanie się więc twierdzą
Alarmującą byla wiadomość
skich i rdzeniem obrony istnieje
OBERWANIE CHMURY ­ I KATAKLIZM GOTOWY
i ostoją polskiego ducha i polskiej
pierwsza, która wskazywala
po dziś dzień, wprawdzie moc‑
kultury na wschodnich rubie‑
że trudno je odczytać. Ponad‑
no nadwerężony zębem czasu,
na to, iż pod wplywem ulewy,
stromej ul. Dąbczańskiej zarzu‑
żach Rzeczypospolitej i będzie
jednak większa część murów,
przedostającej sie przez dach
to chwasty coraz natarczywiej
cily jezdnię na znacznej prze‑
baszt i walów obronnych jest
nadal pelnil ­ jak przed wiekami,
trzypiętrowej oficyny zawalil
wdzierają się w spojenia po‑
strzeni kamieniami i żwirem.
jeszcze stosunkowo dobrze za‑
ale w zmienionych warunkach ­
się sufit mieszkania na III. p. ul.
szczególnych bloków i czynią
Wozy tramwajowe skutkiem
chowaną i przy odpowiedniej
swoją misję dziejową.
groźne spustoszenia. Na po‑
Sykstuskiej 19.
zalania torów rozrzucaly sze‑
Bezzwlocznie na miejsce
mniku drzemią suche, zeszlo‑
konserwacji może być latwo
roko istne kaskady wody.
Czarne chmury zawisly nad
roczne girlandy, szpecąc nie‑
odbudowaną i zachowaną dla
wyjechal tren straży pożarnej,
Lwowskim Pogotowiem Ratun‑
wybrednie linje pomnika.
potomności jako poważny za‑
przyczem stwierdzono, iż po‑
Cześć pamięci bohaterów
kowym. Spoleczeństwo nie da
bytek historyczny minionych
wyższa wiadomość jest mocno
Czyżby jednak nie znalazla
z różnych okresów historycz‑
wieków i jako pomnik naszej
upaść tej potrzebnej instytucji.
przesadzoną. Na strychu jest
się grupa ludzi, któraby zajęla
nych. Lwów pamiętal o swoich
wojennej slawy.
tam urządzone drewniane ko‑
się troskliwiej tą pamiątką, bę‑
obrońcach, chociaż nie zawsze
Wielce humanitarna
dącą dowodem wdzięczności,
Obecni wlaściciele majątku
ryto, odprowadzające wodę do
na czasie...
instytucja zagrożona!
ozdobą Persenkówki i przywró‑
Zbaraż, na którego terytorjum
zewnętrznej rynny. Otóż skut‑
Pomnik Obrońców Lwowa
znajdują się ruiny zamku, P. Ja‑
kiem dużej ilości wody, przedo‑
cila ją do jako takiego porządku.
Lwowskie Towarzystwo Ra‑
na Persenkówce
wetzowie, dowiedziawszy się
Obowiązek ten spoczywa przede
stającej się przez zniszczony
tunkowe, utrzymujące od wielu
wszystkiem na mieszkańcach
o projekcie odbudowy zamku,
dach na strych, koryto nie mo‑
Tuż obok stacji Persenkówka
lat instytucję ,,Pogotowia Ratun‑
Persenkówki, a w dalszej kolei
ofiarowali teren zamkowy wraz
wznosi się pomnik, zbudowany
glo pomieścić tak wielkiej jej
kowego", zapisalo się zlotemi glo‑
z ruinami na wlasność Tarno‑
na organizacji ,,Obrońców Lwo‑
ilości skutkiem czego rozlewa‑
ku chwale tych, którzy w obronie
skami na kartach niesienia po‑
wa" i innych organizacjach, ma‑
polskiego Kola Związku Ofice‑
Lwowa zginęli w okolicach Per‑
mocy doraźnej ludności miasta
la się ona po strychu, osiągając
rów Rezerwy.
senkówki w r. 1918. Na pomnik
jących za zadanie czuwanie nad
i jego peryferyj. Bogatą posiada
przytem dość znaczną wyso‑
grobami i pomnikami Orląt.
Wobec trudności formalnych,
ten dokonywane byly przed laty
tradycję i jak najlepszej zażywa
kość. Woda przeciekala przez
jakie nasunęly się przy przyjęciu
zamachy, a tylko czujności spo‑
strop i zalala przedpokój i la‑
opinji w spoleczeństwie, które‑
na wlasność tej darowizny przez
...a w Tarnopolu powstaly
leczeństwa polskiego zawdzię‑
mu sluży ofiarnie i nieznużenie,
zienkę w mieszkaniu na III. p. Po
komitety apelujące o odbudowę
Z. O. R., Nadzwyczajne Walne
czać należy, że ręka wroga nie
dniem i nocą, spiesząc na miejsce
wypompowaniu wody strych
zamku w Zbarażu:
Zgromadzenie Tarnopolskiego
zamienila dowód wdzięczności
wypadku, niosąc ulgę tym, któ‑
okazal się nienaruszonym.
Kola Z. O. R. uchwalilo zawiązać
Otrzymujemy następujące
rodaków w kupę gruzów.
rzy jej nieodzownie i w pierwszej
Z ul. Sykstuskiej tren ruszyl
pismo: Na terenie Województwa
,,Stowarzyszenie Oficerów Re‑
Kto jednak na chwilę zatrzy‑
chwili potrzebują.
na Zamarstynów, gdzie przy ul.
Tarnopolskiego w odleglości 23
zerwy R. P. dla odbudowy zamku
ma się przed tym pomnikiem,
Na tę nieslychanie huma‑
Lwowskiej 101 zalane zosta‑
kl. od Tarnopola leży miasto po‑
Ks. Wiśniowieckich w Zbarażu
ten zauważy brak troskliwości,
nitarną pracę ,,Pogotowia Ra‑
ly mieszkania Apolonji Nysz‑
z siedzibą w Tarnopolu", które‑
która należy się tej pamiątce.
wiatowe Zbaraż, w którego ob‑
tunkowego" wskazują najlepiej
czuk i Apolonji Matrynowskiej.
go cel mieści się w samej nazwie
rębie znajdują się ruiny zamku
Przede wszystkiem szereg
miesięczne sprawozdania z jej
Woda, która przedostala się
książąt Wiśniowieckich.
Stowarzyszenia.
nazwisk ulegl zatarciu, tak,
dzialalności. Leży przed nami
z jezdni do wnętrza mieszkań,
sprawozdanie takie za ubiegly
zalala je na wysokość jedne‑
miesiąc. Cyfry najlepiej mó‑
go metra. Dalej zalane zostaly
wią o tej dobroczynnej pracy.
mieszkania Brücka i Grüriera
W przeciągu ostatniego mie‑
przy ul. Janowskiej 12, gdzie
siąca udzielono pomocy 1356
skutkiem pęknięcia rury kana‑
osobom, na mieście 519, w am‑
lowej woda wtargnęla do piwnic
bulatorjach 839, mężczyznom
i mieszkań. Przy pomocy moto‑
638, kobietom 550, dzieciom
pompy i dwóch wężów po dluż‑
168, odwieziono do szpitali 386,
szym czasie wodę zdolano usu‑
odwieziono do domu 64. W na‑
nąć. ­ Zalane zostaly piwnice
glych zaslabnięciach udzielono
i praczkarnia w realności przy
pomocy w 116 wypadkach. Za‑
ul. Kleparowskiej 2 oraz przy ul.
opatrzono ran ciętych i klutych
Ponińskiego 35, gdzie w realno‑
391, itd.
ści inż. K. Weitssa zalaną zostala
Tak bardzo humanitarna in‑
kotlownia centralnego ogrze‑
stytucja pracuje obecnie wśród
wania na wysokości pól metra.
nadzwyczaj trudnych warun‑
Pozatem ze stromych ulic
ków: Wyschly wszystkie sub‑
wezbrane potoki splywającej
wencje rozmaitych instytu‑
wody unosily ku dolowi wie‑
cyj finansowych, banki i kasy
le szutru i kamieni, zarzucając
oszczędności, które przed woj‑
nimi jezdnie, jak np. przy ul.
ną, a nawet w pierwszych la‑
Chorążczyzny u jej wylotu do
ODBUDOWA RUIN ZAMKU KSIĄŻĄT WIŚNIOWIECKICH W ZBARAŻU PRZEZ ZWIĄZEK OFICERÓW
tach  powojennych,  lożyly
ul. Ossolińskich, gdzie potoki ze
REZERWY RP, 1935 R.