11

nr 13 (473) 15­28.07.2025

Wydarzenia

www.kuriergalicyjski.com

Nowy sezon wspólnych polsko-ukraińskich prac konserwatorskich.

Rok 2025 (cz. 1)

Wojna i agresja Federacji

specjaliści, którzy umieją takie rzeczy ro-

Rosyjskiej nie są przeszkodą

bić i będą zaproszeni przez profesora Bo-

dla intensywnych wspólnych

lińskiego do Lwowa. Już niedlugo wszyscy

polsko-ukraińskich prac

będziemy mogli ocenić ich umiejętności.

konserwatorskich na

Profesor Boliński wyjaśnil, że ,,histo-

terenie Lwowa. Na różnych

rycznych technik naucza się w ramach

lokalizacjach pracują zespoly

studiów konserwacji w Krakowie. W mię-

konserwatorów, realizując

dzyczasie wychowaliśmy również grupę

zadania i plany. Ze strony

konserwatorów lwowskich, którzy tego

polskiej prace finansują,

się nauczyli, przyjeżdżali do nas, do Kra-

organizują i nadzorują

kowa, w ramach programów wspólpracy.

Ministerstwo Kultury

Obecnie przy renowacji oltarza w koście-

i Dziedzictwa Narodowego

le oo. jezuitów pracuje kilkanaście osób,

( MKiDN), warszawski

w sumie okolo dwudziestu i staramy się

Narodowy Instytut Polskiego

w ciągu tego roku jak najwięcej zrobić".

Dziedzictwa Kulturowego

Drugim projektem prowadzonym w ko-

za Granicą ,,Polonika". Ze

ściele oo. jezuitów jest konserwacja malowi-

strony ukraińskiej partnerem

del ściennych w prezbiterium na ścianach

PROF. PAWEL BOLIŃSKI

występuje lwowski miejski

bocznych po stronach oltarza glównego.

Zarząd Ochrony Środowiska

Są to freski, które namalowal slynny Se-

obok oltarza. Technologicznie jest wska-

Historycznego.

bastian Eckstein, syn Franciszka Ecksteina,

zane, żeby obie prace prowadzić równo-

którego freski już zostaly odnowione na su-

legle, malowidla nawet trzeba ukończyć

ficie nawy glównej. Prace w prezbiterium są

wcześniej i potem już przystąpić do mon-

TEKST I ZDJĘCIA

prowadzone przez konserwatorów już drugi

tażu odnowionych elementów snycerki.

JURIJ SMIRNOW

rok i profesor Boliński jest pewien, że uda

Duże figury świętych i cala snycerka

Większość tych zadań rozlożona jest

się je zakończyć w tym roku lub zaraz po

jest już odczyszczona, ubytki w drewnie

na wiele lat i obejmuje wielkie zespoly

Nowym Roku.

zrekonstruowane.

dziel sztuki, obiektów wspólnego dzie-

Taki jest nasz cel ­ mówi profesor. ­ Koń-

W 2025 roku zespól przystąpil do od-

dzictwa polsko-ukraińskiego. Jednym

czymy prace techniczne, już przechodzimy

nowienia samej struktury oltarza. Struktu-

z nich jest monumentalna barokowa XVII-

do prac estetycznych, czyli restauracji,

ra byla przepięknie zdobiona tak zwanym

-wieczna świątynia ojców jezuitów pod

uzupelnienia warstwy malarskiej. Mamy

stucco lustrem, czyli sztucznym marmurem

wezwaniem świętych Apostolów Piotra

tam nowe, ciekawe odkrycia, będzie to

(jest to tzw. marmoryzacja lub sztuczny

i Pawla (obecnie cerkiew garnizonowa

prezbiterium wyglądalo inaczej niż wszy-

marmur - marmo stucco. Wedlug ,,Slownika

UGKC). Wspólne prace konserwatorskie

scy się przyzwyczaili i kiedy rusztowania

terminologicznego Sztuk pięknych", stucco

OLTARZ GLÓWNY KOŚCIOLA OO. JEZUITÓW

trwają już od lat i pracy jest więcej niż do-

będą rozebrane, ten efekt będzie milym

lustro, stucco lsniący oznacza bądź wypra-

tychczas. Duszą calego przedsięwzięcia,

i pracujemy już trzeci rok, i zapowiada się,

zaskoczeniem dla publiczności. Ponieważ

wę stiukową ściany, która przez gladzenie

mam cichą nadziej, że po odnowieniu

kierownikiem prac konserwatorskich i or-

że na pewno nie ostatni. Projekt jest finan-

udaje się nam przywrócić dekorację XVIII-

rozgrzaną kielnią otrzymuje blyszczący

wszystkich malowidel, oltarzy, rzeźb,

ganizatorem polsko-ukraińskiego zespolu

sowany ze środków polskiego Minister-

-wieczną, w kolorach i charakterze, czyli

polysk, bądź malowidlo temperowe pow-

pomników, epitafii dojdzie do remontu i re-

mlodych konserwatorów jest dr Pawel

stwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

tak jak wyglądala w momencie kiedy Sie-

leczone woskiem punickim, dzięki któremu

konstrukcji wspanialych organów jezuic-

Boliński, profesor krakowskiej Akademii

Dostaliśmy w tym roku trochę mniejsze

bastian Eckstein tu malowal. Jest to bar-

kich, że instrument zabrzmi na pelną moc

zyskuje lśniącą gladkość; obie techniki, zna-

Sztuk Pięknych im. Jana Matejki. Stawia

dofinansowanie i zakres prac nie jest duży,

dzo ważne, bo polichromia byla kilka razy

swoich piszczalek i że będziemy obecni na

ne od starożytności, charakterystyczne są

on przed sobą i calym zespolem bardzo

ale cieszymy się i możemy dalej pracować.

przemalowana w XIX i XX wieku. Te prze-

uroczystym koncercie (świątynia obecnie

dla Wloch). W 2025 roku po oczyszczeniu

trudne wymagania i robi wszystko, żeby

W kościele oo. jezuitów prowadzimy jesz-

malowania polichromii nieco zmienily wy-

tego stucco lustra konserwatorzy zamie-

jest obrządku wschodniego i podczas na-

prace wykonać jak najlepiej, na najwyż-

cze drugi projekt konserwacji polichromii

gląd prezbiterium. Planujemy w kolejnych

rzają uzupelnić wszystkie brakujące frag-

bożeństw nie używa organów).

szym poziomie artystycznym.

na ścianach w prezbiterium i ten projekt

latach w ten sam sposób odnowić i zakon-

menty sztucznego marmuru, pracując w tej

Profesor Boliński mówi, że przy kon-

Praktycznie prace konserwatorskie

jest finansowany bezpośrednio z Instytu-

serwować resztę malowidel Ecksteinów

samej technice historycznej, która byla sto-

serwacji struktury oltarza glównego

w świątyni garnizonowej trwają bez prze-

tu ,,Polonika". Oprócz prac w kościele oo.

i przywrócić im autentyczny wygląd i kolo-

sowana w XVIII wieku.

jest kilka bardzo ważnych problemów.

rwy, caly rok na okrąglo. Po zakończeniu

jezuitów na terenie Lwowa mamy jeszcze

rystykę. Komisja konserwatorska Instytu-

Mianowicie obok oltarza w prezbiterium

Obecnie trudno jest odtwarzać stare

prac przy XVIII-wiecznej polichromii Seba-

dwa obiekty konserwatorskie. Wrócili-

tu ,,Polonika" wlaśnie ocenila pozytywnie

znajdują się partie fresków, które też pod-

techniki, zwlaszcza techniki w stiuku.

stiana i Franciszka Ecksteinów w nawie

śmy do klasztoru oo. dominikanów, czyli

kierunki i wyniki prac konserwatorskich

dawane są renowacji. Prace są rozlożone

Bardzo ciężko jest rekonstruować kolory-

glównej świątyni, zespól podjąl prace kon-

obecnie do Muzeum Historii Religii, gdzie

w prezbiterium. W komisji wzięli udzial

na dwa projekty ­ konserwacja struktury

stycznie dany rodzaj marmuru sztuczne-

serwatorskie przy oltarzu glównym i przy

dwa lata temu odkryliśmy w krużgan-

oprócz przedstawicieli Instytutu ,,Polonika"

oltarza glównego i renowacja fresków

go. Lecz w Polsce są dobrzy dyplomowani

freskach w prezbiterium. Wlaśnie w celu

ku pozostalości polichromii na ścianach.

również przedstawiciele lwowskich wladz

obejrzenia dokonań konserwatorów od

W tym roku zamierzamy rozpocząć tam

konserwatorskich (miejskiego Zarządu

początku roku, spotkala się wspólna pol-

prace konserwatorskie na jednej ze ścian,

Ochrony Środowiska Historycznego), rze-

sko-ukraińska komisja konserwatorska na

odslonić dekorację i ją zabezpieczyć,

czoznawcy, proboszcz parafii UGKC ks. Ta-

czele z Moniką Garnavault, przedstawiciel-

a w kolejnych latach dokończyć konserwa-

ras Michalczuk. Jestem bardzo zadowolony,

ką Instytutu ,,Polonika".

cję i w zależności od ich stanu przeprowa-

że wśród rzeczoznawców byl profesor Jan

O wynikach rozmów komisji, o ambit-

dzić ewentualną restaurację. Ten projekt

Ostrowski, wybitny historyk sztuki, wielo-

nych planach zespolu konserwatorów,

finansuje polskie Ministerstwo Kultury

letni dyrektor Zamku Muzeum na Wawelu.

o nowych zadaniach i wyzwaniach rozma-

i Dziedzictwa Narodowego. Trzeci projekt

Komisja spisala protokól akceptując nasze

wiamy z profesorem Pawlem Bolińskim.

­ to prace warsztatowe studentów lwow-

dotychczasowe prace i wyznaczyla plany

Jest on czlowiekiem bardzo zajętym, ale

skiej Akademii Sztuki, które polegają na

na kolejne trzy miesiące.

zawsze znajduje czas na szczególową roz-

badaniach konserwatorskich w pomiesz-

We wspólnym polsko-ukraińskim

mowę z prasą, umie fachowo, ale też zro-

czeniach Apteki-Muzeum na rogu Rynku

zespole konserwatorów pracuje okolo

zumiale wyjaśnić zawodowe zagadnienia

i ulic Drukarskiej i Stauropigijskiej. Jest to

dwudziestu osób, z nich trzech Polaków.

konserwatorskie i nakreślić perspektywy

dla nas calkiem nowy obiekt, zaś praktyki

W znacznej mierze są to ludzie mlodzi,

dalszych prac. Profesor też nie czeka tylko

studenckie są bardzo ważne dla zawodo-

absolwenci lwowskiej Akademii Sztuki.

na zadania z Ministerstwa, lecz sam szu-

wego nauczania mlodzieży z katedry re-

Mlodzi konserwatorzy pracują pod kierow-

ka nowych wyzwań, nowych ciekawych

stauracji dziel sztuki monumentalnej.

nictwem Lesi Hanulak, która bierze udzial

prac, spieszy z pomocą zagrożonym dzie-

Dodajmy, że profesor Pawel Boliński

w pracach konserwatorskich już od pierw-

lom sztuki. Profesor wyznaczyl zadania,

byl jednym z glównych orędowników

szego dnia, w ciągu wielu lat. Bardzo owoc-

które realizuje zespól konserwatorów pod

powstania tej specjalizacji na Akademii

ną jest też wspólpraca zespolu konserwa-

jego kierownictwem w sezonie 2025 roku

Sztuki we Lwowie - podczas przyjazdów

torów z parafią cerkwi greckokatolickiej,

i między innymi zwrócil uwagę na nowe

do Lwowa wyglasza dla studentów lekcje

z proboszczem ks. Tarasem Michalczukiem.

obiekty, przy których pracuje jego zespól

i organizuje zajęcia praktyczne.

Księża stoją na wysokości zadania i są fan-

konserwatorski.

Otóż dwa projekty realizowane

tastyczni, jeśli chodzi o pomoc ekipie kon-

Dla ,,Nowego Kuriera Galicyjskiego"

w kościele oo. jezuitów, są najważniej-

serwatorskiej. Na zakończenie rozmowy

Pawel Boliński powiedzial:

szym przedsięwzięciem zespolu konser-

profesor Pawel Boliński powiedzial:

­ W 2025 roku udalo nam się pozy-

watorów pod kierownictwem profesora

­ Ukraińscy konserwatorzy pomimo

skać środki na kontynuację prac w ko-

Pawla Bolińskiego. Projekt ,,jezuicki" jest

mlodego wieku bardzo dobrze się spisują.

ściele oo. jezuitów (obecnie cerkiew gar-

kontynuacją wieloletnich prac na tym

Uważam, że ta wspólpraca polsko-ukraiń-

nizonowa), w którym realizowaliśmy dwa

obiekcie, konkretnie konserwatorzy pra-

ska jest naprawdę wspólpracą wzorcową

projekty konserwatorskie. Jeden projekt

cują tu już trzynasty rok, sukcesy są do-

i gdyby dalo się na każdym polu, na każ-

dotyczy kontynuacji prac przy oltarzu

brze widoczne i naprawdę robią wrażenie,

dym szczeblu tak wspólpracować, sądzę

CZĘŚCI OLTARZA GLÓWNEGO

glównym, gdzie prowadzimy konserwację

ale końca prac jeszcze nie widać. Osobiście

- bylaby zupelnie inna sytuacja.