14

nr 13 (473) 15­28.07.2025

Wspomnienia

www.kuriergalicyjski.com

Biskupi pomocniczy archidiecezji lwowskiej za rządów

abpa Mariana Franciszka Jaworskiego (1991­2008); cz. 1

W dokumentach Soboru

ze śmiercią abpa Eugeniusza

jakie mialem, wypytywal o bp.

Baziaka 15 czerwca 1962 roku,

Jaworskiego, a nasza rozmo-

Watykańskiego II,

gdyż odtąd w Lubaczowie po-

wa trwala wiele godzin. Gdy ks.

a mianowicie w Konstytucji

zostawali jedynie poszczególni

Kamilewski upomnial mnie, że

dogmatycznej o Kościele

administratorzy apostolscy ar-

mamy jechać dalej, bo mamy za-

Lumen Gentium oraz

chidiecezji lwowskiej z siedzibą

planowane inne spotkania, ks.

posoborowym

w Lubaczowie.

Jan powiedzial, że tamci mogą

dokumencie poświęconym

Można zatem uważać, że

poczekać, bo są mlodzi, a tutaj

pasterskim zadaniom

wladzę biskupa pomocniczego

starszy kaplan chce się czegoś

wakującej archidiecezji lwow-

dowiedzieć".

biskupów w Kościele

skiej, bp Jan Cieński sprawowal

Bp Marian Buczek opowia-

Christus Dominus

w latach 1967­1991, czyli do mo-

dal też o pewnej historii, która

zaznaczono, że biskupi

mentu oficjalnego mianowania

zdarzyla się z bp. Marcjanem

są przelożonymi Ludu

w dniu 16 stycznia 1991 roku

Trofimiakiem, który w trakcie

Bożego którym kierują.

arcybiskupa dla archidiecezji

rozmowy pewnego razu użyl

Każdy biskup jest

lwowskiej Mariana Francisz-

slowo ,,ekscelencjo". Wtedy bi-

ka Jaworskiego. Sam też mial się

skup Jan Cieński zrugal go za

z postanowienia Bożego

wypowiedzieć, że od tego czasu

takie glośne sformulowania,

następcą apostolów

(1991) jego misja jest zakończo-

jednak nie zaprzeczyl, co dla

i przez Ducha Świętego

na. Hierarcha Cieński tajemnicę

bpa Trofimiaka oznaczalo, że

ustanawiany pasterzem

o swoich święceniach biskupich

Cieński byl biskupem.

w Kościele.

zachowal do końca życia, choć

Natomiast Marcjan Tro-

nie udalo się tej tajemnicy zacho-

fimiak tak mówil o rozeznaniu

wać przed wladzami państwo-

duchowieństwa archidiecezji

MARIAN SKOWYRA

PROBOSZCZ I WIKARIUSZ W ZLOCZOWIE

P

wymi w okresie komunizmu,

lwowskiej na temat sakry bi-

gdyż doskonale o wszystkim

sakramentu namaszczenia cho-

Buczek: ,,Z bp. Janem Cieńskim

skupiej bpa Jana Cieńskiego:

asterski urząd biskupów

wiedzialy i czekaly stosowne-

remu biskupowi Janowi Cień-

spotkalem się już w 1987 roku,

,,Wiedzieli, ale nie wiem, czy

obejmuje poslugę naucza-

go czasu, aby zdyskredytować

skiemu. Następnie nawiedzal

kiedy przyjechalem z Luba-

wszyscy. Ci, którzy wiedzieli,

nia, uświęcania i rządze-

hierarchę w oczach wiernych.

Zloczów kolejno 5 marca i 10

czowa jako notariusz. Wtedy

nie wyjawiali tego. On również

nia, która ma na celu przybli-

Ponoć już w czasie powrotu do

października 1991 roku. Ostatni

bp Jaworski dal mi trzy egzem-

byl bardzo ostrożny. Otwarcie

żanie i udostępnianie wiernym

ZSRR na granicy celnicy mieli go

raz chorego ks. Jana Cieńskiego

plarze Pisma Świętego Starego

ks. Cieński powiedzial o tym, że

tajemnicy  zbawczej  Jezusa

powitać slowami ,,witajcie Wla-

abp Marian Jaworski odwiedzil

i Nowego Testamentu oraz ka-

jest biskupem, dopiero po oglo-

Chrystusa. Sakra biskupia jest

dyko", co też zmusilo bpa Jana do

2 sierpnia 1992 roku. Przy spo-

zania, które glosil dla episkopa-

szeniu naszych nominacji na

źródlem odpowiedzialności za

szczególnej ostrożności w wypo-

tkaniach wobec innych bp Ma-

tu Polski na Jasnej Górze i polecil

biskupów".

wspólnotę calego Kościola. To

wiedziach i dzialaniach.

rian Jaworski proboszcza ze Zlo-

przekazać ks. Cieńskiemu. Jako

Z tych relacji wynika, że bp

zadanie w szczególności od-

W sprawie święceń bisku-

czowa zawsze tytulowal ,,księże

jeden z nielicznych wiedzia-

Jan Cieński pragnąl zachować

nosi się do biskupów diece-

pich, można przypuszczać, że

jubilacie", co bardzo cieszylo

lem, że jest on biskupem. Ks.

przed rozglosem fakt swojej

zjalnych, którym powierzony

milczal również przed arcybi-

chorego. Mając na uwadze tak

[Ludwik] Kamilewski ostrzegl

konsekracji biskupiej. Każda

zostal zarząd realnie istnieją-

skupem Marianem Jaworskim,

liczne kontakty pomiędzy tymi

mnie, że przy pierwszym spo-

osoba dopuszczona przez niego

cej diecezji. Natomiast wypo-

który go wielokrotnie nawiedzal

hierarchami, rodzi się sluszne

tkaniu ks. Cieński jest bardzo

do pomocy musiala wzbudzać

sażeni w odpowiednią wladzę

i również wiedzial, że rozmawia

przekonanie, że arcybiskup Ja-

podejrzliwy. Wlaściwie każdy

szczególne zaufanie. Taką wla-

pomoc biskupowi diecezjalne-

z biskupem. Pierwszy raz bp

worski doskonale znal fakt kon-

mógl być szpiegiem. Gdy wrę-

śnie byla Zofia Proś, która opie-

mu niosą biskupi pomocniczy

Marian Jaworski odwiedzil bpa

sekracji biskupa Jana Cieńskie-

czalem mu Pismo Święte, to na-

kowala się w ostatnich latach

i koadiutorzy.

Jana Cieńskiego w Zloczowie 3

go, zwlaszcza że jeszcze w 1987

wet nie chcial przyjąć, bojąc się

chorym księdzem. Tajemnicę

Z tej też racji nieodzownym

listopada 1989 roku. Wówczas

roku przez ks. Mariana Bucz-

prowokacji wladz. Dopiero gdy

miejsca i biskupa, który udzielil

jawi się przedstawienie dzialal-

odbyli dlugą rozmowę, której

ka przekazal mu tekst rekolek-

powiedzialem, że w takim razie

święceń kaplańskich zachowal

ności poszczególnych biskupów

treść pozostanie już w tajemni-

cji do biskupów, wygloszonych

zabieram z powrotem, przeko-

też późniejszy biskup pomoc-

pomocniczych  archidiecezji

cy. Następnie bp Jaworski przy-

w Częstochowie.

nal się, że jestem prawdziwym

niczy archidiecezji lwowskiej

lwowskiej, którzy przez papie-

byl do Zloczowa 4 stycznia 1991

O tym pierwszym spotka-

wyslannikiem bp. Jaworskiego".

Leon Maly.

ża byli ustanawiani do pomo-

roku, gdzie oprawil mszę św., a po

niu z bp. Janem Cieńskim tak

Na innym miejscu dodal: ,,Przy-

Na prośbę abp. Mariana Ja-

cy metropolicie lwowskiemu

jej zakończeniu, w domu udzielil

opowiadal po latach bp Marian

jąl wszystkie książki religijne,

worskiego trzy miesiące przed

w latach 1991­2008. Chrono-

śmiercią bpa Jana Cieńskiego

logicznie byli to: bp Rafal Kier-

do Zloczowa przybyly siostry

nicki OFM Conv, bp Marcjan

sercanki. Relacje o ostatnich

Trofimiak, bp Stanislaw Padew-

dniach życia biskupa in pectore

ski OFM Cap, bp Marian Buczek,

Jana Cieńskiego zostaly szcze-

bp Leon Maly oraz arcybisku-

gólowo zawarte w kronice tegoż

p-koadiutor Mieczyslaw Mo-

zgromadzenia. Po przybyciu do

krzycki, następca na stolicy bl.

Zloczowa ,,siostry spotkaly się

Jakuba Strzemię. Nieodzownym

z ks. proboszczem Ludwikiem

jest też ukazanie ostatnich lat

Marko oraz ks. Janem Cień-

życia bpa Jana Cieńskiego, bi-

skim, dawnym proboszczem, od

skupa pomocniczego wakujące-

2 lat nie wstającym z lóżka. (...)

go archidiecezji lwowskiej, któ-

Ks. Jubilat byl zdziwiony, że aż

rego funkcja biskupia wygasla

3 siostry zostają w Zloczowie,

wraz z przybyciem do Lwowa

a ks. proboszcz, także nie wie-

arcybiskupa-metropolity Ma-

dzial co z nami zrobić, nie przy-

riana Franciszka Jaworskiego.

gotowując wcześniej dla nas

Ostatnie lata życia bpa Jana

żadnego mieszkania. Bali się,

Cieńskiego (1905­1992)

że nie będą w stanie zapewnić

nam warunków bytowych". Bp

W omawianym okresie rzą-

Cieński zgodzil się, aby siostry

dów w archidiecezji lwowskiej

przejęly także obowiązki w jego

kardynala Mariana Jaworskiego

kuchni.

funkcję biskupa pomocniczego

Swoje wspomnienia w pierw-

pelnilo sześciu sufraganów, od-

szego spotkania spisala również

powiednio mianowanych przez

jedna z pierwszych sióstr któ-

papieża. Jednak w tym kontek-

re 24 września 1992 roku przy-

ście nie sposób pominąć i siód-

byly do Zloczowa ­ s. Marcelina

mego biskupa pomocniczego

Zemla. W tej grupie obok autorki

Jana Cieńskiego, którego zgod-

wspomnień byly s. Rozanna Slo-

nie z poleceniem prymasa Pol-

bodzian i s. Zofia Woźnica. We

ski kard. Stefana Wyszyńskiego

wspomnieniach pisala: ,,Bardzo

wladza biskupia odnosila się do

dobrze pamiętam nasze pierw-

wakującej archidiecezji lwow-

sze spotkanie. Ksiądz biskup Jan

skiej. Wakat ten nastąpil wraz

BP JAN CIEŃSKI W OSTATNICH LATACH ŻYCIA