32

nr 13 (473) 15­28.07.2025

Kurier kulturalny

www.kuriergalicyjski.com

Sztuka w czasie wojny

Nowe wystawy w galeriach lwowskich

Artystyczny Lwów nie bierze

przerwy na letnie wakacje.

Artyści pracują z twórczą

energią, zaś galerie wystawiają

co miesiąc nowe dziela nowych

artystów lwowskich i nie tylko.

Wśród prywatnych projektów

wystawowych wyróżnia się

powstala dopiero w 2025 roku

,,Zenyk Art Gallery" (ZAG),

która swoją skalą, ambicją,

poziomem przedstawionych

dziel sztuki i organizacją

wydarzeń od razu stala się

liderem. Na przelomie czerwca

i lipca w jej salach prezentuje

się kilka znaczących wystaw

artystycznych, które zwrócily

OBRAZ ,,ZAPOROŻCY PISZĄ LIST DO SULTANA TURECKIEGO"

uwagę bardzo wymagającej

publiczności lwowskiej.

zbiorowych artystów ukraińskich za gra-

i duszy artystki Olesia Domaradzka tlu-

nicą , m.in. w Mediolanie (Wlochy, 2025),

maczy jej stanem psychologicznym i oko-

Nowym Jorku (USA, 2024), Wiedniu (Au-

licznościami osobistymi.

TEKST I ZDJĘCIA

stria, 2024), również w Belgii (2024). Na-

­ Artystka stworzyla ten cykl swoich

JURIJ SMIRNOW

prawdę, bardzo solidny dorobek twórczy,

prac w czasie wojny, z którą spotkala się

Już sama transformacja starego gma-

jak na mlodą artystkę, zaś popularność jej

bezpośrednio. Weronika pochodzi z Cherso-

KURATOR WYSTAWY OLESIA DOMARADZKA

chu postsowieckiego na nową przestrzeń

jest calkowicie zaslużoną.

nia ­ tam przed agresją rosyjską mieszkali

artystyczno-koncertową zasluguje na

Wystawa w ,,Zielonej kanapie" zostala

jej krewni, rodzice, babcia i dziadek. Mieli

specjalną rozmowę i specjalną analizę tego

Riepin, tylko Ukrainiec Ripyn, który byl

galerii. Najlepsze tego świadectwo to wie-

zatytulowana ,,Materialy miękkie", czy-

uciekać przed okupacją rosyjską, zostawili

projektu. We wtorek 2 lipca, w poludnie,

potomkiem kozaków zaporoskich, urodzil

loletni wielbiciele jej galerii, którzy przy-

li po angielsku ,,Soft materials". W fizyce

wszystko, przyjechali do niej do Lwowa i tu

sale na wszystkich piętrach galerii byly

się w Ukrainie, zawsze podkreślal swoje

chodzą na każdą nową wystawę, lista

są to zwykle ciecze, plyny, również ciala

zamieszkali razem. W jednej chwili zawalil

wypelnione publicznością, gdyż jest na co

ukraińskie pochodzenie. Ukraińskiego Ri-

artystów, którzy w niej wystawiali i wy-

amorliczne, bezksztaltne, ale ze skompli-

się caly świat jej dzieciństwa i mlodości.

popatrzyć i co zobaczyć. Między innymi do

pyna chcieli Rosjanie skraść, zrobić z nie-

stawiają swoje dziela.

kowaną strukturą wewnętrzną. Wedlug

Akurat w tym samym czasie artystka byla

3 września będzie trwala nowa wystawa

go Rosjanina, zaś jego ,,Zaporożcy..." mogli

Na nowej wystawie lipcowej ogląda-

kuratora wystawy Olesi Domaradzkiej,

w ciąży, czekala na dziecko. Pojawily się

pod tytulem ,,Raj ­ Pieklo". Sama nazwa

zginąć pod bombami rosyjskimi...

my obrazy Weroniki Czeredniczenko, ar-

,,wlaśnie ta bezksztaltność ze skompliko-

nowe uczucia macierzyństwa, wlaśnie owa

jest pelna sensu filozoficznego. Opowiada

Z monumentalnego projektu ,,Zenyk

tystki monumentalistki, malarki, jaskra-

waną strukturą w sensie metaforycznym

miękkość i wrażliwość. Czekala na dziecko,

nie tylko o obrazach, dzielach sztuki, ale

Art Gallery" wracamy do centrum miasta,

wej przedstawicielki mlodego pokolenia

i psychologicznym bardzo rezonuje z arty-

chciala sobie wyobrazić jak ono będzie wy-

też o ich autorach, o ich poszukiwaniach

do malych przytulnych lwowskich gale-

lwowskich twórców sztuki. Weronika Cze-

styczną refleksją artystki". Weronika Cze-

glądalo, dlatego też emocje swoje przekaza-

w sztuce. Również o tym jak niektóre

rii. Wiele z nich istnieją już dwadzieścia ­

redniczeko, rodem z Chersonia, wyksztal-

redniczenko przedstawila na wystawie

la poprzez obrazy bezpostaciowe, biomor-

z wystawionych obrazów trafily do Lwo-

dwadzieścia pięć lat. W ich salach zostaly

cenie fachowe zdobyla we Lwowskiej

15 swoich nowych prac, wykonanych

ficzne, bioabstrakcyjne. Niektóre obrazy

wa na tę wystawę. Każdy obraz ma swój

organizowane setki wystaw lwowskich

Narodowej Akademii Sztuki ( 2014­2020)

w latach 2023­2025. Miękkie kolory,

kolorowe są bardzo spontaniczne, delikat-

los i swoją drogę do widzów, tym razem

i innych artystów i twórczej mlodzieży,

i Warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych

miękkie ksztalty. Niektóre postacie są

ne, subtelne, przypominają platki kwiatów.

tych konkretnych lwowskich. Chodzi o to,

i szanownych mistrzów. Jedną z moich ulu-

(2017­2018). Pomimo mlodego wieku, jej

jakby chronione przez czarny lateks, któ-

Zaś ostatnie prace są czarne, przypominają

że obrazy te są świadkami wojny, agresji

bionych jest wlaśnie galeria ,,Zielona ka-

twórczość przyciągnęla uwagę publiczno-

ry nie pozwala zobaczyć wrażliwą duszę

pancerz, skorupę, w której artystka chce

rosyjskiej. Tutaj we Lwowie są one jakby

napa" przy ulicy Ormiańskiej naprzeciwko

ści nie tylko w Ukrainie, ale też w Polsce,

tych postaci, tych osób, o których można

się schować i schować swoje dziecko, od

w ewakuacji, są przesiedlone, przywiezio-

dzwonnicy slynnej zabytkowej Katedry

Niemczech, na Litwie. Wlaśnie w tych kra-

tylko snuć przypuszczenia. Owe figury,

okropności wojny. Każdy z tych obrazów

ne ze wschodnich regionów Ukrainy, ura-

Ormiańskiej. Galerię zalożyla i prowadzi

jach prezentowano z sukcesem jej wysta-

owe portrety bezosobowe, również inne

jest jakby niedomówiony, zostawia miejsce

towane od bombardowań i codziennych

Olesia Domaradzka, historyk sztuki, ar-

wy personalne. W Polsce między innymi

formy organiczne, przyciągają i odpycha-

na osobiste refleksje, wlasną interpretację,

obstrzalów. Są to dziela 65 artystów, zaś

tystka malarz, czlowiek, który subtelnie

w Gdańsku (2025), Toruniu (2023), Starym

ją równocześnie. Są to obrazy kobiece, ale

wlasne emocje. Weronika Czeredniczenko

razem wystawa polączyla 145 dziel, bar-

rozumie sztukę, zarówno klasyczną, jak

Sączu (2022), Warszawie (2018). Poprzed-

też bardzo sprzeczne w swojej kobiecości".

na zewnątrz jest czlowiekiem jakby z re-

dzo różnych, dziel różnych epok i stylów.

i wspólczesną. Na pewno w jej odczuciu

nia personalna wystawa Weroniki Czered-

Obrazy namalowane olówkami woskowy-

zerwą do innych, nawet pedantyczną. Ale

Między innymi są tu unikatowe eksponaty

sztuki, rozumieniu dziel naprawdę war-

niczenko we lwowskiej ,,Zielonej kanapie"

mi na papierze lub lewkasie. Kompozycje

wewnętrzny jej świat jest calkiem inny

z muzeów Charkowa.

tościowych, artystów naprawdę utalen-

miala miejsce w 2022 roku. Swoje obrazy

artystki bardzo wyraźnie kontrastują ze

i można to zrozumieć oglądając jej obrazy.

Można zobaczyć grafiki Albrechta

towanych, kryje się tajemnica sukcesu

autorka prezentowala też na wystawach

sobą ­ są kolorowe, pelne życia i energii,

Wrażliwość jej duszy przebija nie przez jej

Durera, bardzo charakterystyczne XVII-

zaś obok czarne, pochmurne, pelne stra-

zachowanie, ale przez jej twórczość.

-wieczne obrazy martwej natury malarzy

chu. Wszystkie te kontrasty obrazów

15 obrazów Weroniki Czeredniczenko

holenderskich, także grafikę holenderską,

przedstawionych na wystawie to caly świat

ale już XIX-wieczną. Obok występują XVI-

kobiety w czasie wojny i różnych okropno-

-wieczne ikony ukraińskie i wspólczesne

ści z tą wojną związanych, świat kobiety,

abstrakcyjne plótna autorów ukraińskich.

która wśród tych okropności odczuwa

Chcę jednak zwrócić uwagę lwowian

swoją odpowiedzialność za nowonarodzone

na jeden obraz, mianowicie na legendarne

dziecko i za caly świat, w którym wszyscy

plótno Illi Riepina ,,Zaporożcy piszą list do

żyjemy. Jaskrawe, czyste kolory obrazów

sultanna tureckiego". Tak, tak. Oryginal,

świadczą, że artystka jest optymistką.

dzielo wielkiego malarza ukraińskiego na

Wraz z nią także widzom udziela się opty-

wystawie u nas we Lwowie. Wielki obraz,

mizm, który promieniuje z jej obrazów. Bar-

wywieziony spod obstrzalów z Charkowa

dzo ważnym dla zrozumienia wewnętrzne-

znalazl we Lwowie przytulek i wdzięcz-

go świata artystki i jej metody artystycznej

nych widzów. Zostal odnowiony, ,,leczo-

jest wlaśnie format wystawy ­ wystawy

ny" przez lwowskich konserwatorów.

personalnej, w pomieszczeniu niewielkim,

Przed tym obrazie stoi kolejka ­ ludzie

gdzie nastrój, atmosferę tworzy nie każdy

chcą sfotografować się z tymi legendar-

obraz osobno, lecz ich calość, która wspól-

WERONIKA CZEREDNICZENKO,

nymi Zaporożcami. Warto przypomnieć

dziala z atmosferą zamkniętej przestrzeni

,,ZWĄTPIENIE"

BUDYNEK GALERII ZAG

też, że artysta-malarz to żaden Rosjanin

pomieszczenia galerii.

Partnerzy medialni