10

nr 14 (474) 29.07. ­ 28.08.2025

Wydarzenia

www.kuriergalicyjski.com

Przegląd prasy

dotyczącym kontrowersyjnych kart

przyklad mogli kupować grunty rolne nie

przeszlości.

placąc podatków.

Pod koniec XIX wieku Wolyń zamiesz-

MONITOR WOLYŃSKI

kiwalo ponad 27 tys. Czechów. Później

polskiej

Uczniowie z obwodu

ich liczba wzrosla. Wedlug spisu ludności

wolyńskiego wyruszyli

z 1921 r., na terenie województwa wolyń-

do Polski na wspólne z polską

skiego mieszkalo 25 405 osób narodowo-

mlodzieżą warsztaty

ści czeskiej, a na terenie sowieckiej części

na Ukrainie

40 zwycięzców olimpiad przedmioto-

Wolynia (1926 r.) ­ 16 tys.

wych oraz konkursów dla uczniów z Polski

Okres międzywojenny byl najbardziej

i Ukrainy weźmie udzial w projekcie ,,Bez-

produktywny dla Czechów w regionie: roz-

pieczni razem ­ nauka pierwszej pomocy

wijali chmielarstwo, produkcję cegly, rolnic-

dla Ukraińców i Polaków". Poinformowala

two, straż pożarną, zakladali browary. Wo-

o tym Wolyńska Rada Obwodowa.

lyńscy Czesi pielęgnowali pamięć o swojej

W podróż do Ciechocinka mlodzież

historii, rozwijali edukację i kulturę.

116 ratowników, 30 jednostek

z obwodu wolyńskiego wyprawil pierw-

Większość z nich opuścila Wolyń po

Adventure"; umożliwienie mlodzieży pol-

OPRACOWAL

sprzętu oraz pociąg strażacki

szy zastępca przewodniczącego Rady Ob-

II wojnie światowej na podstawie porozu-

skiego pochodzenia studiowania w Polsce

KRZYSZTOF SZYMAŃSKI

likwidowaly skutki

wodowej Jurij Poliszczuk, przewodnicząca

mienia podpisanego 10 lipca 1946 r. mię-

i skorelowanie kalendarzy rekrutacji na

W lipcu w Warszawie

rosyjskiego ataku na Winnicę

komisji edukacyjnej Olga Omelko, dyrektor

dzy Rządem Republiki Czechoslowackiej

polskie uczelnie z systemami edukacyjnymi

debatowala Polonijna Rada

16 lipca

obwodowej Malej Akademii Nauk Tetiana

a Rządem ZSRR. W 1992 r. Czesi mieszka-

w innych krajach), edukacja obywatelska,

Konsultacyjna

W noc z 15 na 16 lipca wróg zaatakowal

Mychaliuk, a także rodzice.

jący dziś na Wolyniu zalożyli Wolyńskie

patriotyczna i tożsamościowa (konkursy

Podczas spotkania czlonków Rady

Winnicę z powietrza przy użyciu dronow

Międzynarodowa inicjatywa eduka-

Obwodowe Towarzystwo Czechów ,,Mati-

dotyczące aktywizacji obywatelskiej i zwal-

i przedstawicieli polskich wladz podsumo-

bojowych typu ,,szahed". Uszkodzeniu ule-

cyjna obejmuje mlodzież w wieku 14­18

ce Volyňská".

czania wykluczenia spolecznego). Wicemi-

wano wyniki Konkursu ,,Senat ­ Polonia

gly obiekty infrastruktury przemyslowej,

lat z Polski i Ukrainy i ma na celu rozwój

W prelekcji Switlany Szulhy uczest-

nister Henryka Mościcka-Dendys podkre-

2025", podziękowano Polonii za udzial

domy mieszkalne, 8 osób zostalo rannych,

kompetencji ekologicznych i technicznych.

niczyli m.in. przedstawiciele organizacji

ślila, że w strategii zostaly uwzględnione

w wyborze nowego prezydenta i lobbowa-

w tym dwie ciężko.

Projekt ,,Bezpieczni razem ­ nauka

wspólnot narodowych dzialających na

liczne uwagi i propozycje zglaszane przez

nie polskich interesów na świecie. Przypo-

Informację tę potwierdzila pierwsza

pierwszej pomocy dla Ukraińców i Polaków"

Wolyniu, w tym czeskiej, historycy, zain-

organizacje polonijne. Poinformowala też,

mniano także, że wojna na Ukrainie kladzie

zastępczyni szefa Winnickiej Obwodowej

jest realizowany przez Transgraniczne Cen-

teresowani tematem i mieszkańcy miasta.

że postulaty dotyczące uproszczenia pro-

cień na wszystkie inicjatywy polonijne

Administracji Wojskowej Natalia Zabolot-

trum Dialogu Kultur i organizację spoleczną

Kolejne wydarzenie w ramach projek-

cedury przyznawania dotacji dla organizacji

i priorytetyzuje wszystkie inne sprawy.

na. Zaznaczyla, że w wyniku zmasowane-

,,Eko Turystyka Klub" w ramach wsparcia

tu zaplanowane zostalo na 27 sierpnia.

polonijnych są obecnie przedmiotem prac

W Senacie 17 lipca 2025 r. odbylo się

go ostrzalu wroga doszlo do kilku trafień

udzielanego przez Polsko-Ukraińską Radę

Będzie poświęcone życiu Karaimów na

w resorcie spraw zagranicznych.

posiedzenie Polonijnej Rady Konsultacyj-

w cywilne obiekty infrastruktury przemy-

Wymiany Mlodzieży. Wnioskodawcą jest

Wolyniu.

Podczas posiedzenia przebieg i wyniki

nej przy marszalku Senatu RP XI kadencji

slowej w mieście Winnica.

Fundacja Rozwoju Energetyki Odnawialnej

konkursu ,,Senat ­ Polonia 2025" omówil

WIKTOR JARUCZY

poświęcone najważniejszym wyzwaniom

O godz. 6:40 wiadomo bylo o 7 oso-

i Ochrony Zdrowia, której projekt ,,Ekoinno-

dyrektor Biura Polonijnego w Kancelarii

MONITOR WOLYŃSKI

i potrzebom Polonii i Polaków za granicą.

bach rannych. 5 z nich mialo oparzenia. ,,2

wacje ­ Edukacja Ekologiczna bez Granic"

Senatu Artur Kozlowski. Przypomnial, że

Polskie szkolnictwo

Dyskusję zdominowaly kwestie dotyczące

z oparzeniami stopnia ciężkiego i 3 stopnia

zostal zakwalifikowany spośród 125 wnio-

w budżecie Kancelarii Senatu na rok 2025

poważnie zagrożone

konkursu ,,Senat ­ Polonia 2025".

umiarkowanego. Dotknięte zostaly obiekty

sków zlożonych w konkursie.

przewidziano środki na wsparcie Polonii

Otwierając spotkanie, marszalek Sena-

infrastruktury przemyslowej. Pożar zostal

W trakcie 10-dniowych warsztatów

Choć zainteresowanie nauką języka

i Polaków za granicą w wysokości 71 mln

tu Malgorzata Kidawa-Blońska zapewnila,

zlokalizowany w jednym z obiektów. Ra-

mlodzież będzie zdobywać wiedzę po-

polskiego na Ukrainie nie slabnie, to sy-

500 tys. zl. W konkursie wzięlo udzial 256

że Senat jest otwarty na wszelkie sugestie

townicy wciąż pracują nad drugim" ­ czyta-

tuacja szkól z polskim językiem nauczania

przez zajęcia praktyczne i wycieczki edu-

uprawnionych podmiotów, wplynęlo ok.

dotyczące jego wspólpracy z Polonią, tak

my w raporcie.

kacyjne. Program obejmuje tworzenie

staje się coraz trudniejsza. Na problemy

1000 ofert na realizację zadań polonijnych

aby byla ona jak najlepsza, a dzialania sku-

W regionie uszkodzone zostaly rów-

inteligentnych robotów sprzątających,

wskazują zarówno przedstawiciele pol-

na lączną kwotę 291 mln 655 tys. zl. Dy-

teczne. W tym kontekście prosila o uwagi

nież 4 budynki mieszkalne. Uszkodzone

skiego rządu, jak i liderzy lokalnych środo-

produkcję ekologicznych kosmetyków,

rektor Artur Kozlowski zwrócil uwagę, że

i propozycje odnośnie tegorocznego kon-

zostaly dachy, okna i drzwi.

wisk polskich na Ukrainie. Wojna, odplyw

a także wyklady i panele dyskusyjne na

ta ogromna dysproporcja między środkami

kursu ,,Senat ­ Polonia 2025". Czlonkom

,,Lącznie dziś obwód winnicki zaatako-

ludności i nowe przepisy zagrażają ciąglo-

tematy związane z ekologią. Podczas

wnioskowanymi a możliwymi do uzyskania

Rady podziękowala za zaangażowanie

walo 28 bezzalogowych statków powietrz-

ści ksztalcenia. W Sejmie zorganizowa-

szkoleń uczniowie opanują umiejętności

spowodowala, że wiele dobrych ofert nie

w wyborach prezydenckich, a Polonii za

nych, zniszczono okolo 18 celów" ­ sprecy-

no dyskusję na temat sytuacji polskiego

udzielania pierwszej pomocy, nauczą się

moglo uzyskać dotacji. ,,Z dobrych ofert

rekordowy w nich udzial. ,,Zależy nam,

zowala Zabolotna.

szkolnictwa na Ukrainie.

dzialać w sytuacjach kryzysowych, ra-

trzeba bylo wybrać najlepsze" ­ podkre-

aby mlodzi Polacy mieszkający za granicą

,,Do godziny 8:00 rano jeden pożar zo-

Problemem szkolnictwa polskiego na

dzić sobie ze stresem i pracować w ze-

ślil. Ostatecznie do oceny merytorycznej

przyjeżdżali do Polski, poznawali kraj swo-

stal ugaszony, prace w drugim obiekcie są

Ukrainie zajęla się sejmowa podkomisja

spole. Mlodzież z obu krajów odwiedzi

dopuszczono 982 oferty. Projekty zostaly

ich przodków" ­ mówila marszalek Senatu.

kontynuowane" ­ czytamy w informacji

ds. ksztalcenia Polaków mieszkających za

również instytucje zajmujące się eduka-

ocenione pod względem formalnym przez

Jak dodala, to dla nich jest organizowane

Państwowej Slużby ds. Nadzwyczajnych.

granicą. Największe zaniepokojenie budzą

cją ekologiczną, recyklingiem oraz parki

Biuro Polonijne, a pod względem meryto-

Światowe Spotkanie Mlodej Polonii ­ Polo-

Wskutek rosyjskiego ataku ucierpiala

zmiany prawne w ukraińskim systemie

narodowe.

rycznym ­ przez 39 ekspertów zewnętrz-

nia Camp 2025", które odbędzie się 17­20

kluczowa polska inwestycja w obwodzie ­

edukacji. Jak podkreśla Beata Pietrzyk, na-

nych i komisję konkursową. Następnie

MONITOR WOLYŃSKI

lipca 2025 r. na kampusie Szkoly Glównej

czelnik Wydzialu Oświaty Polskiej w Mini-

winnicka fabryka paneli podlogowych ,,Bar-

zaopiniowala je Komisja Spraw Emigracji

Prelekcja o Czechach

sterstwie Edukacji Narodowej, nowe regu-

Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.

linek". Rosjanie atakowali przedsiębiorstwo

i Lączności z Polakami za Granicą, a osta-

na Wolyniu zgromadzila

lacje nakladają wymóg minimalnej liczby

,,Dla wielu osób będzie to pierwsza wizyta

z trzech kierunków.

teczną decyzję o przyznaniu dotacji podjęlo

przedstawicieli wspólnot

w Polsce. Może poczują dumę, może pomy-

uczniów w najstarszych klasach liceal-

Prezydium Senatu. Dyrektor Biura Polonij-

SLOWO POLSKIE

narodowych i badaczy

nych. Tymczasem polskie szkoly we Lwo-

ślą o studiowaniu w Polsce, a może o powro-

nego wskazal też na problemy w przebiegu

W Równem odbędzie się

Prelekcja ,,Czesi na Wolyniu" odbyla

wie, Gródku Podolskim czy Mościskach nie

cie do Polski i zalożeniu tu wlasnego bizne-

konkursu. Pierwszy to tempo skladania

rozmowa o Wolyniu 43'

się 16 lipca w miejskim Palacu Kultury.

są w stanie skompletować pelnych klas.

su" ­ mówila marszalek Senatu.

wniosków. Prawie 90% ofert wplynęlo

przez pryzmat rodzinnych

Jest to pierwsze wydarzenie z cyklu ,,Luck

,,Jeśli nie będzie klas licealnych, nie bę-

,,Wojna w Ukrainie zmienila sytuację

ostatniego dnia, czyli 10 lutego 2025 r. Pier-

wspomnień

wieloglosowy: język, historia i tradycje

dzie też możliwości utrzymania pelnej szko-

w Europie i na świecie. Agresja Rosji na

wotnie wnioski mialy być zgloszone do 31

ly średniej. Jeśli nie będzie pelnej szkoly

Historycy dr Petro Dolhanow i dr Elż-

wspólnot Lucka". Poprowadzila ją profe-

Ukrainę jest bardzo niebezpieczna dla Pol-

stycznia 2025 r., ale na prośbę oferentów

bieta Kwiecińska przeprowadzą w Rów-

sor Wolyńskiego Uniwersytetu Narodo-

średniej, to ograniczona zostanie możliwość

ski" ­ ocenil przewodniczący Komisji Spraw

przedlużono ten termin. W związku z tą sy-

nem prelekcję i dyskusję nt. ,,Wolyń ,43

wego im. Lesi Ukrainki Switlana Szulha.

przystąpienia do egzaminu maturalnego,

Emigracji i Lączności z Polakami za Grani-

tuacją rozważane jest skrócenie tego termi-

w wymiarze polsko-ukraińskich rodzin-

Zgromadzonych w Palacu Kultury po-

w tym do egzaminu maturalnego z języka

cą senator Bogdan Borusewicz. Podkreślil,

nu w przyszlym konkursie. Drugi problem

witala dyrektor Departamentu Kultury

nych historii".

polskiego" ­ tlumaczyla Beata Pietrzyk. Jak

że ta wojna priorytetyzuje wszystkie inne

dotyczy ofert, w których wysokość dotacji

Luckiej Rady Miejskiej Tetiana Hnatiw. Po-

Badacze zapraszają ,,na żywą, szczerą

dodala, w rozmowach z Ukraińcami polskie

sprawy. ,,Potrzebny jest Wasz lobbing na

zostala zmniejszona przez Prezydium Sena-

i bardzo osobistą rozmowę o jednej z naj-

wiedziala, że seria popularnonaukowych

wladze zabiegają o to, by szkoly obecnie

rzecz Polski" ­ zwrócil się do czlonków

tu. Dostosowanie oferty do przyznanych

bardziej tragicznych kart w relacjach ukra-

prelekcji jest częścią projektu ,,Miasta wza-

istniejące mogly funkcjonować na dotych-

Rady. Wedlug niego Polonia Camp 2025 ma

środków opóźnia termin podpisania umo-

ińsko-polskich ­ wydarzeniach ukraińsko-

jemności: integracja poprzez dialog mię-

czasowych zasadach. Zmiany w ukraiń-

na celu nie tylko wzmocnienie organizacji

wy. Obecnie aktualizowanych jest 66 ofert.

-polskiego konfliktu na Wolyniu w latach

dzykulturowy" realizowanego przez De-

skim prawie mogą też oznaczać likwidację

polonijnych poprzez zaangażowanie w ich

Podczas dyskusji czlonkowie Rady

partament Kultury Luckiej Rady Miejskiej

1943­1944".

dzialającego w Drohobyczu Ogólnoukraiń-

dzialalność mlodej Polonii, ale także lobbing

zwracali uwagę na dublujące się zakresy

­ Wraz z Elżbietą mamy rodzinne ko-

we wspólpracy z miastami Lublin (Polska)

skiego Koordynacyjno-Metodycznego Cen-

Polski w różnych krajach.

zadań, szczególnie w kierunkach 2 i 3 oraz

rzenie w malej wolyńskiej wsi ­ Zielonym

i Pawlograd (Ukraina) w ramach Programu

trum Nauczania Języka i Kultury Polskiej

Z opinią tą zgodzila się wiceminister

apelowali o ich uproszczenie. Podnosili

Dębie, która na początku lipca 1943 r. do-

Rady Europy ,,Miasta Międzykulturowe".

przy Zjednoczeniu Nauczycieli Polskich na

spraw zagranicznych Henryka Mościcka-

kwestię projektów wieloletnich, których

Podczas prelekcji profesor Switlana

świadczyla tragicznego ataku: polska część

Ukrainie.

-Dendys. Jak mówila, angażowanie mlo-

konkurs nie uwzględnia. Wskazywali na

Szulha opowiedziala o przybyciu Czechów

wsi zostala wówczas zniszczona. Ta prelek-

O perspektywie lokalnej mówila Wik-

dzieży polonijnej w dzialalność polskiej

brak informacji o blędach we wnioskach

cja jest próbą spojrzenia na historię przez

na Wolyń, ich życiu w regionie oraz reemi-

toria Laskowska, prezes Żytomierskiego

diaspory to klucz do zaistnienia polskiego

o dotacje, a także na potrzebę przepro-

pryzmat rodzinnej pamięci, mikrohistorii,

gracji. Podkreślila, że nasz region od wielu

Obwodu Związku Polaków na Ukrainie

lobby na świecie.

wadzania szkoleń dla wnioskodawców

osobistych strat i trudnych dylematów mo-

stuleci polożony jest na styku kultur. Ze

oraz prezes Kongresu Oświaty Polonijnej.

Odnosząc się do przyjętej przez rząd

i oferentów w zakresie przygotowywania

ralnych. Spotkanie dotyczy trudnej prze-

względu na uwarunkowania geograficzne

,,Mimo wojny, dalej dzialamy. W naszej

1 kwietnia 2025 r. strategii wspólpracy

wniosków. Proponowali publikowanie na

szlości, która wciąż boli. Mówi o ludzkich

i historyczne wspólistnieli w nim i nadal

szkole uczy się okolo 200 dzieci. Jest

z Polonią i Polakami za granicą w latach

stronie internetowej Senatu nazw organi-

wspólistnieją przedstawiciele różnych na-

losach, które znalazly się w centrum histo-

ogromne zainteresowanie lekcjami pol-

2025­30, wskazala na 3 z 7 jej filarów.

zacji, które otrzymaly środki na realizację

rodowości: Ukraińcy, Polacy, Żydzi, Czesi,

rycznych katastrof. O znaczeniu dialogu,

skiego, rodzice chcą, by ich dzieci dostaly

Są to: nauczanie języka polskiego (m.in.

zadań polonijnych. Postulowali uwzględ-

wspólczucia i pamięci ­ napisal na swoim

Niemcy, Ormianie, Karaimi i inni.

się na studia do Polski" ­ podkreślala.

przygotowanie materialów nauczania

nienie podczas oceny wniosków specyfiki

profilu facebookowym Petro Dolhanow.

Historia Czechów na Wolyniu sięga

Jednak nawet po ukończeniu szkoly

z wykorzystaniem nowych technologii;

Polonii w różnych krajach oraz weryfika-

Udzial w prelekcji i dyskusji mogą

lat 60. XIX wieku, od kiedy zaczęli się tu

uczniowie borykają się z problemem uzyski-

ksztalcenie lektorów języka polskiego pra-

cję ich pod względem przydatności dla

wziąć wszyscy interesujący się histo-

osiedlać. W odróżnieniu od innych wspól-

wania certyfikatów językowych ­ mlodzież

cujących za granicą), polityka powrotowa

Polonii.

rią, kulturą pamięci oraz porozumieniem

not etnicznych otrzymali liczne ulgi. Na

kończy szkolę w wieku 17 lat, a certyfikat

(program Stypendialny ,,Poland. Business

SLOWO POLSKIE