13

nr 14 (474) 29.07. ­ 28.08.2025

Okruchy historii

www.kuriergalicyjski.com

zaprosil Banacha do

sztucznej inteligencji i tech-

na Politechnice Lwowskiej.

nologii medycznej, od kom-

W 1922 roku habilitowal się,

wspólpracy i poprosil

presji JPG po algorytmy bio-

a w 1927 zostal profesorem

o rozwiązanie

metr yczne.  Jego  nazwisko

zwyczajnym  Uniwersytetu

konkretnego problemu.

Jana Kazimierza.

znajduje się w Muzeum Tech-

Tak zaczęla się

niki w Chicago, a w Krakowie

Stefan Banach byl nie tyl-

wieloletnia przyjaźń

ko genialnym matematykiem,

stoi laweczka upamiętniająca

i wspólpraca naukowa.

ale i znakomitym dydakty-

jego spotkanie ze Steinhau-

sem. NBP wyemitowal monetę

kiem. Redagowal prestiżowe

z jego wizerunkiem, a w 2018

Ich pierwsza wspólna pu-

czasopismo ,,Studia Mathe-

roku zostal odznaczony Orde-

blikacja ,,O zbieżności w prze-

matica", cieszące się między-

ciętnej szeregu Fouriera" z 1918

narodowym uznaniem. Byl też

rem Orla Bialego jako jedna ze

czlonkiem Polskiej Akademii

stu najwybitniejszych postaci

roku dala początek lwowskiej

w historii Polski.

Umiejętności i jednym z twór-

szkole matematycznej legen-

Dzięki

Stowarzyszeniu

darnego środowiska uczonych

ców Polskiego Towarzystwa

,,Ostrowsko  ­  Dziedzictwo

skupionych wokól Banacha,

Matematycznego.

Steinhausa, Mazura, Ulama,

Po wybuchu II wojny świa-

i Przyszlość" pamięć o Banachu

towej Banach pozostal we Lwo-

wraca tam, gdzie się zaczęla,

Kaczmarza i innych. Ich cen-

LAWKA UPAMIĘTNIAJĄCA MATEMATYKÓW STEFANA BANACHA

do podhalańskiej wsi. Pomnik,

wie. Pod okupacją sowiecką

trum byla Kawiarnia Szkocka,

I OTTONA NIKODYMA NA PLANTACH W KRAKOWIE

który stanie w Ostrowsku, bę-

pelnil funkcję dziekana, a po

a zapisem myśli slynna Księ-

dzie nie tylko symbolicznym

ga Szkocka, jeden z najory-

wkroczeniu Niemców pracowal

ginalniejszych zbiorów pro-

jako ,,karmiciel wszy" w In-

Zmarl 31 sierpnia 1945 roku na

Banacha, fundamentalne dla

aktem, lecz także świadectwem,

blemów matematycznych XX

stytucie Weigla ­ co chronilo

raka pluc. Spoczywa na Cmen-

analizy funkcjonalnej, znaj-

że wielkość może narodzić się

dują dziś zastosowanie w me-

z prowincji. Stefan Banach, ma-

go przed represjami. Odmówil

tarzu Lyczakowskim.

wieku. Choć nie posiadal for-

tematyk, który zmienil świat,

wyjazdu do USA i przyjęcia

Jego dorobek zmienil świa-

chanice kwantowej, informa-

malnego dyplomu, Banach zo-

wraca do domu.

obywatelstwa  radzieckiego.

tową  naukę.  Przestrzenie

tyce, przetwarzaniu sygnalów,

stal zatrudniony jako asystent

Groby Ormian lwowskich na Cmentarzu Lyczakowskim (cz. 5)

W rodzinnym grobowcu

Andrzej Szeptycki i Józef Teodorowicz oraz

Te rysy charakteru odziedziczyl po swojej

uczestników pogrzebu opóźnil się z powodu

Zaleskich na Cmentarzu

ks. biskupi obu obrządków. Dalej infulaci,

zawiei śnieżnej o 45 minut. Reprezentant

babce ormiańskiej Antoninie Zaleskiej z An-

Lyczakowskim pochowany

toniewiczów. Wedlug życzenia zmarlego,

Monarchy, Wielki Mistrz Ceremonii JE. Hr.

mitraci i kanonicy. Na specjalnie ustawio-

jest też Waclaw Michal Artur

nym fotelu zasiadl hr. Choloniewski, za

nie bylo wieńców ­ wszystkie pieniądze

Choloniewski przybyl tymże pociągiem. Na

hr. Zaleski-junior (1866­1913),

dworcu, celem powitania gości, oczekiwali

nim ministrowie, namiestnik, marszalek

przekazano na cele publiczne, na przytulki

syn namiestnika Galicji

krajowy. W stallach z jednej strony rodzina

Brata Alberta, na Macierz Szkolną, na Towa-

Ich Eksc. Pan Namiestnik Korytowski, Pan

Filipa Zaleskiego. Zaleski-

zmarlego, z drugiej generalicja z JE. genera-

rzystwo Szkoly Ludowej.

Marszalek Kraju hr. Goluchowski, Pan prezy-

junior zmarl w wieku 47 lat

lem kawalerii Kolossvarym, jako zastępca

Pogrzeb Waclawa Zaleskiego-juniora

dent sądu krajowego wyższego Czerwiński

i byl uważany za jednego

ministra wojskowości. Dalej poslowie do

odbyl się 3 stycznia 1914 roku we Lwowie.

i general Kolossvary, dalej wszyscy naczelni-

z najbardziej utalentowanych

Rady Państwa, Sejmu, Senaty Uniwersytetu

Byl to mroźny pochmurny dzień, nad Lwo-

cy wladz rządowych i autonomicznych oraz

polityków austriackich

i Politechniki, profesorowie tychże uczelni.

prezydent miasta Lwowa Neumann z trzema

wem szalala wichura i śnieżyca. ,,Kurier

mlodszego pokolenia. Cieszyl

wiceprezydentami. Z Wiednia przybyli na

Prezydium miasta w komplecie i t.d. W świą-

lwowski" pisal, że ,,flagi żalobne szarpal

się sympatią i zaufaniem

tyni wypelnionej po brzegi zauważono rów-

wicher, miotąc tumanami śniegu". Nie zwa-

pogrzeb śp. W. hr. Zaleskiego: Wielki Mistrz

cesarza Franciszka

nież reprezentantów wszystkich rodów ary-

żając na tak fatalną pogodę, w pogrzebie

Ceremonii JE. Hr. Choloniewski, jako zastępca

WACLAW HR. ZALESKI

Józefa I i papieża Piusa X.

stokracji polskiej, literatury, nauki, sztuki,

wzięly udzial tlumy ludzi, byla to olbrzymia

Najj. Pana, prezesa gabinetu ministrów JE. Hr.

(1868­1913)

Waclaw Zaleski-junior byl

prasy i innych zawodów. Podczas uroczystej

manifestacja żalobna. ,,Gazeta lwowska",

Sturgkh oraz Ich Eksc. PP. Ministrowie: spraw

absolwentem prestiżowej

Mszy św. żalobnej śpiewal chór katedralny

,,Kurier lwowski" i inne dzienniki lwowskie

wewnętrznych bar. Heinold, kolei bar. For-

w grzebaniu śmiertelnych szczątków zna-

Terezjańskiej Akademii

z towarzyszącą orkiestrą wojskową.

ster, wyznań i oświaty dr Hussarek, rolnic-

podaly dokladne reportaże z pogrzebu.

komitego obywatela, który aczkolwiek do-

Wojskowej. Prawo studiowal

twa Zenker, kierownik ministerstwa skarbu

Dalej ,,Gazeta lwowska" relacjonowala:

Wedlug telegramu kondolencyjnego cesa-

żyl lat zaledwie czterdziestu kilku, przyspo-

na uniwersytetach lwowskim

,,Pierwsze egzekwie przy katafalku odpra-

rza Franciszka Józefa I, byl to pogrzeb ,,wy-

rzyl tyle nowych liści wawrzynu do wieńca

dr bar. Engel oraz kierownik Ministerstwa dla

i wiedeńskim. Doktor

bitnego męża stanu i wiernego urzędnika,

Galicji dr Zdzislaw Morawski. Ponadto byli

wil JE. ks. arcybiskup Andrzej Szeptycki,

zaslug, zdobytych przez jego niezapomnia-

obojga praw. Posel do Rady

znani Polacy zatrudnieni w różnych minister-

w otoczeniu biskupów, mitratów, kanoników

którego zaslugi okolo korony i państwa

nych ojca i dziada, a ogólnie wspólczucie

Państwa w Wiedniu z powiatu

i licznego kleru obrządku greckokatolickie-

zapewniają mu trwalą pamięć potomnych".

stwach wiedeńskich. Izbę poselską zastępu-

zwraca się ku osierocialej przedwcześnie

brzeżańskiego.

go. Następnie modly żalobne w obrządku

Zgon i pogrzeb Ministra Waclawa hr.

rodzinie: ku żonie i drobnej dziatwie".

je na pogrzebie wiceprezydent Romańczuk,

ormiańsko-katolickim odprawil ks. arcybi-

Zaleskiego byly potraktowane w Wied-

Na pogrzeb do Lwowa przybyla taka

Kolo polskie ­ cale prezydium, też reprezen-

niu jako wydarzenie na skale państwową

tanci Narodowego Związku Niemieckiego

skup Józef Teodorowicz. Wreszcie ,,Castrum

liczba wysokich dygnitarzy państwowych,

TEKST I ZDJĘCIA

i Związku poslów chrześcijańskich".

dolores" odprawil JE. ks. arcybiskup Józef Bil-

i zostaly odpowiednio zorganizowane. Te-

jakich miasto przed tym i nigdy potem więcej

JURIJ SMIRNOW

czewski w otoczeniu wszystkich biskupów,

legramy kondolencyjne przyslal nie tylko

Nabożeństwo żalobne w Bazylice me-

nie widzialo. Obok miejscowej elity galicyj-

kapitul i licznego kleru wszystkich trzech

Pracowal na stanowiskach w Namiest-

cesarz, ale też liczni przedstawiciele dy-

skiej stawili się najwyższej rangi przedsta-

tropolitalnej odprawili JE. Ks. arcybiskup

obrządków katolickich oraz proboszczów

nictwie galicyjskim, w ministerstwach

nastii panującej, ministrowie, parlament

wiciele dworu i rządu wiedeńskiego. Dostojni

Józef Bilczewski w otoczeniu episkopatu

wiedeńskich, m.in. rolnictwa, spraw we-

wiedeński i Sejm Galicyjski, znane osoby

z calej Galicji i licznego kleru świeckiego

z dóbr zmarlego. O godzinie 12 min. 45 wy-

goście przybyli pociągiem specjalnym. ,,Ga-

wnętrznych. W 1906 roku otrzymal tytul

i zakonnego. U oltarzu glównego na fote-

chylila się z glównych drzwi Bazyliki metro-

państwa austro węgierskiego, dyplomaci

zeta lwowska" pisala: ,,Pociąg specjalny, wio-

politalnej trumna ze śmiertelnymi szczątkami

ck. radcy dworu, w 1911 roku ­ tytul rzeczy-

i przedstawiciele rządów z zagranicy.

lach zasiedli: Ich Eksc. ks. arcybiskupi hr.

zący PP. ministrów, dygnitarzy i wiedeńskich

znakomitego obywatela Państwa i Kraju. Po-

wistego tajnego ck. radcy dworu. Szambe-

,,Kurier lwowski" donosil, że ,,od gene-

chylily się przed nią glowy tlumów i powi-

lan cesarza Franciszka Józefa I. 9 stycznia

rala adjutanta cesarza hr. Paara otrzyma-

1911 roku zostal mianowany ministrem dla

la hrabina Zaleska telegram z zawiadomie-

tala pieśń ,,Beati mortui", wykonana przez

spraw Galicji, zaś 19 listopada tegoż roku ­

niem, że wielki ochmistrz hr. Choloniewski

chóry lwowskie. Trumnę umieszczono na ry-

dwanie żalobnym i caly olbrzymi orszak ru-

ministrem Skarbu. Szczególną życzliwością

będzie zastępowal cesarza w obrzędzie

szyl na Cmentarz Lyczakowski. Kirem latarń

i zaufaniem darzyl go papież Pius X, któ-

pogrzebowym we Lwowie. Następnie na-

plonących i flag żalobnych szarpal wicher,

ry powierzyl mu m.in. misję prowadzenia

deszly depesze kondolencyjne od arcy-

miotając tumanami śniegu. Mów na wyraźne

w jego imieniu rokowań z rządem francu-

księcia Franciszka Ferdynanda, następcy

skim w sprawie konkordatu Francji z Wa-

tronu, arcyksięcia Karola Franciszka Jó-

życzenie Zmarlego nie wyglaszano. Wzdluż

placów i ulic, którymi przechodzil żalobny

tykanem. Papież odznaczyl Waclawa Za-

zefa i arcyksiężnej Zyty, arcyksiężniczki

kondukt, staly zwarte szeregi publiczności.

leskiego-juniora Wielką Wstęgą i Krzyżem

Marii Józefy, arcyksiążąt Franciszka Sal-

Wszystkie okna i balkony, mimo szalonej wi-

Papieskim Orderu św. Grobu. Otrzymal też

watora, Leopolda Salwatora, Karola Ste-

chury, zapelnione szczelnie... Na Cmentarzu

zaszczytny papieski biret i collare z mankie-

fana (z Żywca), Karola Albrechta, Fryde-

Lyczakowskim, po odprawieniu modlów, zlo-

tami. Byl również odznaczony licznymi or-

ryka, Eugeniusza i arcyksiężnej Blanki, od

derami austrowęgierskimi i zagranicznymi,

nuncjusza papieskiego ks. Scapinellego, od

żono zwloki do grobowca rodzinnego, wśród

szalejącej śnieżycy, gluszącej modly i placz

między innymi Orderem Leopolda, Orderem

czlonków ciala dyplomatycznego".

najbliższych". Wedlug życzenia rodziny, 5

Franciszka Józefa I, Wielką Wstęgą ze Zlo-

Lwów jeszcze nigdy nie widzial pogrze-

stycznia b.r. nabożeństwo żalobne za dusze

tym Lańcuchem Orderu Korony Żelaznej.

bu tak okazalego i znaczącego dla Monar-

śp. Waclawa Zaleskiego zostalo odprawione

Otrzymal też Wielką Wstęgę rumuńskiego

chii. Minęlo ponad sto lat i o Waclawie

Orderu Karola, francuski Order Zaslugi Rol-

hr. Zaleskim i jego pogrzebie nikt już nie

też w kościele oo. Jezuitów. Podczas mszy

św. śpiewala między innymi Stefania Mary-

niczej i perski Order Lwa i Slońca.

pamięta. Zaś 4 stycznia 1914 roku ,,Gazeta

nowiczówna, solistka opery lwowskiej. Ona

Waclaw Zaleski-junior ożenil się z Hele-

lwowska" podala dokladny reportaż z tego

ną hr. Mycielską, z którą mial pięcioro dzieci.

wydarzenia na stronie pierwszej. ,,Pogrzeb

wykonala piękne utwory znanych kompo-

zytorów, mianowicie ,,Ave Marya" Gouno-

Zmarl po ciężkiej chorobie 24 grudnia 1913

tak bardzo dla Państwa i Kraju zaslużone-

da i ,,O Salutaris" Cesara Franka oraz tenor

roku w sanatorium Martinsbrunn kolo Mie-

go Ministra Skarbu zmienil się, mimo śnie-

opery Jan Majerski, który wykonal ,,Domine

ranu nad Adriatykiem. Byl znany z wielkiej

życy szalejącej nad Lwowem, w olbrzymią

GROBOWIEC HR. ZALESKICH

in furore", ,,Miserere" i ,,Modlitwę" Wagnera.

pobożności i dzialalności charytatywnej.

manifestację żalobną. Tlumy braly udzial