21

nr 14 (474) 29.07. ­ 28.08.2025

Kurier kulturalny

www.kuriergalicyjski.com

Figura św. Jana z Dukli wrócila na odnowioną studnię

W poprzednich latach

Kurier Galicyjski

wielokrotnie powracal

do postaci św. Jana

z Dukli oraz uroczystości

religijnych i zabytków

z nim związanych.

Wspomnienie liturgiczne

Świętego przypada

w dniu 8 lipca. W tym

roku zostaly ukończone

prace konserwatorskie

przy studni na dziedzińcu

bernardyńskim,

którą wieńczy

zachowana oryginalna

osiemnastowieczna figura

św. Jana z Dukli.

ALINA WOZIJAN

Ś

więty Jan urodzil się

prawdopodobnie w 1414

roku w Dukli na Pod-

karpaciu. Wedlug niektórych

uroczystość Chrztu Pańskie-

bernardyńskiego ­ mówi Taras

danych, od lat 40. XV w. prze-

go wierni obrządku greckoka-

Oleszczuk, konserwator metalu.

bywal w klasztorze francisz-

tolickiego w tym sakralnym

­ Najpierw ukryliśmy ją, a potem

kanów konwentualnych we

miejscu święcą wodę.

przenieśliśmy do pracowni fir-

Lwowie, później przeszedl do

skalę we Lwowie, ani gdzie

Odnowiono studnię,

­ Ciekawostką, z którą ze-

my ZKR na restaurację. Rzeźba

indziej.

jego ściślejszego odlamu ­ ber-

bo jest w zaglębieniu,

tknęliśmy się w toku prowa-

byla w oplakanym stanie. Pod-

­ W konserwacji tego obiek-

nardynów. Zmarl we Lwowie

więc byly problemy

dzonych prac, jest sama studnia

czas czyszczenia odpadla jed-

w 1484 r. Wedlug tradycji, pier-

tu zostala zastosowana metoda

z zalegającą i wnikającą

­ kontynuuje Pawel Jędrzej-

na ręka i stalo się zrozumiale, że

wotnym miejscem pochówku

uzupelniania ubytków podob-

wodą. Posadzka byla

czyk, konserwator zabytków,

obudowa jest bardzo zniszczona,

byl cmentarz przyklasztor-

nym surowcem ­ mówi Janusz

bardzo zniszczona

firma ZKR Sp.z o.o. ­ Otóż oka-

dlatego rozebraliśmy ją na części.

ny na dziedzińcu. W miejscu,

Smaza, prof. ASP w Warszawie,

i popękana, dlatego

zalo się, że ona rzeczywiście

Po obróbce przeciwkorozyjnej

nadzór konserwatorski. ­ Do-

skąd później szczątki zostaly

zostala wymieniona

jest glęboka, ale do celów ob-

zastanawialiśmy się czy mamy

zabrane do nowego relikwia-

tychczas byla stosowana inna

w calości. Wylożono po

rzędowych i kultu religijnego

zlocić ją na nowo. W końcu Jan

rza w oltarzu w kościele, wy-

metoda i inne materialy, dlatego

promieniu kola wycięte

wykorzystuje się wodę groma-

z Dukli zostal pozlocony na nowo

trysnęlo źródlo, którego woda

po uplywie czasu uzupelnione

dzoną w specjalnym zbiorniku

i stanąl tam, gdzie stal przed laty.

,,miala moc uzdrawiającą". Stalo

części się różnią. Tutaj starzenie

bloki o wysokości 16 cm.

wykonanym ze stali nierdzew-

Mamy nadzieję, że przez najbliż-

się ono miejscem kultu.

kamienia będzie się odbywalo

Wymieniony zostal caly

nej. Ten zbiornik wymagal

sze 100 lat będzie stać spokojnie

Później źródlo zostalo uję-

w sposób bardziej naturalny.

system odprowadzania

wzmocnienia, bo osadzony jest

w tym samym miejscu ­ dodaje.

te w studnię i nad nią w latach

wody, kostkę polożono

Zostala wykonana

na dwóch metalowych belach,

­ Święty Jan z Dukli jest dla

1748­1755 wybudowano ro-

na specjalnej warstwie

konserwacja kamienia,

które byly mocno skorodowane

lwowian bardzo ważną posta-

tundę. Jej powstanie wiąże się

drenażowej, która

i trzeba bylo je zakonserwować.

cią ­ mówi Lilia Onyszczenko,

z beatyfikacją Jana z Dukli, któ-

malarstwa ściennego,

umożliwia przenikanie

Wewnątrz rotunda jest cala

doradca mera Lwowa ds. dzie-

ra nastąpila w 1733 r. Nie zna-

metaloplastyki,

wody w gląb podloża.

pokryta malowidlami.

dzictwa ­ ponieważ wiemy

my niestety imienia fundatora.

wymiana konstrukcji

­ Zastaliśmy absolutnie nie-

z historii, że chronil Lwów kil-

Studnia jest wybudowana

dachu, wymiana

czytelne obrazy, ponieważ na

kakrotnie przed wrogimi ataka-

Ważną  tradycją  jest  to,

z wapienia, z czterema deko-

poszycia dachowego.

powierzchni znajdowaly się

że w święto Jordanu, czyli

mi. Teraz, szczególnie w czasie

racyjnymi wazami. Nakryta

bardzo grube zanieczyszcze-

wojny, jest dla nas tym świętym,

kopulą, którą wieńczy figura

nia ­ mówi Dorota Miściuk-Ję-

do którego modlimy się o opiekę

Świętego. W trakcie prac kon-

drzejczyk, kierowniczka prac

nad miastem. Mamy nadzieję,

serwatorskich okazalo się, że

konserwatorskich malarstwa.

że ochroni Lwów przed rosyj-

metalowa figura św. Jana z Du-

­ Po dlugo trwającym pro-

skimi rakietami. Bardzo dzię-

kli jest pozlacana, aczkolwiek

cesie utrwalania podstawowej

kujemy za pomoc Ministerstwu

mocno skorodowana.

warstwy mogliśmy wreszcie

Kultury i Dziedzictwa Narodo-

­ Przygotowania do projektu

przystąpić do czyszczenia ma-

wego RP, Instytutowi Poloni-

zaczęliśmy od kwerendy histo-

lowidel ­ mówi Iryna Dutke-

ka i wszystkim restauratorom,

rycznej i dokumentacji skanin-

wycz, konserwatorka malar-

którzy pomimo pandemii, po-

gowej ­ mówi Pawel Jędrzej-

stwa. ­ Wykorzystywaliśmy

mimo wojny pracowali tu z pel-

czyk, konserwator zabytków,

różne metody, w tym metodę

nym oddaniem.

firma ZKR Sp. z o.o. ­ Zaczyna-

czyszczenia laserem. Odkry-

Po przylączeniu Lwowa do

liśmy w 2021 r., w listopadzie

liśmy scenę z aniolami niosą-

Austrii w końcu XVIII w. zo-

weszliśmy na rusztowanie.

cymi świętego Jana do nieba.

staly rozebrane mury miasta

Bardzo cieszyliśmy się, bo to

Interesujące jest malowidlo,

oraz częściowo mury otacza-

byl koniec pandemii i planowa-

gdzie św. Jan z Dukli ma po-

jące dziedziniec klasztoru oo.

liśmy, że na wiosnę 2022 r. ru-

dwojoną twarz. Nie wiemy, czy

bernardynów. Powstala zabu-

szymy z pelnym zakresem prac.

jest to skutek przemalowania,

dowa mieszkalna dookola. Nie-

Ale rzeczywistość nas przy-

czy najprawdopodobniej efekt,

gdyś zamknięty dziedziniec stal

gniotla ­ wybuchla wojna. Na

przez który autor malowi-

się przestrzenią otwartą w ar-

caly rok musieliśmy wstrzy-

del chcial pokazać jego zmar-

chitektonicznej tkance miasta.

mać prace. Wznowiliśmy je

twychwstanie. Odkryliśmy też

Przez lata rotundę i figurkę

w 2023 r. i teraz zakończyliśmy.

barokowe muszle na penden-

świętego oslanialy kasztanow-

Jednym z większych pro-

tywach z kartuszami i napisa-

ce, które mocno się zestarza-

blemów byla konserwacja ka-

mi z XIX wieku. Są tam opisane

ly i grozily upadkiem. Zostaly

mienia. Byl bardzo zniszczo-

cuda, których ludzie doświad-

ścięte, w ich miejsce zasadzono

ny. Wapień nie jest odporny na

czyli przy studni za wstawien-

mlode drzewka.

warunki atmosferyczne. Ubyt-

nictwem św. Jana z Dukli.

Zostaly wykorzystane ma-

ki później byly naprawiane za-

­ Gdy wybuchla pelnoska-

terialy Narodowego Instytutu

prawą cementową. W obecnej

lowa wojna, z polecenia kon-

Polskiego Dziedzictwa Kultu-

konserwacji zastosowana zo-

serwator  Lilii  Onyszczenko

rowego za Granicą POLONIKA

stala nowatorska metoda uzu-

zdemontowaliśmy figurę świę-

oraz Archiwum Nowego Kurie-

pelnienia kamienia, niesto-

tego Jana z Dukli z dziedzińca

ra Galicyjskiego.

sowana jeszcze na tak wielką