8
nr 1516 (475476) 29.08.15.09.2025
Wydarzenia
www.kuriergalicyjski.com
W Nahaczowie powstalo Centrum Integracji Polaków w Ukrainie
15 sierpnia
w przygranicznej wsi
Nahaczów kolo Jaworowa
w obwodzie lwowskim
w ramach obchodów Dnia
Polsko-Ukraińskiego
Braterstwa uroczyście
otwarto Centrum
Integracji Polaków
w Ukrainie oraz odslonięto
tablicę ku czci bohaterów
Bitwy Warszawskiej.
Nowa placówka znajduje
się w murach Centrum
Edukacji Transgranicznej
prowadzonego przez
polską Fundację
MAREK SKULIMOWSKI (OD LEWEJ) I MARCIN PIOTROWSKI
Humanitarną Folkowisko
i Stowarzyszenie
pobożność maryjna, i wlaśnie dziś, w jed-
wspiera Ukraińców w Polsce, zarówno
Folkowisko.UA.
no z największych świąt Wniebowzięcia
tych, którzy są rodowitymi mieszkańcami
Najświętszej Maryi Panny staramy się tu
tych terenów i są polskimi Ukraińcami, jak
odnaleźć nowy punkt styku między na-
również tych, którzy przybyli do nas jako
TEKST I ZDJĘCIA
szymi narodami. Co prawda, tutaj, na na-
uchodźcy i wspieramy je, żeby podtrzy-
KONSTANTY CZAWAGA
szym pograniczu, punkt styku mieliśmy
maly kulturę, język, tradycje.Uważamy
To wszystko dzieje się dzięki przy-
już dawno. Zrealizowano wiele projektów,
też, że Polska i polskie spoleczeństwo
Schengen. Że szybko będzie można się od-
chylności i wsparciu Senatu RP, a pa-
które wdrażali przedstawiciele sąsiednich
powinno pomagać swoim rodakom za gra-
wiedzić we Lwowie, w Lubaczowie, w Cie-
tronat nad Centrum Integracji Polaków
spoleczności zarówno ze strony polskiej,
nicą w podtrzymaniu tej świadomości. Bo
szanowie, w Gorajcu.
w Ukrainie i jego otwarciem objęly mar-
jak i ukraińskiej. Jako przedstawiciel ukra-
także agresja rosyjska pokazala, że wojna
Swoimi refleksjami podzielil się też
szalek Senatu RP Malgorzata Kidawa-
ińskiego parlamentu dziękuję Senatowi
nie toczy się tylko o ziemie, ale również
obecny Marek Skulimowski, prezes Fun-
-Blońska oraz Teresa Kubas-Hul woje-
Rzeczypospolitej Polskiej za wsparcie tego
o język, o kulturę. A ten obszar zawsze byl
dacji Kościuszkowskiej w Nowym Jorku,
woda Podkarpacki zaznaczyl Marcin
Centrum w Nahaczowie. Moskale wylewa-
wielokulturowy, wieloetniczny. To czas
największej polskiej fundacji poza granica-
BOHDAN HUD'
Piotrowski, spolecznik z powiatu luba-
ją ogromne pieniądze na politykę informa-
drugiej wojny, to decyzje imperium spo-
mi Polski. Marek Skulimowski od samego
czowskiego oraz pomyslodawca i glówny
cyjną, na rozmaite przekupywanie ludzi,
wodowaly, że stal się homogeniczny, że
autorami napędowymi tutaj. My jesteśmy
początku wspiera dzielo w Nahaczowie.
organizator Centrum.
aby sklócić nasze narody. Dlatego musimy
na tych terenach zaczęto się bać mówić,
tylko gośćmi od czasu do czasu. One są
Wiedzieliśmy, że takie Centrum bę-
W otwarciu Centrum Integracji Po-
się gromadzić i robić rzeczy, które lączą
iż się jest albo Polakiem w Ukrainie, albo
takimi przyczólkami z jednej i z drugiej
dzie potrzebne powiedzial. Wojna kie-
laków w Ukrainie uczestniczyli: Pawel
nasze narody. To niezwykle ważne pod-
Ukraińcem w Polsce. A wielu ludzi z tych
strony granicy. Już zaczęliśmy rozmowy
dyś musi się zakończyć i to jest okazja,
Bakuneć, deputowany Rady Najwyższej
kreślil ukraiński parlamentarzysta.
terenów ma krew mieszaną. Kultura się
z Mościskami o budynku, którego szukają
kiedy takie rzeczy budować i trzeba je bu-
Ukrainy, Marek Skulimowski, prezes Fun-
Marcin Piotrowski, znany w Polsce
przeplata i to jest piękne, ciekawe. Każdy
też na takie Centrum. Dzisiaj spotkaliśmy
dować. Budujemy w trudnych czasach, ale
dacji Kościuszkowskiej w Nowym Jorku,
dzialacz organizacji pozarządowych i hu-
kraj ma prawo do samostanowienia, ale
się z przedstawicielami Rawy-Ruskiej,
jest to moment, który nas polączyl. Rosyj-
przedstawiciele ukraińskich wladz lokal-
manitarnych, przede wszystkim twórca
nie ma krajów jednoetnicznych, jednona-
którzy przyjechali, żeby zobaczyć jak to
ska inwazja, wspólny wróg polączyl Pola-
nych z Jaworowa, Mościsk i Rawy-Ruskiej,
Folkowiska teraz realizuje swoje pomysly
rodowych. I my, Centrum Integracji dla
Centrum dziala. Uważam, że takie ośrodki
ków i Ukraińców. Nieszczęśliwie byliśmy
gości ze Lwowa oraz z Polski i USA.
również w Nahaczowie.
Polaków będziemy starali się integrować
powinny powstawać wlaśnie na wsiach. Bo
tak mocno podzieleni. Ja wiem, że podzialy
Nowe Centrum oraz tablicę pamiąt-
Centrum Integracji Polaków w Ukra-
się również z Ukraińcami. Ale też integro-
na przyklad duże miasta, Lwów są przesy-
zaczynają się znowu intensyfikować i tym
kową poblogoslawili ks. Marek Niedź-
inie powstalo po to, żeby wspierać rów-
wać środowisko polskie, dając im nasze
cone kulturą. Ci ludzie mają też dostęp do
bardziej takie Centra są potrzebne. Można
wiecki, proboszcz kościola w Jaworowie
nież naszych rodaków, którzy są w Ukra-
doświadczenie z dzialań kulturalnych,
kina, do teatrów, do spotkań, a w takich
zadać sobie pytanie dlaczego teraz zosta-
i ks. Taras Pidżarko z miejscowej cerkwi
inie wyjaśnil dla Kuriera. Spotkaliśmy
zapraszając tutaj poetów, pisarzy, muzy-
malych miejscowościach te osoby, które tu-
lo otwarte Centrum Integracji Polaków
prawoslawnej.
ich w czasie naszych dzialań humanitar-
ków, artystów, pokazując wspólczesną
taj z nami wspólpracują oddają tej sprawie
w Ukrainie. Każdy mądry kraj musi dbać
,,W holdzie ukraińskim i polskim żol-
nych bardzo wielu. Wiele osób mówilo:
kulturę polską. Chcemy pokazywać ją jako
swoje serce. Luba, Oksana, Mariana, Zoria-
o tych, którzy w nim mieszkają. Mieszkam
nierzom, którzy w 1920 roku walczyli ra-
a moja babcia byla Polką, ja jeżdżę często
atrakcyjną, wyjątkową, w nowoczesnych
na oddają swoją energię, wolny czas. One to
w Ameryce i nikt nie wchodzi nam w dro-
mię w ramię, a których żywa tradycja bra-
do Polski. To dlatego, żeby promować na-
formach, takich jak robi to Folkowisko na
wszystko robią z pasji i z chęci dzialania.
gę, nie przeszkadza, żeby mieć polskie
terstwa broni stanowi dziś inspirację dla
szą kulturę w Ukrainie, żeby pokazywać
naszych festiwalach.
To też nam daje energię do tego, żeby móc
szkoly, polskie kluby, mówić po polsku.
wspólnej europejskiej drogi Polski i Ukra-
sąsiada, żeby przyciągać również te oso-
Zapytalem Marcina czy będą tworzyć
dzialać, pracować. To nas napędza. Mamy
Nikt mnie nie zaczepia na ulicy kiedy idę
iny" glosi tekst tablicy po polsku i po
by, które są zainteresowane kulturą, ję-
podobne placówki w innych miejscowo-
doświadczenie już z realizacji projektów
z synem i nie mówi do mnie: tu się mówi
ukraińsku.
zykiem. Okazuje się, że polski język jest
ściach przygranicznych.
transgranicznych i przez najbliższe dwa
po angielsku. Więc mam nadzieję, że tak
Wyklad o wspólpracy wojskowej Pola-
teraz drugim najbardziej popularnym języ-
Bardzo chcielibyśmy, żeby to byla
miesiące będziemy pracować nad projekta-
będzie w Polsce, i tak będzie w Ukrainie.
ków i Ukraińców w 1920 roku oraz o dwóch
kiem nauczanym w Ukrainie. Wyprzedzili-
pierwsza nasza ambasada, ale wierzymy,
mi. Ośrodki, o których mówilem, chcialbym
I Polacy mieszkający w Ukrainie będą mo-
wybitnych postaciach tego czasu Józefie
śmy język niemiecki. I to jest duża szansa
że można takie ośrodki otwierać wzdluż
zaproponować kolejnym przygranicznym
gli spokojnie rozmawiać, uczyć się, szerzyć
Pilsudskim i Symonie Petlurze wyglosil prof.
i nadzieja. Nasze Centrum ma również
calej granicy, bo one naprawdę bardzo do-
miejscowościom, czyli Mościskom i Rawie-
swoją kulturę. Bo każdy ma swoją i chce
Bohdan Hud' z Narodowego Uniwersytetu
ksztalcić nauczycieli, uczących polskiego
brze dzialają zaznaczyl Marcin Piotrow-
-Ruskiej, żeby w każdych z nich bylo takie
ją jakoś przekazywać z pokolenia na poko-
im. Iwana Franki we Lwowie.
jako języka obcego. I to jest też zadanie,
ski. Dają lokalnej spoleczności możliwość
miejsce spotkań kultur, dokąd można latwo
lenie. I tak samo Ukraińcy w Polsce będą
Również Halina Tereszczuk, korespon-
bo przez język, przez zrozumienie się na-
na co dzień prowadzenia zajęć w różnych
podróżować, przyjechać. Wierzę, że kiedyś
chcieli to robić. I to jest wspaniale. Polacy
dent Radia Swoboda wspomniala, że Dzień
wzajem można budować mosty. Chcemy
językach angielskim, polskim. Można
tych przejść granicznych nie będzie i można
w Ukrainie znaleźli się przez przesunięcie
Żolnierza Polskiego zostal ustanowiony
też pokazać, że tak samo jak Folkowisko
przychodzić różne na warsztaty. To oni są
będzie przekraczać granicę tak jak w strefie
granicy. Ukraińcy teraz znaleźli się w Pol-
w 1923 roku przez ministra spraw woj-
sce przez napaść Rosjan na Ukrainę. I ta-
skowych generala broni Stanislawa Szep-
kie są nasze losy. Znaleźliśmy się tam nie
tyckiego, który urodzil się w pobliskich
z wlasnej woli. Ja akurat z wlasnej woli
Przylbicach kolo Jaworowa i byl bratem
znalazlem się w Ameryce, ale też dbam
ukraińskiego metropolity greckokatolic-
o to, aby moje dzieci mówily po polsku.
kiego Andrzeja Szeptyckiego.
Aby znaly polską kuchnę, na przyklad. I to
O możliwościach wspólpracy z Cen-
jest wspaniale, że możemy to robić i nikt
trum mówila Wira Szerszniowa, dyrektor
nam nie przeszkadza. I mam nadzieję, że
Liceum nr 10 im. św. Marii Magdaleny we
tak będzie po obu stronach tej granicy
Lwowie. Konstanty Czawaga, red. Kuriera
i temu mają slużyć takie miejsca. I oczywi-
Galicyjskiego przekazal dla nowego Cen-
ście to co powstalo rok temu to Centrum
trum najnowsze wydania pisemka ,,Kim ty
Edukacji Transgranicznej, gdzie można
jesteś?" oraz filmy produkcji Studia Filmo-
będzie wymieniać się wlasnymi doświad-
wego Lwów.
czeniami. Bo tak naprawdę Polacy i Ukra-
Znalezienie powodów, by się poróż-
ińcy są sobie bardzo bliscy. Wy tutaj może
nić to najlatwiejsze, co może się zdarzyć
tego nie widzicie. My, kiedy spotykamy się
w życiu sąsiadów, dlatego mądrzy ludzie,
w Stanach z Ukraińcami to tak jak byśmy
mieszkający blisko siebie, szukają punk-
się znali niewiadomo ile. Tego samego kodu
tów styku zauważyl w swoim slowie Pa-
pewnie używamy, tę samą kuchnię mamy,
wel Bakuneć, deputowany Rady Najwyż-
te same obyczaje. Ile podobnych slów
szej Ukrainy, który pochodzi z Jaworowa.
mamy. To jest niesamowite. Widzi się to
Po obu stronach granicy panuje ogromna
dopiero w kraju trzecim, na emigracji.
