10

nr 15­16 (475­476) 29.08.­15.09.2025

Wydarzenia

www.kuriergalicyjski.com

Przegląd prasy

w wycieczkach i zajęciach zorganizowa-

,,Tylko wlasne lzy palą, lzy innych są tylko

nych dla nich przez Muzeum w Piotrkowie

mokre".

Trybunalskim.

Jedną z rzeczy, które najbardziej zapa-

Odwiedzili również cmentarz prawo-

miętaliśmy z Warsztatów Pojednania, jest

polskiej

slawny, gdzie oddali hold żolnierzom Ar-

to, że obie strony byly chętne do osiągnię-

mii Ukraińskiej Republiki Ludowej, którzy

cia porozumienia. Nikt nie wstawal od sto-

znaleźli się w tym mieście na początku lat

lu, nawet gdy bylo to bardzo trudne.

20. XX wieku.

Wierzymy, że takie spotkania zmieniają

na Ukrainie

­ Dzieci naladowaly się pozytywną

świadomość i przybliżają nas do prawdzi-

energią ­ mialy czas na szczęśliwe dzie-

wego zrozumienia. Bo pokój zaczyna się

ciństwo bez alarmów i wojny ­ czytamy

od rozmowy ­ trudnej, szczerej, czasem

na stronie Luckiej Rady Miejskiej. Wladze

z bólem, ale zawsze z nadzieją. Dziękuje-

wspólnoty wyrażają również wdzięczność

my wszystkim, którzy byli z nami. Czasem

Jakubowi Czerwińskiemu za wspieranie

pierwszy godzi się nie ten, kto zawinil, ale

Ukrainy. Fundacja Cor Ignis, której jest pre-

ten, kto bardziej ceni relację. I my to robimy.

zesem, przekazala niedawno samochód dla

­ mlodzież kończy szkolę w wieku 17 lat,

bycia sobą i pięknie drugiego czlowieka.

OPRACOWAL

DZIENNIK KIJOWSKI

14 Samodzielnej Brygady Zmechanizowanej

a certyfikat B2 wymagany na studia w Pol-

Dzieci wyjeżdżają stąd nie tylko z nowymi

KRZYSZTOF SYMAŃSKI

,,Bronili tej ziemi sto lat

imienia księcia Romana Wielkiego.

sce można zdobyć dopiero od 18. roku ży-

slowami po polsku ­ ale z poczuciem przy-

Obóz ,,Śladem polskich miejsc

temu". Z modlitwą

cia, co przy ograniczeniach wyjazdowych

należności, dumy i nadziei.

MONITOR WOLYŃSKI

w Ukrainie" ­ Tydzień, który

na cmentarzu w Zborowie

dla mężczyzn w wieku poborowym staje

To wlaśnie tu ­ w śmiechu przy ogni-

,,Aby historia tego narodu

pozostaje w sercu

Za każdym krzyżem na cmentarzu woj-

się barierą. Analogiczny problem pojawia

sku, w spojrzeniach pelnych zrozumie-

wciąż trwala". W Lucku

W dniach 21­28 czerwca 2025 r. grupa

skowym, każdym imieniem i nazwiskiem na

się przy certyfikacie na poziomie B1, które-

nia, w trzymanych za ręce bransoletkach

zrealizowano projekt

dzieci i mlodzieży z kijowskich polskich or-

tablicy pamiątkowej znajduje się przerwana

go wymóg posiadania wprowadzono przy

przyjaźni ­ zrodzila się cicha, ale silna

,,Karaimszczyzna"

ganizacji, zrzeszonych w Związku Polaków

historia życia czlowieka, który żyl, kochal,

rekrutacji do szkól policealnych.

opowieść o wspólnym domu, który nie zna

Ukrainy, wzięla udzial w niezwyklym pro-

marzyl ­ i zginąl walcząc w obronie tego, co

Mieszkńcy Lucka, którzy 14 sierpnia

Mimo trudnej sytuacji, polskie szkoly na

granic: domu, jakim jest serce.

jekcie wakacyjnym ­ obozie edukacyjno-in-

bylo mu drogie: rodziny, ziemi, wolności.

przyszli do ,,Pracowni Miasta" w Lucku, aby

Ukrainie wspiera Ośrodek Rozwoju Polskiej

Dziękujemy za każdy uśmiech, każde

tegracyjnym ,,Śladem polskich miejsc". Byl to

Patrząc na tablicę z nazwiskami pole-

dowiedzieć się, jak redakcji ,,misto.media"

Edukacji za Granicą (ORPEG). Agnieszka

wzruszenie i każdą chwilę, która uczynila

czas pelen odkryć, emocji, nauki języka pol-

glych pod Zborowem w latach 1914­1920,

przydarzyla się ,,wspaniala historia pt. ,,Ka-

Koterla, p.o. dyrektora ORPEG, poinformo-

ten obóz czymś więcej niż tylko wakacja-

skiego, spotkań z historią, ale też ­ zwyczaj-

czyli podczas I wojny światowej oraz wojny

raimszczyzna", wzięli udzial w rozmowie

wala, że w 2024 roku przekazano ponad

mi. Do zobaczenia ­ tam, gdzie znów prze-

nej dziecięcej radości, uśmiechu i zabawy.

polsko-bolszewickiej, zastanawiam się, czy

o Karaimach w Ukrainie, a w szczególności

2 tys. podręczników i pomocy dydaktycz-

cinają się nasze polskie ścieżki.

Obóz odbywal się w bezpiecznym

pozostawili po sobie potomstwo i gdzie obec-

w Lucku i Haliczu, sluchali karaimskiej mu-

nych i przeszkolono ponad 1 100 nauczycieli

Obóz zostal dofinansowany ze środ-

i urokliwym miejscu w Jazlowcu obw. tar-

nie są ich wnukowie i prawnukowie? Czy wal-

zyki i poezji, a także delektowali się trady-

z Ukrainy. Do pracy w tamtejszych szkolach

ków Departamentu Wspólpracy z Polonią

nopolskiego, z dala od codziennych napięć.

czą z tymże wrogiem, czy są żywi, czy pamię-

cyjnymi karaimskimi potrawami.

skierowano 38 nauczycieli ­ część z nich

i Polakami za Granicą MSZ, realizowany

Dzieci mogly wypocząć w atmosferze

tają o slawnych czynach swoich przodków?

Projekt ,,Karaimszczyzna. Ci, którzy

pracuje zdalnie. ORPEG wspiera też szkoly

we wspólpracy z Ambasadą RP w Kijowie.

szacunku, otwartości i polskości ­ zanu-

Przyjrzyjmy się ich imionom i nazwiskom

znikają", zapoczątkowany przez zespól

im. Komisji Edukacji Narodowej, umożliwia-

DZIENNIK KIJOWSKI

rzając się w język, tradycje i historię swo-

­ bronili tej ziemi sto lat temu, jak nasi mężo-

redakcyjny ,,misto.media" i wsparty finan-

jącej naukę w języku polskim online.

Polskie szkolnictwo

ich przodków. Każdy dzień byl starannie

wie, ojcowie, bracia i synowie bronią jej teraz.

sowo przez Unię Europejską w ramach pro-

DZIENNIK KIJOWSKI

poważnie zagrożone

zaplanowany ­ lączyl zajęcia edukacyjne

Pamięć czyni czlowieka czlowiekiem,

gramu ,,House of Europe", dobiegl końca,

III Warsztaty Pojednania

z kreatywnymi warsztatami, wycieczkami

zwlaszcza pamięć o tych, dzięki którym

Choć zainteresowanie nauką języka

tworząc jednocześnie podwaliny pod nowe

Polsko-Ukraińskiego

i aktywnościami integracyjnymi.

żyjemy. To ona jest powodem, dla którego

polskiego na Ukrainie nie slabnie, to sy-

inicjatywy.

Dzieci uczestniczyly w lekcjach języka

tuacja szkól z polskim językiem nauczania

W tym roku, w dniach od 3 do 7 lipca,

każdego roku w Dniu Wojska Polskiego

Tytulowa Karaimszczyzna to ziemie,

polskiego, ćwiczyly dialogi, poznawaly

i w uroczystość Wniebowzięcia Najświęt-

we wsi Zamlynie na Wolyniu odbyly się III

na których książę Witold pozwolil osiedlić

staje się coraz trudniejsza. Na problemy

slownictwo i uczyly się mówić o sobie,

Warsztaty Pojednania Polsko-Ukraińskie-

szej Maryi Panny Polacy z Tarnopola

się Karaimom sprowadziwszy ich do Lucka

wskazują zarówno przedstawiciele pol-

swojej rodzinie i tożsamości. Cenne byly

i obwodu tarnopolskiego przyjeżdżają na

w XIV wieku. Później nazwę tę zaczęto sto-

skiego rządu, jak i liderzy lokalnych środo-

go, niezwykle ważne spotkanie dziennika-

także warsztaty historyczne i kulturowe,

cmentarz wojskowy w Zborowie.

sować w odniesieniu do ulicy, przy której

wisk polskich na Ukrainie. Wojna, odplyw

rzy, historyków, politologów, analityków,

prowadzone w miejscach pelnych symbo-

15 sierpnia we wspólnej modlitwie

ludności i nowe przepisy zagrażają ciąglo-

ekspertów, wolontariuszy, aktywistów i po

mieszkali Karaimi ­ obecnej Karaimskiej.

liki ­ takich jak Kamieniec Podolski, Bu-

uczestniczyli prezesi oraz czlonkowie To-

prostu zainteresowanych osób z Ukrainy

Rozpoczynając projekt, w maju tego

ści ksztalcenia. W Sejmie zorganizowa-

czacz czy klasztor w Rukomyszlu. To wla-

i Polski. Organizatorem spotkania bylo Sto-

warzystwa Odrodzenia Kultury Polskiej im.

roku zespól redakcyjny ,,misto.media"

no dyskusję na temat sytuacji polskiego

śnie tam mlodzież uczyla się rozpoznawać

Juliusza Slowackiego w Krzemieńcu, Pol-

udal się do Halicza, aby dowiedzieć się

szkolnictwa na Ukrainie.

warzyszenie Pojednanie Polsko-Ukraińskie,

ślady polskości w przestrzeni ukraińskiej.

skiego Towarzystwa Kulturalno-Oświato-

więcej o Karaimach. Tam poznali Nadię

Problemem szkolnictwa polskiego na

a wspólorganizatorami Kolo Dialogu Euro-

Wasylczuk z Muzeum Karaimskiej Historii

Program obozu byl bogaty w zajęcia

Ukrainie zajęla się sejmowa podkomisja

pejskiego (czlonkowie OS Polonia Anatolij

wego ,,Zbaraż", Polonijnego Stowarzyszenia

i Kultury, które jest oddzialem Narodowe-

artystyczne ­ uczestnicy tworzyli prace

ds. ksztalcenia Polaków mieszkających za

Kurnosow i Olena Kotseruba) oraz Ukraiń-

Kulturalno-Oświatowego w Tarnopolu, które

sko-Polska Platforma Medialna (U.P.M.P.).

go Rezerwatu ,,Dawny Halicz". 14 sierpnia

plastyczne, bransoletki przyjaźni, wlasne

granicą. Największe zaniepokojenie budzą

tradycyjnie bylo organizatorem wydarzenia,

Specjalne podziękowania dla ks. Jana Bu-

,,emotki" oraz wspólne ,,Drzewo Przyjaźni",

zmiany prawne w ukraińskim systemie

oraz zborowscy Polacy. Obecni byli również

w Lucku odbyla się prezentacja wyników

które stalo się pięknym symbolem relacji

edukacji. Jak podkreśla Beata Pietrzyk, Na-

rasa za stworzenie i troskliwą opiekę nad

projektu oraz publiczna rozmowa z Nadią

konsul generalna RP w Lucku Anna Nowa-

czelnik Wydzialu Oświaty Polskiej w Mini-

Centrum Integracji w Zamlyniu, które stalo

i wspólnych emocji. Dzień po dniu uczest-

kowska oraz konsul Krzysztof Wasilewski.

Wasylczuk o Karaimach w Ukrainie i Mu-

sterstwie Edukacji Narodowej, nowe regu-

się przestrzenią ważnych spotkań, glębo-

nicy stawali się jedną drużyną ­ wspólnie

Zgromadzeni wzięli udzial we mszy

zeum, w którym pracuje.

lacje nakladają wymóg minimalnej liczby

kich rozmów i autentycznego polsko-ukra-

przeżywając wzruszenia, świętując uro-

w intencji poleglych za Ojczyznę odprawio-

,,Czy pan może zrozumieć, co to jest

ińskiego porozumienia. Jego osobista rola

uczniów w najstarszych klasach licealnych.

dziny, ucząc się tańców narodowych, śpie-

nej w kaplicy-mauzoleum Wojska Polskie-

naród umierający? Czy pan zechcesz choć

Tymczasem polskie szkoly we Lwowie,

w tej lokalnej więzi jest nie do przecenienia.

na chwil wniknąć w slowa tego, który

wając i dzieląc się swoim doświadczeniem

go przez ks. Andrzeja Maliga, proboszcza

Gródku Podolskim czy Mościskach nie są

Przez kilka dni rozmawialiśmy szczerze,

bycia Polakiem w Ukrainie.

parafii Bożego Milosierdzia w Tarnopolu.

przychodzi do ciebie, aby może jako jeden

czasem z bólem, lecz otwarcie o trudnych

w stanie skompletować pelnych klas.

Zwieńczeniem obozu byl koncert finalo-

z ostatnich żyjących opowiedzieć ci historję

W ten sposób oddali hold żolnierzom pol-

­ Jeśli nie będzie klas licealnych, nie bę-

momentach naszej wspólnej przeszlości

wy, podczas którego dzieci zaprezentowaly

skim poleglym w okresie I wojny świato-

narodu, co ongi byl potężny, co ongi trudnil

dzie też możliwości utrzymania pelnej szko-

­ przede wszystkim o tragedii wolyńskiej

swoje talenty: śpiew, taniec, recytację i grę

wej oraz wojny polsko-bolszewickiej.

się szlachetnem rzemioslem rycerzy? Pan

ly średniej. Jeśli nie będzie pelnej szkoly

z 1943 roku, a także o wyzwaniach wspól-

na instrumentach. Wieczorem ­ wspólna

wiesz, że w Lucku istniala niegdyś gmina

MARYNA WOJNOWA

średniej, to ograniczona zostanie możliwość

czesności: od ekshumacji i upamiętnień

zabawa przy ognisku i na dyskotece, a na

Karaimów. (...) W imieniu wymierającego

MONITOR WOLYŃSKI

ofiar po wspólczesną dezinformację, blo-

przystąpienia do egzaminu maturalnego,

ludu proszę napisać coś o nas!" ­ te slowa

zakończenie ­ chwile refleksji i wzruszenia.

Dzieci z gminy Luck

kady granic, wojnę i wspólne dziedzictwo.

w tym do egzaminu maturalnego z języka

Wszyscy otrzymali pamiątki i slowa uzna-

Karaima z tekstu Juliana Podoskiego ,,Luccy

wypoczywaly w harcerskiej

To nie byly zwykle dyskusje ­ to byl

polskiego ­ tlumaczyla Beata Pietrzyk. Jak

nia od konsul Anny Marii Babiak-Owad, któ-

Karaimi" opublikowanego w 1925 r. na la-

stanicy w Piotrkowie

dodala, w rozmowach z Ukraińcami, polskie

żywy dialog, z poszanowaniem różnych

ra towarzyszyla mlodzieży podczas obozu.

mach ,,Życia Wolynia", odczytal w nagraniu

Trybunalskim

poglądów, który trwal do nocy. Niezwykle

wladze zabiegają o to, by szkoly obecnie

Szczególne podziękowania kierujemy

wideo menedżer kultury Mykyta Moskaluk.

interesujące bylo dla nas szkolenie ,,Poczuj

40 dzieci z Luckiej wspólnoty powróci-

istniejące mogly funkcjonować na dotych-

do:

­ Zostaly one napisane 100 lat temu. Zna-

ly z wakacji w Polsce. Jak informuje Lucka

czasowych zasadach. Zmiany w ukraiń-

mój ból", wizyty w wiosce Ostrówki, któ-

­ Ambasady RP w Kijowie, która objęla

leźliśmy je w książce ,,Karaimi na Wolyniu"

ra zniknęla z mapy i zostalo po niej pole

Rada Miejska, wyjazd odbyl się w ramach

skim prawie mogą też oznaczać likwidację

Wolodymyra Szabarowskiego. Wydalo się

opieką i wsparciem ten projekt,

porozumienia o wspólpracy między Wy-

uprawne z pozostalościami po jej istnieniu,

dzialającego w Drohobyczu Ogólnoukraiń-

­ Prezes ZPU Lesi Jermak, za pelne pa-

nam wtedy, że są skierowane do nas ­ po-

dzialem Uslug Socjalnych dla Rodzin,

a także wspólne nabożeństwo pojednania,

skiego Koordynacyjno-Metodycznego Cen-

sji przygotowanie programu i koordynację,

wiedziala kierowniczka projektu ,,misto.

Dzieci i Mlodzieży Luckiej Rady Miejskiej

trum Nauczania Języka i Kultury Polskiej

które mialo silny wydźwięk emocjonalny.

­ Wychowawców i nauczycieli, którzy

media" Ludmyla Jaworska.

a Fundacją Cor Ignis.

Zdaliśmy sobie sprawę, jak zlożone i bole-

przy Zjednoczeniu Nauczycieli Polskich na

swoją obecnością i sercem stworzyli dzie-

W ramach projektu ,,Karaimszczyzna. Ci,

Fundacja Cor Ignis na czele z prezesem

sne są te kwestie. Pomimo kontrowersji i cza-

Ukrainie.

ciom bezpieczną przestrzeń do wzrostu.

którzy znikają" ukazala się seria publikacji

Jakubem Czerwińskim zorganizowala tur-

O perspektywie lokalnej mówila Wik-

sami gorących dyskusji, jedna rzecz pozosta-

W czasach, gdy rzeczywistość często

poświęconych m.in. historii luckich Kara-

nus psychologiczno-rehabilitacyjny dla

la niezaprzeczalna dla obu stron: ekshumacje

toria Laskowska, prezes Żytomierskiego

imów, ostatniej Karaimce z Lucka, luckiej ke-

nie daje dzieciom spokoju, taki obóz to coś

dzieci z Ukrainy. W dniach 3­10 sierpnia

Obwodu Związku Polaków na Ukrainie

i godne pochówki muszą się odbyć. I to nie

więcej niż wakacje. To: bezpieczna przy-

nesie, ulicy Karaimskiej, czasopismu ,,Karaj

wypoczywaly w stanicy Związku Harcer-

tylko dlatego, że temat ten jest wykorzysty-

oraz prezes Kongresu Oświaty Polonij-

Awazy" oraz luckim potrawom karaimskim.

stań, możliwość budowania tożsamości,

stwa Polskiego ,,Trzy Morgi" w Piotrkowie

wany przez rosyjską propagandę, ale przede

nej. ­ Mimo wojny, dalej dzialamy. W na-

kontakt z językiem i dziedzictwem oraz do-

Oprócz tekstów zespól projektu stwo-

Trybunalskim.

wszystkim ze względu na podstawową po-

szej szkole uczy się okolo 200 dzieci. Jest

świadczenie wspólnoty i wsparcia. Na koń-

rzyl treści fotograficzne i wideo oraz

Nastolatkowie spędzali czas na obozo-

ogromne zainteresowanie lekcjami pol-

trzebę uczczenia pamięci ofiar i wsparcia ich

cu tej niezwyklej podróży zostaje coś, czego

branding. Zdigitalizowal i opublikowal

wisku harcerskim, odpoczywając w bez-

skiego, rodzice chcą, by ich dzieci dostaly

rodzin. Jest to dziś niezwykle ważne.

nie widać na zdjęciach ­ cieplo w sercach,

na swojej stronie internetowej 12 nume-

piecznym środowisku, regenerując się psy-

A jednak droga do prawdziwego pojed-

się na studia do Polski ­ podkreślala.

rów czasopisma ,,Karaj Awazy" znalezio-

wspomnienia, które nie zgasną, i więzi, któ-

chicznie ­ podaje Lucka Rada Miejska. Brali

nania okazala się dluższa niż myśleliśmy.

Jednak nawet po ukończeniu szko-

re przetrwają czas i odleglość. Zwykly ty-

nych w Państwowym Archiwum Obwodu

udzial w warsztatach i grach, spędzali czas

Jak powiedzial w niedzielnym kazaniu ks.

ly, uczniowie borykają się z problemem

Wolyńskiego. Podsumowal to wszyst-

dzień zamienil się w życiową lekcję ­ o toż-

w parkach wodnych i zoo, uczestniczyli

Jan Buras, cytując Józefa Macierewicza:

uzyskiwania certyfikatów językowych

samości, wspólnych korzeniach, odwadze

ko wlasnym papierowym czasopismem