32

nr 15­16 (475­476) 29.08.­15.09.2025

Okruchy historii

www.kuriergalicyjski.com

Legendy starego Stanislawowa  (cz. 113)

IWAN BONDAREW

Flaszka z XVIII wieku

Latem 2008 r. za Pasażem

Gartenbergów zapadla się zie-

mia. Parkowaly tam przeważ-

nie taksówki i zapadla się część

chodnika. Oczom przechodniów

ukazaly się ceglane sklepienia

i pojawily się plotki o podziem-

nych korytarzach. Niebawem

rozpoczęly się badania, kiero-

wane przez frankiwskiego ar-

cheologa Wasyla Romancia.

Wnet okazalo się, że nie są

to wcale podziemne korytarze,

lecz piwnice starych kamienic,

zniszczonych jeszcze podczas

I wojny światowej. Byly pra-

ILUMINACJA DEPTAKA PRZED ŚWIĘTAMI NOWOROCZNYMI

wie do polowy zasypane ziemią,

PRACE ARCHEOLOGICZNE KOLO PASAŻU GARTENBERGÓW

gruzem i śmieciami, więc trzeba

W tym czasie obelisk już trochę

W naszych czasach mlody

bylo to wszystko usunąć. Ponie-

się zapadl i przechylil. Oficer po-

Wieczorem wysadzono na

kaplan z Frankiwska Wolody-

waż nie przeznaczono na to żad-

lityczny użyl ,,zdecydowanych

końcu  deptaka  emigrantów

myr Wintoniw, będąc na kon-

kroków" i przez kilka dni podsy-

nych funduszy, prace prowadzili

z busa i powiedziano im, że jest

ferencji w Polsce dowiedzial się

wolontariusze.

pywaliśmy i obmurowywaliśmy

to Montmartre, że dalej cią-

o tym obrazie. Zainteresowalo

Po czyszczeniu jednego z po-

fundament, równaliśmy obelisk

gną się Pola Elizejskie, a w dali

go to, przestudiowal jego historię

mieszczeń odnaleziono wąskie

i wykladaliśmy nowy bruk do-

widoczna jest Wieża Eiffla (jej

i zapalil się do interesującej idei.

przejście do kolejnego. Szczuply

okola. Goście zastali wszystko

rolę odgrywal nadajnik telewi-

Z jego inicjatywy znany kon-

chlopak wpelzl tam i niebawem

w największym porządku. Dy-

zyjny). Byla zima, blisko koń-

serwator Waleryj Twerdochlib

wykrzyknąl:

plomaci zlożyli kwiaty, wyglosili

ca grudnia. Centrum miasta

wykonal dokladną kopię obrazu.

kilka przemówień, sfografowali

­ Hej! Znalazlem flaszkę!

blyszczalo światlami ilumina-

Wiosną 2009 r. do Gdańska uda-

się i... wyjechali.

­ Dawną?

cji na nadchodzący Nowy Rok.

la sie delegacja w celu poświęce-

­ Tak. Z XVIII wieku!

Pomimo wszelkich naszych

Emigranci rozliczyli się wedlug

nia kopii obrazu. Przez trzy dni

umiejętności inżynieryjnych

­ Dlaczego tak myślisz? ­

umówionej taryfy i poszli szu-

oba obrazy staly przytulone do

obelisk po kilku latach znów

sceptycznie zainteresowal się

kać jakiejś pracy. Na Polach Eli-

siebie i przez caly ten czas w ko-

się pochylil. Stoi w niewielkim

archeolog Romaniec.

zejskich (czyli na Majdanie) zo-

ściele świętych Piotra i Pawla

skwerku pomiędzy dwoma bu-

­ Widnieje na niej data

stali zatrzymani przez policję.

trwaly nabożeństwa w rycie ka-

dynkami, otoczony wieloma

1715 ­ szczerze wyznal mlody

Nie wiem jakie odczucia

tolickim i greckokatolickim.

OKLADKA KSIĄŻKI ,,DOLINA

drzewami, więc jego odchyle-

odkrywca.

mają Czytelnicy, ale ja jestem

25 kwietnia mialo miejsce

BELWEDERU"

nie od pionu nie bardzo rzuca

(Dla wyjaśnienia cyfry 1715

dumny z tego, że mieszkam

uroczyste wprowadzenie kopii

się w oczy . Dowództwo mach-

­ jest to rok zalożenia lwow-

Początkowo powieść nosi-

w mieście, które przyjęto za

cudownego obrazu do niewiel-

nęlo na to ręką.

skiego browaru i nazwa popu-

la tytul ,,Księżycowa dolina".

Paryż.

kiej cerkiewki św. Jana Chrzci-

Jakoś trafila mi do rąk holen-

larnego piwa).

W 2000 r. Wesela i Jaroslaw

ciela przy ul. Mykytynieckiej.

,,Mokre" miejsce

derska publikacja o Stalagu-371.

nadeslali jej tekst na konkurs

Po kilku dniach do świąty-

Dolina Belwederu

Byla tam ilustracja, przedsta-

Na terenie jednostki bryga-

,,Koronacja slowa" i... żadnej

ni przyszla starsza kobieta

wiająca dokladny plan obozu.

W środowisku literackim

dy lotniczej stoi pomnik, prawie

reakcji. Po ośmiu latach auto-

i przyniosla kilka srebrnych wot

Frankiwsk znany jest nie tylko

nie znany większości miesz-

Otóż na miejscu dzisiejszego po-

rzy ponowili próbę, zmieniając

z dawnego kościola ormiań-

mnika byla wówczas olbrzymia

ze ,,Stanislawowskiego feno-

kańców. Jest to niewysoki obe-

nazwę na ,,Dolina Belwederu"

skiego, darowanych przed woj-

obozowa latryna. Od razu zro-

menu". Wspomnijmy powieść

lisk z czarnego granitu z tablicą

i nieco zmienili final.

ną Matce Boskiej Laskawej.

zumialem, dlaczego grunt w tym

Wesely Najdenowej i Jaroslawa

z napisem: ,,VOOR DE ONOVER-

Wynik  przeszedl  wszel-

Niebawem zaczęly się cuda.

miejscu jest tak niestabilny.

Janowskiego ,,Dolina Belwede-

WINLIJKE"; czyli w tlumacze-

kie oczekiwania i to przy tym,

Ludzie byli uzdrawiani ­ nawet

ru". W 2008 r. na ogólno ukra-

niu ,,NIEPOKONANYM".

Dowództwo dlugo się śmia-

że do konkursu zgloszono 758

onkologicznie chorzy, pozba-

lo, ale obelisku nie zdecydowalo

ińskim konkursie ,,Koronacja

W czasie okupacji niemiec-

rękopisów!

wiani depresji, znajdywali nową

się przenieść.

slowa" powieść zostala nagro-

kiej na tym terenie mieścil

pracę. Odnotowano ponad 50

Pakistański Paryż

dzona Dyplomem laureata kon-

się Stalag-371, gdzie więzie-

cudownych przypadków. Jed-

Laskawa. Reaktywacja

kursu i jako Najlepsza powieść

ni byli żolnierze holenderscy.

Tę historię uslyszalem od tak-

nym z najbardziej wymownych

romantyczna. Książka trafila

W czasach niezależności Ukra-

sówkarza. W 2008 r. do Frankiw-

Kiedyś nasze miasto posia-

jest przypadek chlopca, który

do finalowej dziesiątki, za co

iny ambasada Królestwa Holan-

ska przywieziono grupę niele-

dlo swój cudowny obraz Matki

zostal ciężko postrzelony w glo-

autorzy otrzymali premię, za

dii w ten sposób uczcila swoich

galnych emigrantów z Pakistanu.

Boskiej. Kiedyś go stracilo. Po

wę. Kości czaszki dostaly się do

którą mogli opublikować swoje

obywateli.

Wprawdzie obiecano zawieść ich

wojnie slynny wizerunek Mat-

mózgu. Chlopak leżal w śpiączce

dzielo. Ale droga do sukcesu nie

Gdy slużylem w tej jedno-

do Paryża, ale przemytnicy po

ki Boskiej Laskawej ze świątyni

i lekarze rokowali stan wegeta-

byla latwa. Nie, żeby byla trud-

stce w 2009 r. miala nas od-

prostu postanowili urwać trochę

ormiańskiej zostal wywiezio-

tywny. Rodzice szczerze modlili

ną, lecz dlugotrwalą.

wiedzić delegacja z Holandii.

więcej pieniędzy.

ny do Polski, gdzie jest do dziś.

się, zaś kaplan polożyl wizeru-

Nikt już go nam nie zwróci, ale

nek Matki Bożej Laskawej przy

i cudów na nowym miejscu już

rannym. Chlopak otworzyl oczy.

nie odnotowano. Ta smutna hi-

Obecnie jest calkowicie zdrowy

storia zawiera optymistyczny

i kontynuuje naukę na Uniwer-

wątek.

sytecie Przykarpackim.

WIDOK NA LATRYNĘ OBOZU STALAG-371, AKWARELA HOLENDERSKIEGO JEŃCA

CERKIEW ŚW. JANA CHRZCICIELA PRZY UL. MYKYTYNIECKIEJ