37

nr 15­16 (475­476) 29.08.­15.09.2025

Okruchy historii

www.kuriergalicyjski.com

,,Wlodzimierz Dzieduszycki. In memoriam" ­

,,Володимир Дідушицький. In memoriam"

Wystawa

utrzymanie przeznaczyl docho-

dy z Ordynacji Poturzycko-Za-

Daty otwarcia: 6 września

rzeckiej, zalożonej w 1893 roku.

W 1886 roku stworzyl pierw-

­ 31 grudnia 2025 roku.

szy w tej części Europy rezerwat

Miejsce: Palac Potockich,

przyrody ­ Pamiątkę Pieniacką

ul. M. Kopernika 15

kolo Zloczowa. Byl wybitnym

we Lwowie.

ornitologiem,  muzealnikiem

i ekspertem w sprawach wy-

,,Symboliczny  krok  na-

stawienniczych. Na wystawach

przeciw historii i kulturze"

traktowal pracujących dla nie-

światowych w Wiedniu (1873)

­ tak organizatorzy opisa-

go ludzi, umożliwial im naukę

i Paryżu (1878), gdzie przewo-

li wystawę, którą od 6 wrze-

i zawodową karierę, dbal o ich

dzil delegacji Austro-Węgier,

śnia będzie można oglądać

zdrowie.

prezentowal galicyjskie wyroby

w Palacu Potockich we Lwo-

Dlatego pamięć tego wielkie-

rzemieślnicze, w tym huculskie

wie. Ekspozycja zatytulowa-

go spolecznika, mecenasa i na-

dywany.

na ,,Wlodzimierz Dzieduszyc-

ukowca możemy dzisiaj czcić

Byl patronem Wystawy Et-

ki. In memoriam"(,,Володимир

w tak szerokich kręgach, ponad

nograficznej Pokucia w Kolo-

Дідушицький. In memoriam")

granicami, zapatrzeni w war-

myi (1880), co przyczynilo się

zostala przygotowana z okazji

tości, którym poświęcil życie

do zainteresowania Huculsz-

200. rocznicy urodzin Wlodzi-

i które przekazal następnym po-

czyzną w Europie.

mierza Dzieduszyckiego (1825­

koleniom: milość bliźniego, tro-

Wlodzimierz Dzieduszycki

1899). Będą na niej pokazane

skę o kulturę ­ tworzoną w aka-

finansowal projekty ważne za-

dziela pochodzące z kolekcji

demiach sztuki i w huculskiej

równo dla kultury polskiej, jak

Komentarze

rodzinnej, które w 1940 roku

epokę Dzieduszyckiego i jego

chalupie ­ oraz wielki szacu-

i ukraińskiej, w tym wydawanie

trafily do ówczesnej Lwow-

wspólczesnych".

nek dla natury. W 200. roczni-

prac naukowych i podręczników

skiej Galerii Obrazów ­ dzisiaj

Taras Wozniak ­ dyrektor

cę jego urodzin zatrzymajmy

szkolnych. Nie dzielil ludzi we-

nosi ona nazwę Lwowskiej Na-

generalny Lwowskiej Naro-

Mateusz Dzieduszycki ­

myśli na spoglądającym na nas

dlug kryterium narodowego czy

rodowej Galerii Sztuki im. B.G.

dowej Galerii Sztuki im. B. G.

przewodniczący Związku Ro-

ze ścian Wlodzimierzu, na jego

religijnego, a jego postawa zdo-

Woźnickiego.

Woźnickiego:

dowego Dzieduszyckich herbu

żonie Alfonsynie, ich rodzicach,

bywala szacunek poslów po obu

,,Ekspozycja odtwarza at-

,,22 czerwca 1825 roku we wsi

Sas:

przodkach i krewnych, a przede

stronach dyskusji politycznej.

mosferę kolekcjonerstwa XIX

Jaryszów na Podolu narodzil się

wszystkim, na wartościach,

Za  życia  zostal  wybra-

,,W lodzimierz Dzieduszyc-

wieku, pokazuje, jak w ówcze-

jeden z największych dzialaczy

ki Pochodzil z rodziny, której

które nam przekazali."

ny czlonkiem Akademii Nauk

snym Lwowie wspólistnialy

oświatowych krainy ­ Wlodzi-

dzieje od wieków byly zwią-

w Krakowie, uhonorowany ty-

i wzajemnie oddzialywaly na

mierz Dzieduszycki. W dalszym

zane z terenami nad Dniestrem,

Prof. dr hab. Kazimierz Ka-

tulem doktora honoris causa Uni-

siebie kultura ukraińska i pol-

okresie większa część jego dzia-

Bugiem i Sanem. Czul się Po-

rolczak ­ badacz historii rodzi-

wersytetu Lwowskiego, honoro-

ska oraz jak postęp naukowy

lań byla związana z ówczesną

lakiem, ale mial pelną świado-

ny Dzieduszyckich:

wego obywatela Lwowa i kilku

lączyl się z estetyczną pasją,

austriacką Galicją i Lwowem.

innych miast. Po sobie pozosta-

mość rusińskich korzeni swojej

,,W 2025 roku mija dwieście

a mecenasostwo ­ z osobistą

Zdawal sobie sprawę z ra-

wil dobrą pamięć zarówno wśród

rodziny. Byl dziedzicem wspa-

lat od narodzin Wlodzimierza hr.

milością do sztuki".

dykalności i nieodwracalności

nialej tradycji obu narodów

Dzieduszyckiego (1825­1899) ­

Polaków, jak i Ukraińców ­ spu-

Na odwiedzających czeka

zmian, które ksztaltowaly nowy

i wolno nam sądzić, że kochal

marszalka Galicyjskiego Sejmu

ściznę, która lączy oba narody.

ponad 80 plócien malarskich

profil krainy. Najwyraźniej ro-

ją bezgranicznie. Mówil ,,wszy-

Krajowego, przyrodnika, muze-

W 200. rocznicę jego urodzin

zumial, że stare romantyczne

znanych artystów, w tym: Ar-

przypominają o tym instytu-

scyśmy się tu zrodzili". Budo-

alnika, mecenasa naukowców

podejścia raczej nie będą sku-

tura Grottgera, Henryka Ro-

wal mosty pomiędzy dziećmi

i artystów, promotora oświaty,

cje i towarzystwa po obu stro-

teczne ­ na pole życia spolecz-

dakowskiego, Michala Adama

nach granicy. Od początku roku

tej ziemi bez względu na ję-

rzemiosla i sztuki ludowej.

nego i politycznego wchodzily

Sozańskiego, Józefa i Alojzego

zyk, którym się poslugiwali,

Cale swoje życie byl ściśle

prowadzone są cykle wykla-

nowe sily. Byli to nie tylko sze-

Rejchanów, Franciszka Tepy

wiarę którą wyznawali i stan

związany ze Lwowem, wspie-

dów, przygotowywane są kon-

rokie warstwy ukraińskiego

czy Jana Kantego Maszkow-

spoleczny. Wlodzimierz nie

ral kulturę polską i ukraińską,

ferencje naukowe we Lwowie

czy polskiego chlopstwa i ży-

skiego. Po raz pierwszy eks-

znajdywal przyjemności w pu-

folklor, pracowal nad zbliże-

i Zarzeczu. Sejmik Wojewódz-

dowskiego rzemiosla, ale przede

ponowane będą również dziela

blicznych zaszczytach i wystą-

niem obu narodów. Byl zaloży-

twa Podkarpackiego oglosil

wszystkim pragmatyczna i bar-

z kolekcji grafiki, w tym pra-

2025 rok Rokiem Wlodzimie-

pieniach. Musial im sprostać ze

cielem Muzeum Przyrodnicze-

dzo aktywna warstwa przedsię-

ce: Wojciecha Grabowskiego,

względu na pelnioną spoleczną

go we Lwowie, które istnieje

rza Dzieduszyckiego, a Lwow-

biorcza, której ideologią byl nie

Aleksandra  Gryglewskiego,

rolę. Z umiarem i rozsądkiem

do dziś, wspóltwórcą Bibliote-

ska Narodowa Galeria Sztuki

romantyzm, ale pozytywizm.

Juliusza Kossaka, Jana Matej-

korzystal z ogromnego majątku,

ki Poturzyckiej i Galerii Mią-

im. B.G. Woźnickiego przygo-

Jednocześnie wykazal się

ki, Alojzego Rejchana czy Julia-

którym rozporządzal. Jego polo-

c z y ń s k i c h-D z i e d u s z y c k i c h

towuje wystawę «Wlodzimierz

nie tylko jako mecenas czy ko-

na Zacharewicza. Osobny dzial

wę podarowal na cele publiczne

(zachowane obrazy znajdują

Dzieduszycki. In memoriamČ".

lekcjoner, których bylo niema-

wystawy poświęcony będzie

­ ufundowal Muzeum Przy-

się obecnie w zbiorach Lwow-

Partnerzy projektu

lo wśród szanowanych dzie-

wyjątkowej kolekcji plakietek

rodnicze we Lwowie, wspieral

skiej Narodowej Galerii Sztuki

wystawienniczego:

dziców, ale także jako czynny

i medali ­ jednej z najbardziej

artystów, naukowców, godnie

im. B.G. Woźnickiego). Na ich

przyrodnik, zoolog, archeolog

reprezentatywnych w ówcze-

· Konsulat Generalny Rzeczy-

i etnograf o pozytywistycznym

snej Galicji.

pospolitej Polskiej we Lwowie

podejściu do nauki.

Przed prezentacją na wysta-

· KredoBank

Zacząl badać świat, w któ-

wie większość plócien przeszla

· Związek Rodowy Dziedu-

rym się znalazl, z topologicz-

gruntowną konserwację wyko-

szyckich herbu Sas

nego i chronologicznego punk-

naną przez zespól specjalistów

· Instytut Polski w Kijowie

tu widzenia ­ miejsce i czas, do

Galerii. W trakcie prac dokonali

· Fundacja ,,Zamek

którego przywiodlo go przezna-

oni szeregu ciekawych odkryć,

Podhorecki"

czenie. Robil to jednak nie tyl-

które również zostaną zapre-

· Państwowe Przyrodnicze

ko dla poznania, ale też w celu

zentowane zwiedzającym.

Muzeum NAN Ukrainy we

zmieniania świata na lepsze

Lwowie

O Wlodzimierzu

­ taka byla tendencja tamtego

·Lwowskie Muzeum

Dzieduszyckim

okresu. Prawdopodobnie dla-

Historyczne

Wlodzimierz Dzieduszyc-

tego wlaśnie zalożyl Muzeum

· Centralne Państwowe Archi-

ki (1825­1899) ­ wybitny

Przyrodnicze we Lwowie.

wum Historyczne Ukrainy we

uczony, spolecznik, kolekcjo-

Ponadto w Lwowskiej Na-

Lwowie

ner i mecenas, który pozosta-

rodowej Galerii Sztuki im. B.G.

· Lwowska Narodowa Biblio-

wil znaczący ślad kulturowy

Woźnickiego znajduje się nie-

teka Naukowa Ukrainy im.

w historii Galicji. Lączyl po-

mala kolekcja obiektów ar-

Wasyla Stefanyka

dejście naukowe, humanizm

tystycznych  odzwierciedla-

· Spólka ,,Śnieżka-Ukraina"

i glębokie zrozumienie sztuki,

jących  świat  Wlodzimierza

gromadząc kolekcję odzwier-

Dzieduszyckiego i jego rodzi-

MELANIA DZIEDUSZYCKA

ciedlającą rozwój europejskie-

ny. Dlatego LNGM chce uczcić

SEKRETARZ RADY ZWIĄZEK RODOWY

go i zachodnioukraińskiego

rocznicę urodzin tego wielkiego

DZIEDUSZYCKICH HERBU SAS

malarstwa.

dzialacza wystawą pokazującą

WWW.DZIEDUSZYCCY.PL