39

nr 15­16 (475­476) 29.08.­15.09.2025

Okruchy historii

www.kuriergalicyjski.com

Bronislaw Radziszewski ­ powstaniec styczniowy,

uczony, spolecznik, honorowy obywatel miasta Lwowa (cz.2)

O dzialalności

profesora Bronislawa

Radziszewskiego na rzecz

rozwoju aptekarstwa

i farmakologii we Lwowie

wiadomo nie tak szeroko,

jak o dorobku naukowym

na Uniwersytecie

Lwowskim w dziedzinie

chemii i kierowania

Instytutem Chemicznym,

również o dzialalności

profesora we lwowskiej

Radzie Miejskiej i w Sejmie

Galicyjskim. Warto zaś

przypomnieć, że byl

czlonkiem Galicyjskiego

Towarzystwa

Aptekarskiego i polożyl

znaczące zaslugi w jego

dzialalności, między

innymi w wydawaniu

WYDZIAL CHEMICZNY UNIWERSYTETU LWOWSKIEGO

i redagowaniu

,,Czasopisma Galicyjskiego

Radziszewskiego, swego pro-

sfer naukowych naszego miasta.

Towarzystwa

tektora i czlonka honorowego

Przybylo grono radnych miej-

Aptekarskiego".

i uchwalil zamiast wieńca prze-

skich z prezydentem Neuman-

kazać pewną kwotę na Towa-

nem i wiceprezydentami Rutow-

BRONISLAW RADZISZEWSKI

rzystwo Szkoly Ludowej oraz

skim i Stahlem na czele. Przybyl

TEKST I ZDJĘCIA

urządzić żalobne nabożeństwo.

,,in corpore" senat akademicki,

JURIJ SMIRNOW

P

Na nadzwyczajnym posie-

polskim, organizowal Instytut

i ,,O chemicznej naturze deso-

wielu profesorów z wszystkich

ierwszy numer ,,Czaso-

Chemiczny, przyczynil się do

dzeniu Rady Miejskiej prze-

ksybenzoiny i związków z nią

fakultetów, profesorowie Poli-

pisma Towarzystwa Ap-

mawial prezydent Lwowa Józef

budowy nowych gmachów i la-

spokrewnionych". Od roku 1874

techniki i Akademii wetery-

tekarskiego"  staraniem

Neumann, który między in-

boratoriów instytutu przy ulicy

dzięki przyznanym specjalnie

narii, czlonkowie Rady szkol-

Zarządu Towarzystwa ujrzal

nymi powiedzial: ,,Miasto na-

Dlugosza.

kredytom (w czym znaczna za-

nej krajowej z wiceprezydentem

światlo dzienne w 1871 roku

sze, kraj, nauka polska poniosly

Profesor Bronislaw Radzi-

sluga Radziszewskiego) ukazu-

Dembowskim wielu innych. Po

i byl redagowany przez Wla-

szewski zmarl we Lwowie 11

ciężką i bolesną stratę. Umarl

je się czasopismo jako dwuty-

odśpiewaniu pieśni żalobnej

dyslawa Tepę (aptekarza lwow-

marca 1914 roku. Śmierć wybit-

Bronislaw Radziszewski żol-

godnik. Na okres ten przypada

przez chór akademicki ­ pierw-

skiego, brata znanego malarza).

nierz ostatnich walk o wolność

nego uczonego i spolecznika nie

szereg fundamentalnych prac

szy pożegnal zwloki zaslużonego

Byl to pierwszy regularny mie-

narodu, profesor Uniwersyte-

zostawila obojętnymi szerokich

naukowych  Radziszewskie-

obywatela i profesora prorektor

sięcznik aptekarski w języku

tu Lwowskiego, wielki uczony

kól obywatelstwa lwowskiego.

go, również jego uczniów i ko-

dr Beck imieniem senatu aka-

polskim. Jak pisal w 1934 roku

polski, byly dlugoletni czlonek

Między innymi odbylo się po-

legów. Od 1876 roku z powodu

demickiego. Następnie imieniem

magister Stanislaw Stein w ar-

naszej Rady Miejskiej i hono-

siedzenie Rady Miejskiej, rów-

przeciążenia pracą na Uniwer-

miasta przemawial dr T. Rutow-

tykule ,,Dzialalność Towarzy-

rowy obywatel miasta Lwowa.

sytecie w katedrze chemii

nież posiedzenie grona profe-

ski podnosząc zaslugi śp. Radzi-

stwa Aptekarskiego we Lwowie

sorów wydzialu filozoficznego

Śp. zmarly przez lat 34, to jest

i Radzie Miejskiej Radziszew-

szewskiego polożone dla miasta

na polu piśmiennictwa zawo-

Uniwersytetu Lwowskiego, na

od 1876 roku do 1910 zasiadal

ski oddal redakcję czasopisma

na dlugoletnim stanowisku rad-

dowego", ,,po entuzjazmie, jaki

w Radzie wybierany zawsze

którym dziekan prof. Hadaczek

w ręce doktora Grabowskiego,

nego. Potem przemawiali profe-

wywolal pierwszy, względnie

niemal jednoglośnie. Należal do

poświęcil ,,gorące wspomnienie

pozostawiając sobie jednak na-

sor Raciborski imieniem Akade-

drugi i trzeci numer czasopi-

najbardziej pracowitych i czyn-

wielce zaslużonemu koledze śp.

ukowe kierownictwo.

mii Umiejętności i wszechnicy

sma, zaczęli nasi czytelnicy być

nych czlonków Rady Miej-

W 1897 roku uroczyście

profesorowi Radziszewskiemu".

Jagiellońskiej, profesor dr Tol-

wymagający. Delikatnie kry-

W tymże dniu odbylo się po-

skiej i każda jego inicjatywa,

uczczono jubileusz 25-lecia

loczko, imieniem Wydzialu Fi-

tykując styl i formę ­ stali się od

każda jego tu dzialalność na-

siedzenie nadzwyczajne Senatu

dzialalności naukowej profeso-

lozoficznego wszechnicy lwow-

razu wybrednymi abonentami,

cechowana byla gorącą milo-

Akademickiego Uniwersytetu

ra Bronislawa Radziszewskie-

skiej, Towarzystwa Kopernika

wyrażali glośno i pisemnie swe

ścią dla miasta. Pracowal nie-

pod przewodnictwem prorek-

go na Uniwersytecie Lwow-

i Akademii Weterynarii, profe-

życzenia, jakiem pragnęliby

znużenie póki mu sil starczylo.

skim. W ciagu ćwierćwiekowej

tora prof. Becka. Wydzial lwow-

sor Zakrzewski, imieniem To-

widzieć nasze pismo zawodo-

skiego kólka farmaceutycznego

Wszyscy pamiętamy żywą tę

dzialalności naukowej profesor

warzystwa Nauczycieli Szkól

we, toteż niedlugo utrzymal się

wszechnicy lwowskiej na nad-

poważną postać, wzór dobre-

przyczynil się do rozwoju ka-

Wyższych. Wreszcie akademik

pierwszy redaktor na swoim

zwyczajnym posiedzeniu uczcil

go obywatela i Polaka. Zdanie

tedry chemii na Uniwersytecie,

(student) Rutkowski, imieniem

bezplatnym, lecz zaszczytnym

jego zawsze doświadczone, radę

pamięć śp. prof. Bronislawa

wprowadzil wyklady w języku

,,Czytelni akademickiej". Przed

stanowisku, pomimo, że lamy

zawsze rozumną ceniliśmy wy-

godziną czwartą popoludniu

czasopisma zasilali pp. Żymir-

soko i móglbym wyliczyć dlugi

ruszyl pochód żalobny ulicami

ski, Schneeberg, Mieczyslaw

szereg pożytków, jakie miasto

miasta na cmentarz Lyczakow-

Dunin-Wąsowicz i Świderski.

nasze jemu zawdzięcza. Pod-

ski. Wedlug rozporządzenia Ma-

Życzeniu czytelników stalo się

nieść tu jeszcze pragnąlbym jego

gistratu na ulicach miasta plo-

zadość. Pod redakcją prof. Bro-

wielkie zaslugi, jakie polożyl

nęly latarnie oslonięte kirem, zaś

nislawa Radziszewskiego cza-

okolo ostatniej wystawy krajo-

pogrzeb organizowano na koszt

sopismo nasze przeobraża się

wej w roku 1894, która stala się

miasta. Zwloki Bronislawa Ra-

w pierwszorzędny organ na-

początkiem obecnego wielkiego

dziszewskiego zlożono w gro-

ukowy. Przyobleka się w nową

rozwoju naszego miasta. Śp. Ra-

bowcu rodzinnym na polu nr 71.

szatę: z pisma zawodowego sta-

dziszewski byl także tym, któ-

Kondukt żalobny prowadzil prof.

je się pod redakcją profesora

ry stanąwszy na czele komitetu

ks. dr Jaszowski. Na rydwanie,

Bronislawa Radziszewskiego

budowy pomnika Adama Mic-

w dwie pary koni zaprzężonym,

pismem o charakterze wybit-

kiewicza we Lwowie, doprowa-

zawieszono  wiele  wieńców,

nie naukowym. Obok samego

dzil to dzielo do skutku".

między innymi od Rady Miasta

redaktora oglaszają prace: dr

Pogrzeb śp. Bronislawa Ra-

Lwowa. Za zwlokami szla ro-

Grabowski, dr Fudakowski,

dziszewskiego odbyl się 14 mar-

dzina, potem Senat Akademicki

Zaleski, Sokolowski, Olszewski,

ca 1914 roku. ,,Kurier lwowski"

i liczne tlumy publiczności. Imię

Modziejewski, Nencki, Slawik,

pisal: ,,Pogrzeb odbyl się dziś po-

Bronislawa Radziszewskiego,

Bandrowski i inni. Z ważniej-

poludniu. Przed domem żaloby

powstańca, uczonego, honoro-

szych prac wypada wymienić B.

przy ul. Sobieszczyzny 5 (obec-

wego obywatela miasta Lwowa,

Radziszewskiego ,,O dzialaniu

nie Barwińskich) zebraly się tlu-

spolecznika na zawsze zostalo

kwasu siarkowego na chloral"

my publiczności, przeważnie ze

wpisane w dzieje naszego miasta.

GROBOWIEC BRONISLAWA RADZISZEWSKIEGO