48

nr 15­16 (475­476) 29.08.­15.09.2025

Kurier kulturalny

www.kuriergalicyjski.com

200 lat natchnienia Ukrainą

Jest to recenzja

polskiego i ukraińskiego ruchu

i jego poetyckie wizje, pozycję

wydawniczego.

psychologiczną i tak wspania-

na jubileuszowe

le przekazać je dokladnie boga-

dwujęzyczne wydanie

Genetyczne zespolenie

tym językiem ukraińskim.

najnowszego przekladu

poezji Mickiewicza

Przeklady Natalii Gorisznej

Natalii Gorisznej:

,,Sonetów krymskich" i ,,Sone-

z europejską klasyką,

Adam Mickiewicz.

tów odeskich" z estetycznego

wspaniale krajobrazy

Sonety. Адам Міцкевич.

punktu widzenia są calkowi-

ukraińskiego stepu

cie zbieżne z oryginalem. Spe-

Сонети: в перекладі

i wolności kozackiej,

cyficzna melodyka brzmienia,

Наталії Горішної. ­

mistyka morskich

liryczność, przekaz obrazu, na-

Instytut Wydawniczy

dali i zamorskich

wala uczuć ­ wszystko to prze-

,,ŚWIADECTWO". ­

kazano dokladnie dzięki wirtu-

wschodnich cywilizacji,

Bydgoszcz, 2025. ­ 126 s.

ozerii operowania przez poetkę

kultura islamu

Recenzję nadeslal znany

subtelnością i obrazem języka

i graficzna egzotyka

lwowski poeta, tlumacz

ukraińskiego, jak również wie-

krymskich gór, które

loletniemu doświadczeniu tlu-

i literaturoznawca.

mial możliwość poeta

macza i poetyckiemu talentowi.

poznać osobiście

Należy podkreślić, że to

ALEKSANDER GORDON

W

w podróży z Odessy

wspaniale  i  utalentowane

ydawanie

dwuję-

wniknięcie ukraińskiej poet-

na Krym, przybliżyly

zycznych  przekla-

ki do twórczego warsztatu pol-

go do swego rodzaju

dów i książek klasyki

skiego klasyka mialo miejsce

podróży Odyseusza.

światowej poezji ­ to najlepszy

akurat w tym czasie, gdy naród

Tym twórczość

fakt we wspólczesnej historii

ukraiński walczy o swoją wol-

wieszcza zbliżona

wspólpracy ośrodków twór-

ność wojnie z agresorem ­ to

jest do twórczości

czych, a w tym przypadku na-

samo mialo miejsce przed 200

rodów sąsiadujących ze sobą.

laty, gdy Mickiewicz walczyl

Homera. Biorąc pod

Inicjatorami i organizatorami

z poprzedniczką moskiewskie-

uwagę artystyczne

wspólpracy  polsko-ukraiń-

go imperium o wolność Polski

walory ,,Krymskich"

skiej w dziedzinie literatury

i polskiego slowa poetyckiego.

i ,,Odeskich Sonetów",

jeszcze w latach 1970. wystą-

,,Odeskie" i ,,Krymskie sone-

możemy nazwać

pili pisarze i dzialacze kultury

ty" Mickiewicza należą do ka-

Mickiewicza odeskim

Stefan Pastuszewski i Lewko

nonu polskiej poezji i dziś Dzięki

Chmielkowski, wydając dwa

przekladom M. Zerowa, M. Ryl-

Homerem XIX w.

polsko-ukraińskie  roczniki

skiego, B. Tena, a obecnie i N.

poetyckie (1977 i 1978). W tym

Ukraińska poetka Natalia

Gorisznej należą one również do

roku ukazal się już szósty al-

Goriszna swoimi przeklada-

kanonów wspólczesnej poezji

manach bydgoskich i czerka-

mi umiejętnie i artystycznie

Oprócz sonetów i ich prze-

Przypomnę, że 22 ,,Sonety

ukraińskiej i klasyki tlumaczeń.

skich poetów.

kladów po ukraińsku w książ-

odeskie" i 19 ,,Sonetów krym-

blisko przekazala stan duszy

W przedmowie do czterojęzycz-

Od 25 lat Bydgoszcz i Czer-

ce zamieszczono też poslowie

skich" Adam Mickiewicz na-

Mickiewicza-wygnańca, któ-

nego przekladu ,,Sonetów krym-

kasy są miastami partnerskimi.

pisal w 1825 r. podczas podró-

ry trafil w ówczesny ,,Edem"

Aleksandra Gordona i grun-

skich" prezydent Andrzej Duda

22 lipca br. w czerkaskim mu-

ży po tych terenach. Do tej pory

poludnia Ukrainy. Potwier-

towne podsumowanie biblio-

napisal: ,,Sonety krymskie" na-

zeum ,,Kobzarza" miala miejsce

dzila tym samym zalożenie, że

graficzno-w ydawnicze

od

te poetyckie cykle nie byly

leżą bezapelacyjnie do kanonu

interesująca impreza literacka

wydawcy. Przedstawiona pu-

w pelni przetlumaczone przez

jedynie ten poeta może odpo-

polskiej poezji (...) i my dotych-

­ prezentacja nowego rocznika

blikacja jest pierwszym na

ukraińskich tlumaczy. 5 in-

wiednio i z natchnieniem prze-

czas czytamy ten jakże aktual-

,,W polsko-ukraińskim poetyc-

Ukrainie pelnym wydaniem

nych sonetów Mickiewicza

lożyć egzystencjonalną lirykę

ny tekst, chociaż powstal przed

kim kole. Bydgoszcz-Czerkasy".

Mickiewicza, który sam jest

wszystkich sonetów wiesz-

(z poza cykli) w ogóle nie po-

dwustu laty, jest to bowiem opo-

Udzial w prezentacji wzięli goście

poetą i intelektualistą, który

cza i ich przekladów i ukaza-

siadaly ukraińskiego przekla-

wieść o ziemi, w historię której

z Bydgoszczy: znany historyk,

la się z okazji 200 rocznicy ich

du. Ta publikacja jest bibliogra-

może odczuć przeżycia i od-

wrylo wiele ludzkich tragedii

poeta i zalożyciel wydawnictwa

powstania.

ficznym rarytasem w historii

czuć duszę polskiego klasyka

i która na zawsze pozostanie

dwujęzycznych roczników po-

bliską sercu Ukraińców i Tata-

etyckich Stefan Pastuszewski

rów Krymskich".

i dyrektor ukraińskiej biblio-

Będąc innymi, żyjąc w ina-

czej ulożonym świecie, powin-

teki w Bydgoszczy ,,Ukraińska

niśmy dziś odczytywać twór-

świetlica" Lilia Zahidko. W tym

czość Mickiewicza na nowo,

dwujęzycznym wydaniu przed-

jako  jednego  z  zalożycieli

stawiono poezję 19 polskich i 19

szkoly poetyckiego odczucia

ukraińskich poetów.

i poetyckiej wizji życia ukra-

Na spotkaniu

ińskiego poludnia. Mickie-

wicz w swej poezji nie tylko

miala też miejsce

wprowadzil i rozwinąl trady-

prezentacja nowego

cje ,,petrarkizmu", ale dokonal

wydania ,,Sonetów"

prób wprowadzenia ukraiń-

Adama Mickiewicza

skiego intertekstu, autentycz-

nego ukraińskiego krajobrazu

w przekladzie Natalii

i mentalności do europejskiej

Gorisznej. Publikacja

poetyckiej cywilizacji. Poetka

ukazala się w Instytucie

Natalia Gorisznia swoimi prze-

Wydawniczym

kladami uczynila godny wklad

do tego kanonu, odpowiednio

,,ŚWIADECTWO" pod

odtwarzając w języku ukra-

redakcją Stefana

ińskim poetyckie osiągnięcia

Pastuszewskiego.

poety-proroka.

Partnerzy medialni