13

nr 17 (477) 16­25.09.2025

Wydarzenia

www.kuriergalicyjski.com

VI Obóz Wolontariacki ,,Pamiętamy o historii"

na Cmentarzu Janowskim we Lwowie

Pod koniec sierpnia na

tym, że robią dobro, przejmują

Cmentarzu Janowskim

się tym, że przyczyniają się do

we Lwowie odbyla

zachowania śladów polskiej hi-

się VI edycja Obozu

storii we Lwowie i że są częścią

polskiego spoleczeństwa we

Wolontariackiego

Lwowie ­ mówila Wiera Szer-

,,Pamiętamy o Historii",

szniowa, dyrektor Liceum nr 10

zorganizowanego przez

im. św. Marii Magdaleny.

Fundację Dziedzictwo

Projekt ,,Pamiętamy o Histo-

Kresowe. Przez tydzień 55

rii" zostal dofinansowany przez

wolontariuszy, uczniów

Narodowy Instytut Polskiego

Dziedzictwa Kulturowego za

liceów nr 10 i 24 z polskim

Granicą ­ Polonika.

językiem nauczania,

Tegoroczna akcja pokazala,

czlonków Lwowskiej

że pamięć o przeszlości można

Rodziny Rodzin oraz

pielęgnować razem, bez przy-

miejscowych Polaków

musu, z potrzeby serca.

sprzątalo i porządkowalo

Cmentarz Janowski

wyznaczone kwatery

powstal pod koniec

nekropolii, dzięki czemu

XIX wieku. Jest

udalo się uporządkować

Podobnie podkreślala Halina

drugim pod względem

150 polskich grobów.

Wencak, prezes Lwowskiej Ro-

wielkości zachowanym

dziny Rodzin: ­ To piękna lek-

cmentarzem na

cja historii i ważne doświad-

ANNA GORDIJEWSKA

terenie miasta po

czenie dla mlodzieży, która ma

TEKST

Lyczakowskim. Zostali

poczucie, że jest częścią tej hi-

ALEKSANDER KUŚNIERZ

na nim pochowani

storii. Starsze osoby również

ZDJĘCIA

O

lwowianie mniej zamożni

przychodzą ciesząc się, że są

niż na slynnej nekropolii

potrzebne ­ to daje im silę, by

bóz zostal zorganizowa-

dzialać wspólnie z mlodszymi.

ny z inicjatywy Funda-

lyczakowskiej, jednak

­ Od lat cieszymy się, że mo-

cji Dziedzictwo Kresowe,

spoczywa na nim

żemy uczestniczyć w tej ak-

przy wsparciu Instytutu Polo-

wielu zaslużonych dla

cji cudownej, wspanialej, cen-

nika. To już tradycja wpisana

miasta: urzędników,

nej, bardzo potrzebnej zarówno

w kalendarz wakacyjny lwow-

rzemieślników,

Już nie pierwszy raz

tym, którzy tu spoczywają, jak

skich uczniów ­ co roku pyta-

Mlodzież i wolontariusze pra-

księży i duchownych,

sprzątam na Cmentarzu

i tym, którzy tu przychodzą.

ją oni organizatorów, czy akcja

cowali przez pięć dni. W pierw-

kupców, ludzi kultury,

Nasza mlodzież nie tylko uczy

na pewno się odbędzie. ­ To

szym dniu przeszli szkolenie

Janowskim. Chcę nadal

lekarzy, nauczycieli

się pamiętać o historii, ale czu-

unikatowe wydarzenie lączące

z zakresu bezpieczeństwa, po-

pomagać. Zajmowalem

je się częścią tej historii. Star-

pokolenia. Obóz ma ogromny

znali historię nekropolii i zasady

i przedsiębiorców. Na

się zamiataniem,

sze osoby pracują wolniej, ale

wymiar edukacyjny i nieoce-

dokumentowania nagrobków.

Cmentarzu Janowskim

wyrywaniem korzeni,

z radością, dając przyklad mlod-

nioną wartość na przyszlość.

­ Obóz trwal przez pięć dni.

znajdują się nagrobki

oczyszczaniem

szym. Jan Sabadasz organizu-

Obserwując  zaangażowanie

W pierwszym dniu zbieramy

z XIX­XX wieku, w stylu

nagrobków ­ dodawal

je to w sposób tak umiejętny, że

mlodzieży, można powiedzieć,

się wszyscy, opowiadamy o za-

art deco. Spoczywają

ludzie garną się z potrzeby ser-

że dobre ziarno zostalo zasia-

sadach bezpieczeństwa, bo jed-

Bartosz Tomkiw, uczeń

tu również powstańcy

ca, a nie z przymusu. Po wyko-

ne ­ podkreśla Jan Sabadasz,

nak można się pokaleczyć. Dla-

klasy 7 Liceum nr 10 im.

styczniowi, żolnierze

nanej pracy mamy poczucie, że

prezes Fundacji Dziedzictwo

tego mam rękawiczki, okulary,

św. Marii Magdaleny.

polegli podczas I wojny

wzięliśmy udzial w czymś na-

Kresowe.

apteczkę ­ choć zawsze mamy

światowej, wojny

prawdę ważnym ­ dodaje Hali-

Obóz to jednak nie tylko pra-

Choć najslynniejszą lwow-

nadzieję, że się nie przyda. Bez-

na Wencak.

ca fizyczna, ale także świadec-

ską nekropolią pozostaje Ly-

pieczeństwo jest najważniejsze

polsko-ukraińskiej,

two pamięci i przywiązania do

Na  zakończenie  podsu-

czaków, Cmentarz Janowski

­ mówila Zofia Sabadasz, koor-

polsko-bolszewickiej,

mowano efekty dzialań, zaś

polskiego dziedzictwa Lwowa.

ma wyjątkowe znaczenie dla

dynatorka obozu.

a także ukraińscy

uczestnicy otrzymali imienne

­ Jesteśmy tu, by pamiętać

powojennej polskiej historii

Kolejne dni wypelniala cięż-

strzelcy siczowi. Jedne

certyfikaty.

o tych grobach, które zostaly za-

miasta. Tu spoczywają osoby

ka praca ­ od koszenia tra-

z najpiękniejszych

­ To szósty obóz wolonta-

niedbane przez wiele lat. Dzia-

pochowane po 1945 roku ­ ci,

wy i porządkowania alejek po

grobowców to: rodziny

riacki i szósty rok nasi ucznio-

lam tu już od 2021 roku, kiedy

którzy nie zostali repatriowa-

czyszczenie nagrobków i in-

Machanów autorstwa

wie biorą w nim udzial, zawsze

pierwszy raz wzięlam udzial

ni do Polski lub zdecydowali

wentaryzację mogil.

Antoniego Schimsera

przychodzą tu chętnie. Czasem

w tym obozie. Chcę, by nawet te

się pozostać we Lwowie. Wśród

­ Ścinalem drzewa, obcina-

z figurą żalobnicy,

idą nie wiedząc do końca, o co tu

ostatnie dni wakacji byly prze-

nich nauczyciele, duchowni,

lem galęzie, wywozilem trawę,

będzie chodzilo, ale później pra-

żyte w dobrym celu ­ by poka-

aktorzy, dzialacze spolecz-

sprzątalem nagrobki, bo dużo

wykonanej przez Parysa

ca i zmęczenie, owocują satys-

zać, że my, Polacy, tu jesteśmy,

zaroslo. Myślę, że trzeba te na-

ni i zwykli lwowiacy, którzy

Filippiego, rodziny

fakcją. Oni widzą te oczyszczo-

pamiętamy o polskich grobach

grobki sprzątać, bo to jest nasza

w trudnych czasach podtrzy-

Dzięgielowskich

ne groby, czytają te nazwiska,

i to dla nas bardzo ważne ­ mó-

mywali tradycję, język i wiarę.

pamięć ­ podkreślal Julian Rak,

z plaskorzeźbą ,,Droga

rozumieją, że dotykają histo-

wila Barbara Tomkiw, druhna

uczeń klasy 9 Liceum nr 24 im.

do wieczności" Teobalda

Jest to ogromne

rii. I zaczynają przejmować się

i wolontariuszka.

Marii Konopnickiej.

Orkasiewicza, nagrobki

znaczenie dla

z warsztatu Karola

dziedzictwa narodowego,

Periera oraz warsztatów

dla pamięci, zwlaszcza

Józefa Reitera

dla osób, które tak

i Aleksandra Króla,

naprawdę nie mają

wykonane z czerwonego

już rodzin. Widzimy

piaskowca, a także groby

zaniedbane kwatery,

z zakladu kamieniarsko-

gdzie nikt przez lata

rzeźbiarskiego

nawet znicza nie

Wladyslawa Korzewicza

zapalil. Taka akcja

i Ludwika Tyrowicza.

wolontariacka pozwala

chociaż na chwilę

Niestety,  znaczna  więk-

szość grobów z inskrypcjami

przywrócić pamięć o tych

polskimi zostala zlikwidowa-

osobach ­ podkreśla

na, a w to miejsce powstawaly

Milena Suwalska,

nowe, w których skladano obec-

konserwator dziel sztuki.

nie zmarlych.