15

nr 17 (477) 16­25.09.2025

Kurier kulturalny

www.kuriergalicyjski.com

Przelomowym  momentem

gościlo na lwowskiej estradzie

dla losów obrońców Jasnej Góry

koncertowej, wykonywano go

staje się emanująca nieza-

również w innych miastach Pol-

chwianą wiarą w pomoc Matki

ski (m.in. w Krakowie). Ostatnia

Bożej mowa księdza Kordec-

realizacja ,,Ślubów Jana Kazi-

kiego (przeora klasztoru) i jego

mierza" (za życia autora) miala

blogoslawieństwo krzyżem:

miejsce we Lwowie w 1928 r.,

Dziś Maryja nam hetmani,

pod dyrekcją syna kompozy-

Chwala, chwala jej wieczna!

tora Adama Soltysa. Natomiast

Pod puklerzem tej Pani

w 1936 r., lwowska rozglośnia

Polska cala ­ bezpieczna!

Polskiego Radia transmitowala

to dzielo na caly kraj, co wtedy

Wzmocnieni duchowo pol-

stanowilo znaczące wydarzenie

scy rycerzy śpiewają slynną od

sezonu koncertowego.

pokoleń pieśń kościelną ,,Bogu-

Pierwsze powojenne wy-

rodzica dziewica". Po dalszych

konanie oratorium ,,Śluby Jana

gorących blaganiach księdza

Kazimierza" odbylo się 30 maja

TEKST LITERACKI ORATORIUM

Kordeckiego (,,Królowo polskiej

2004 r. (po prawie siedemdzie-

korony! Ja cudu blagam!") na

Nadzwyczaj piękna litania na

sięciu latach!) we Lwowie, w ka-

niebie ukazuje się postać Matki

chór  mieszany,  melodramy,

tedrze obrządku lacińskiego pw.

Boskiej, co obrońcy Jasnej Góry

wreszcie pieśń kościelna ,,Bo-

Wniebowzięcia  Najświętszej

odczytują jako zapowiedź ry-

gurodzica" również chóralna,

Maryi Panny. Koncert mial wy-

chlego zwycięstwa. Chór anio-

a wybornie opracowana i hymn,

miar symboliczny ­ odbywal

lów oraz symfoniczny epizod,

stanowiący zakończenie drugiej

się bowiem w Święto Zeslania

przedstawiający końcową zwy-

części...". Warto dodać, iż pod-

Ducha Świętego, a zrealizowa-

cięską bitwę nad Szwedami sta-

czas owacji po drugim koncercie

ny zostal przez międzynarodo-

nowią ukoronowanie II części

(5 października) Mieczyslawa

wy zespól artystów ­ polskich

oratorium.

Soltysa, profesorowie i kole-

i ukraińskich (Cappellę Craco-

Glównym wydarzeniem III

dzy z konserwatorium Galicyj-

viensis, orkiestrę kameralną

części oratorium pt. ,,Śluby kró-

skiego Towarzystwa Muzycz-

,,Wirtuozi Lwowa", ukraińską

lewskie" są slynne śluby zlożo-

nego wręczyli kompozytorowi

orkiestrę sztabową zachodnie-

ne przez króla Jana Kazimierza

srebrny wieniec na pamiątkę

go dowództwa operatywnego,

przed cudownym obrazem Mat-

tego pierwszego, a będącego

solistów polskich oraz ukra-

ki Bożej Laskawej we lwowskiej

zapowiedzią wielu dalszych,

ińskich) pod batutą wybitnego

katedrze. Uroczystość uświet-

sukcesu.

ukraińskiego dyrygenta Juri-

,,JASNA GÓRA" ­ POCZĄTEK II CZĘŚCI ORATORIUM M. SOLTYSA

nia obecność legata papieskie-

Oratorium wykonane bylo

ja Luciwa. Na koncercie obec-

(DRUK K. S. JAKUBOWSKI, 1905)

go, blogoslawiącego króla (aria

również w Berlinie (1912),

ne byly nieprzebrane wprost

,,W imię pasterza"). Po radosnej

Mieczyslawa Soltysa ­ drama-

,,W imię Pasterza", poprzedzoną

a tamtejsza prasa odnotowa-

rzesze publiczności i ­ o dziwo!

wiadomości o zwycięstwie Po-

cie muzycznym ,,Nie-boska ko-

chórem ,,O Matko Boża...". W sce-

la: ,,W wielkiej sali koncertowej

­ okazalo się, że dzielo Mie-

laków nad Szwedami zebrany

media" oraz misterium drama-

nie slynnych ślubów zacytowa-

,,Deutscher Hof" wystawiono

czyslawa Soltysa nie utracilo

w kościele lud wznosi dzięk-

tycznym ,,Ver sacrum".

ny zostal pelny tekst historycz-

oratorium świeckie M. Soltysa,

sily swego oddzialywania i po-

czynne modly ku Matce Bożej,

Największe wrażenie w ora-

ny ślubów króla Jana Kazimierza,

rzecz glęboko pomyślaną i zgrab-

dobnie jak kiedyś ­ w calkiem

która w cudowny sposób ocalila

torium pozostawia część II ­ ,,Ja-

wygloszonych we lwowskiej ka-

nie ujętą, a przy tym jedyną

innych już realiach ­ wzbu-

kraj przed szwedzką inwazją.

sna Góra", której glówną postacią

tedrze w 1656 r. Wybór tekstu

w swoim rodzaju w polskiej lite-

dza szczery zachwyt slucha-

Dzielo Mieczyslawa Soltysa

jest Matka Boża, Bogurodzica,

osnutego na tle ważnego wyda-

raturze muzycznej. Wystawienia

czy. Następnie oratorium za-

poprzedza motto ­ przytoczę jego

początkowo uobecniająca się

rzenia z historii Polski, wyzy-

tego utworu kompozytora lwow-

brzmialo we lwowskiej katedrze

szczególnie inspirujący frag-

w ,,Litanii" (koresponduje z po-

skanie autentycznych tekstów

skiego podjęla się drużyna śpie-

w kwietniu 2006 r., dokladnie

ment: ,,Istota Ślubów Jana Kazi-

wszechnie znaną Litanią Lo-

historycznych w hymnie ,,Bogu-

wacka, zgrupowana w towarzy-

w 350. rocznicę slynnych ślu-

mierza stanowi pelny i do obec-

retańską), następnie w śpie-

rodzica" oraz w slynnych ślubach

stwie ,,Harmonia" przy pomocy

bów króla Jana Kazimierza, tym

nych potrzeb naszych najlepiej

wie narodowym ,,Bogurodzica"

króla Jana Kazimierza, a tak-

orkiestry nowofilharmonicznej

razem w obecności ówczesnego

dostosowany program, tak żeby

i wreszcie postać Matki Boskiej

że rytmiki tańca narodowego

i za wspóludzialem solistów. (...)

prezydenta RP Lecha Kaczyń-

naród caly w wykonaniu jego

niejako ,,materializuje się", uka-

(poloneza) ­ wszystko to lącz-

Doskonale wywiązal się ze swe-

skiego. Kolejne wykonania ora-

czynny zechcial przyjąć udzial,

zując się nad klasztorem. Wspo-

nie świadczy o kontynuowaniu

go zadania olbrzymi, bo liczący

torium Mieczyslawa Soltysa

odrodzenie nasze w duchu dzie-

mniany ­ śpiewany przez chór

polskich tradycji narodowych

okolo 150 osób chór mieszany

mialy miejsce w Polsce ­ w maju

jowego poslannictwa zostaloby

­ ,,Choral Bogurodzica" wystę-

w tym sztandarowym dziele

,,Harmonia". Krytycy niemieccy,

utwór zabrzmial na Jasnej Górze

niebawem dokonane...".

puje w calości w środkowym

lwowskiego mistrza. Oratorium

którzy wyjątkowo zjawili się na

w ramach XVI Międzynarodo-

W trzyczęściowym oratorium

segmencie ,,Jasnej Góry", nato-

,,Śluby Jana Kazimierza" pozo-

koncercie, przyznali utworowi

wego Festiwalu Muzyki Sakral-

Mieczyslawa Soltysa: I ­ pelni

miast jego elementy przenikają

stalo najbardziej znaną pozycją

Soltysa wysoką wartość". Cieka-

nej ,,Gaude Mater", następnie

funkcję wprowadzenia; II ­ ,,Ja-

tkankę muzyczną większości

w spuściźnie twórczej Mieczy-

wostkę stanowi fakt, iż w berliń-

w Busku Zdroju (lipiec 2006),

sna Góra" ­ ma znaczenie cen-

epizodów wspóltworzących II

slawa Soltysa.

skim wykonaniu ,,Ślubów" wziąl

w Warszawie w kościele pw. św.

tralne i III ­ slynne ,,Śluby kró-

część dziela; chwyt ten sprzyja

Prawykonanie  oratorium

udzial ­ jako czlonek orkiestry

Krzyża (maj 2007) oraz w Kra-

lewskie" we lwowskiej katedrze,

wyeksponowaniu patriotycznej

,,Śluby Jana Kazimierza" odbylo

(skrzypek) ­ syn kompozytora

kowie (listopad 2007). Reakcja

zyskuje znaczenie epilogu.

idei utworu oraz sluży jednoli-

się 28 września 1895 we Lwowie

Adam Soltys, który po koncer-

sluchaczy wszędzie byla podob-

Podstawową zasadą budo-

tości i zwartości centralnej czę-

i zostalo przyjęte entuzjastycz-

cie w liście do rodziców radośnie

na: oratorium ,,Śluby Jana Ka-

wy dziela jest przeciwstawie-

ści oratorium.

nie. Krytycy odnotowali między

odnotowal: ,,Chwala! Chwala!

zimierza" sluchano w skupie-

nie sil dobra i zla, które realizo-

W ,,Ślubach królewskich" ­

innymi umiejętne rozplanowa-

Już jest po koncercie! O sukcesie

niu, a po wybrzmieniu muzyki

wane jest na dwóch poziomach:

III części oratorium ­ znaczenie

nie kontrastów dramatycznych,

wiedzą już państwo z telegramu

rozlegaly się dlugo niemilkną-

realnym (polskie i szwedzkie

slynnego wydarzenia histo-

dobrze  brzmiące  fragmenty

(...), entuzjazm na sali byl taki,

ce burzliwe oklaski. Wszystkie

wojsko) oraz symbolicznym,

rycznego podkreśla rytm polo-

chóralne, wyrazistą melody-

że nikt nie ruszyl się z miejsca,

wymienione realizacje dziela

metafizycznym (anioly i sza-

neza, który przenika większość

kę. Ze szczególnym uznaniem

tylko klaskali, a nawet krzyczeli

Mieczyslawa Soltysa wykonal

tany). W przyszlości wątki me-

jej fragmentów, między innymi

wyrażano się o II części dziela:

,,bis", mimo że koncert trwal po-

ten sam międzynarodowy ze-

tafizyczne zyskiwać będą coraz

początkową inwokację ,,Wiel-

,,Najwybitniejszą pod wzglę-

nad trzy godziny...".

spól artystów pod batutą nie-

większe znaczenie, osiągając

ka radość dziś w halickim gro-

dem artystycznym jest cz. II ­

W okresie międzywojnia

strudzonego dyrygenta Jurija

apogeum w ostatnich dzielach

dzie" oraz arię legata papieskiego

cudowna obrona Częstochowy.

oratorium dość systematycznie

Luciwa.

Chcemy wspomagać naszych rodaków we Lwowie

dotychczasowy model naszych dzialań musi

z przyjaciólmi we Lwowie. Dlatego prosimy

Bardzo prosimy o udzielenia odpowiedzi

rzeczowe, prowadziliśmy zbiórki pieniężne.

Poznań, sierpień 2025r.

Organizowaliśmy wyjazdy do Lwowa mają-

ulec przebudowie. Nastąpily także organiza-

o rozpropagowanie wśród czytelników, ich

na nasze pytania do końca września b.r., tak,

Szanowni Państwo!

ce na celu przekazywanie zebranych rzeczy

cyjne zmiany ­ między innymi znany i szano-

rodzin i znajomych naszego listu i prośby.

byśmy jeszcze w tym roku mogli opraco-

i pieniędzy, a nade wszystko spotkania z na-

wany Pan Stanislaw Lukasiewicz podjąl decy-

Prosimy o wskazówki i pomysly, jakiego

wać najbardziej odpowiadający potrzebom

Zwracamy się do Państwa o pomoc

model naszych dzialań. Bardzo liczymy na

szymi lwowskimi przyjaciólmi i znajomymi.

zję o zalożeniu wlasnej fundacji, która także

rodzaju pomoc ­ rzeczowa czy finansowa

w następującej sprawie:

Mamy nadzieję, że dzialania te byly dostrze-

będzie prowadzila dzialania mające na celu

jest obecnie najbardziej potrzebna.

szeroki odzew.

Jak zapewne Państwu wiadomo, po-

gane i stanowily dla obdarowanych rzeczy-

pomoc rodakom we Lwowie. Z tych wzglę-

Do kogo moglibyśmy ją kierować ­ do

Wszelkie sugestie prosimy kierować na

znański Oddzial TML i K P-W od ponad

wistą wartość i wyraz naszej pamięci.

dów chcemy ustalić, jakiego rodzaju pomoc

prywatnych osób, czy organizacji lub insty-

adres e-mail: igor_mode@wp.pl

trzydziestu lat dając wyraz swoich więzi

z naszej strony, jak zorganizowana i do kogo

tucji (jakich).

Chcemy nadal prowadzić taką akcję.

ze Lwowem i Polakami tam mieszkający-

W ostatnich latach jednak, z powodów

kierowana bylaby obecnie najmilej widziana

Jakie inne niż wymienione formy orga-

Z serdecznymi wyrazami szacunku

mi organizuje co roku akcję charytatywną

zmieniających się warunków, niezależnych

i najbardziej celowa. Chcemy podtrzymać na-

nizowanej przez nas pomocy moglyby być

i solidarności

skierowaną do naszych rodaków. Zbiera-

użyteczne i potrzebne.

od nas, w tym pandemii i trwającej wojny,

szą wieloletnią tradycję i serdeczny kontakt

liśmy wśród mieszkańców Poznania dary

ZARZĄD TMLIKPW W POZNANIU