16

nr 17 (477) 16­25.09.2025

Kurier kulturalny

www.kuriergalicyjski.com

Ćwierć wieku Dialogu Dwóch Kultur.

Krzemieniec 2025

Mariusz Olbromski ­

Honorowym Obywatelem Krzemieńca

Polski poeta, pisarz, muzeal-

Józef Pilsudski (1935 r.) oraz

nik oraz dzialacz kultury Ma-

Juliusz Poniatowski ­ później-

riusz Olbromski zostal uhono-

szy minister rolnictwa w rzą-

rowany tytulem Honorowego

dzie RP, zaslużony dla miasta

Obywatela Miasta Krzemień-

i Liceum Krzemienieckiego.

ca. To wyjątkowe wyróżnienie

Mariusz Olbromski jest pierw-

przyznano na mocy uchwaly

szym Polakiem i polskim pisa-

Rady Miasta w dowód uznania za

rzem odznaczonym tym tytulem

organizację XXV edycji ,,Dialogu

po II wojnie światowej.

Dwóch Kultur" przede wszyst-

To nie jedyne tegoroczne

kim za zainicjowanie przed wie-

wyróżnienie. Dwa tygodnie

lu laty, na początku lat dziewięć-

wcześniej w Palacu Prezydenc-

dziesiątych tych spotkań.

kim w Warszawie Mariusz Ol-

Uroczystość odbyla się 4

bromski odebral Krzyż Oficer-

września przed Muzeum Juliu-

ski Orderu Odrodzenia Polski

sza Slowackiego w obecności

(Polonia Restituta) za wybitne

licznie zgromadzonych gości.

zaslugi dla kraju i osiągnięcia

Uchwalę, legitymację oraz od-

w dziedzinie kultury.

znakę honorowego obywatela

Mariusz Olbromski od lat

jako poecie duchowego pojednania. Prof.

uczestnicy mogli także odwiedzić ka-

W dniu 4 września

pisarz odebral z rąk mera Krze-

wspólpracuje z ,,Nowym Kurie-

Marek Troczyński zaprezentowal nowe

plicę Jana Pawla II i zobaczyć tablicę

2025 roku odbyla

mieńca Andrija Smagliuka. Ma-

rem Galicyjskim".

20-tomowe wydanie jego dziel, przygo-

odsloniętą podczas wcześniejszych

się jubileuszowa,

riusz Olbromski zostal również

edycji Dialogu. ­ Juliusz Slowacki i Jan

towane w Państwowym Instytucie Wy-

dwudziesta piąta edycja

Serdecznie gratulujemy wy-

wyróżniony dyplomem uznania

Pawel II to postacie, które jednoczą ­

dawniczym. ­ Moje spotkanie z Ukrainą

polsko-ukraińskiego

różnień i dziękujemy za piękne

Tarnopolskiej Państwowej Ad-

dodal kaplan.

realnie zaczęlo się od Dialogu Dwóch

,,Dialogu Dwóch Kultur",

świadectwo  polsko-ukraiń-

ministracji Obwodowej.

Tamara Sienina, dyrektor Muzeum

Kultur ­ wyznal literaturoznawca, pod-

skiego dialogu, którego sym-

Warto przypomnieć, że tytul

Juliusza Slowackiego i wspólorganiza-

kreślając obecność ukraińskich wątków

zorganizowana w 216.

bolem pozostaje ,,Dialog Dwóch

honorowego obywatela Krze-

w twórczości poety.

torka wydarzenia, przywitala uczest-

rocznicę urodzin Juliusza

Kultur".

mieńca otrzymali w przeszlości

Z kolei dokumentalista Krzysz-

ników spotkania. Podczas inaugura-

Slowackiego. Jest to

cji, w obecności przedstawicieli wladz

tof Heyke przywiózl filmową opo-

wydarzenie, które przez

miasta, powiatu, Konsulatu General-

wieść ,,Transpolonia" oraz książkę

ćwierć wieku stalo się

o wlasnym ojcu ­ cichociemnym. To

nego RP w Lucku oraz mlodzieży, wrę-

nie tylko przestrzenią

osobista historia, która w kontekście

czono szczególne wyróżnienie. Mariusz

krzemienieckiego forum nabrala wy-

Olbromski zostal pierwszym Polakiem

naukowych debat

uhonorowanym tytulem honorowego

miaru wyjątkowej opowieści o pamięci

i kulturalnych spotkań,

obywatela Krzemieńca.

i tożsamości.

ale także symbolem sily

­ On w pelni zaslużyl na to wy-

Krzemieniec, miasto Juliusza Slo-

slowa i kultury wobec

różnienie. Przez wiele lat tworzyl to

wackiego, zachowalo wiele historycz-

tragicznych realiów wojny.

wydarzenie, lączyl Polaków i Ukra-

nych i poetyckich miejsc, które nadal

inspirują badaczy i milośników litera-

ińców, przyciągal ludzi nauki i kultu-

ry oraz inspirowal mlodzież. Bez jego

tury. Prof. Henryk Duda z KUL zauważyl:

ANNA GORDIJEWSKA

zaangażowania Dialog nie przybralby

­ Jeśli patrzeć na te miejsca, nie są aż tak

TEKST

takiej formy. Jego praca jest prawdzi-

nadzwyczajne. Ale dopiero poezja spra-

ALEKSANDER KUŚNIERZ

wym świadectwem slużby kulturze

wia, że góra Bona, rzeka Ikwa, budynki

ZDJĘCIA

obu narodów ­ podkreślala dr Wiera

dawnego liceum i ogród botaniczny na-

Meniok, kierowniczka polonistyczne-

­ Mimo wojny, mimo tych tragicz-

bierają mistycznego wymiaru. ­ Krze-

nych czasów dla Ukrainy, jakim są

go centrum naukowo-informacyjnego

mieniec jest szczęśliwym miejscem na

barbarzyńskie rosyjskie ataki, tutaj

w Drohobyczu.

ziemi, bo mial swojego Poetę ­ dodal.

Nocny dialog

w Krzemieńcu znowu rozpoczęliśmy

Mariusz Olbromski jest autorem 21

Konferencje literackie obejmowa-

godnie i pięknie te spotkania, których

książek, z których wiele dotyczy Krze-

ly szeroki zakres tematyczny poprzez

Świetnie jest w noc z pelnią księżyca

dorobek jest naprawdę bardzo znaczący

dialog międzykulturowy. Tamara Sie-

mieńca, m.in. ,,Lato w Krzemieńcu",

z Góry Bony podziwiać miasto Slowackiego,

­ mówil Mariusz Olbromski, pisarz, mu-

,,Powroty do Krzemieńca", a w tym roku

nina i Mariusz Olbromski podkreślali

gdy świerszcze w trawach nucą pieśni,

w rzeszowskim wydawnictwie lite-

wagę wspólpracy polsko-ukraińskiej

zealnik, inicjator i organizator Dialogu.

a bezmiar gwiazd w niebiosach się kolysze

w utrwalaniu wspólnego dziedzictwa

To wlaśnie on wraz z żoną Ur-

rackim ,,Fraza" ukazala się jego książka

i czasem powiew w chaszczach zaszeleści;

kulturowego i literackiego, a liczne

,,Album Krzemieniecki", w której spor-

szulą Olbromską przed laty stworzyl

to znów meteor w mrok doliny splynie,

dyskusje i panele pozwolily na wymia-

przestrzeń spotkań ponad granicami

tretowal postacie związane z Dialogiem

gdzie kolie okien znaczą przestrzeń.

i polityką. Przestrzeń, która trwa, mimo

Dwóch Kultur.

nę doświadczeń oraz refleksję.

Piękniejest w taki czas na cyplu skalnym

dramatycznych zmian zachodzących

Na gmachu dawnego Liceum Krze-

Ćwierć wieku Dialogu Dwóch Kul-

snuć wśród przyjaciól liczne opowieści,

w świecie.

mienieckiego ­ dziś Akademii Huma-

tur w Krzemieńcu pokazuje, że mimo

to znowu chlonąć skarby ich refleksji,

Jubileuszowa edycja rozpoczęla się

wojny i trudnych czasów slowo i kultu-

nistyczno-Pedagogicznej im. Tarasa

kiedy poświata srebrzy za plecami mury

od holdu dla wybitnego ukraińskiego

Szewczenki ­ odslonięto tablicę upa-

ra wciąż potrafią jednoczyć. Są miejsca,

pamiętające wieki, legend wielu treści.

poety Tarasa Szewczenki. Następnie

które raz odkryte zostają w sercu na za-

miętniającą Dmytra Pawlyczkę, wy-

Są takie chwile ze szczęściem przygodą,

uczestnicy udali się na Cmentarz Tu-

bitnego ukraińskiego poetę.­ Co po-

wsze ­ Krzemieniec jest jednym z nich.

która zostanie ­ choć jednak przeminie.

Każdy, kto tu przyjedzie, chlonie ducha

nicki, gdzie spoczywa matka Slowac-

litycy niszczą ­ odbudowuje kultura.

Wśród tajemnicy losu jest tą gwiazdą nową,

Slowackiego i jak gdyby lapie bakcyla.

U podstaw procesu cywilizacyjnego

kiego Salomea Bécu. W kościele pw.

która i w noc pochmurną zajaśnieje...

Będzie tęsknil, by powrócić tu znów.

leży tradycja i kultura ­ przypomnial

św. Stanislawa Biskupa i Męczenni-

blaskiem wspomnienia ­ dobrych myśli.

Druga część jubileuszowego Dialo-

Mykola Żulynski, dyrektor Instytutu

ka odprawiono mszę świętą w inten-

Literatury im. Tarasa Szewczenki NAN

cji poety, podczas której przeczytano

gu odbyla się w Polsce w dniach 9­13

MARIUSZ OLBROMSKI

Ukrainy.

nazwiska wszystkich uczestników

września 2025 roku, w Lublinie, Nalę-

5.IX.2025

To przeslanie nabiera szczególnej

Dialogu Dwóch Kultur na przestrze-

czowie, Pulawach, Sulejówku, Warsza-

wagi w dzisiejszej Ukrainie, gdzie ­ jak

ni 25 lat, a następnie zlożono kwiaty

wie i Żelazowej Woli. Uczestnicy wzięli

zauważa Tamara Sienina ­ i tu także,

przed pomnikiem Juliusza Slowackiego

udzial w konferencjach historycznych

dolatują rosyjskie rakiety, nad nami

w świątyni.

i literackich, zwiedzali muzea, wyslu-

krążą drony. Wierzę, że czuwa nad

­ Z jednego kraju się wywodzę,

chali koncertów fortepianowych oraz

nami moc Boża, która chroni te trady-

a w drugim posluguję To także osobiste

prezentacji poezji i badań naukowych.

doświadczenie spotkania i tego, co jed-

Spotkania w Polsce poglębily refleksję

cje i twórczość Juliusza Slowackiego

nad wspólnym dziedzictwem kulturo-

­ dodaje.

noczy nasze narody, zwlaszcza w mie-

Podczas sesji konferencyjnych

ście Slowackiego. Myślę, że dla każdego

wym, rolą literatury i edukacji w ksztal-

w Muzeum Juliusza Slowackiego roz-

Polaka to miejsce jest wyjątkowe ­ pod-

towaniu świadomości historycznej oraz

znaczeniem wspólpracy między oboma

kreślal proboszcz krzemienieckiej pa-

mawiano o literaturze pogranicza, roli

krajami.

kultury w czasie wojny i o Slowackim

rafii ks. Lukasz Grochla. ­ W świątyni