32

nr 17 (477) 16­25.09.2025

Kurier kulturalny

www.kuriergalicyjski.com

Finisaż wystawy ,,Ukryte ­ odkryte" w auli Ossolineum

W auli Ossolineum

ogromna ich część, wedlug sza-

cunków naszych ukraińskich

we Wroclawiu odbyl

kolegów okolo dwa miliony

się finisaż wyjątkowej

książek, zostala przeniesiona do

wystawy ,,Ukryte

kościola jezuitów, gdzie przez

­ odkryte. Książki

dziesięciolecia  pozostawaly

z kościola jezuitów we

zamknięte. Stąd wlaśnie tytul

lwowskiej Bibliotece

wystawy: ukryte ­ zaznaczyl

dyrektor Zakladu Narodowe-

im. Wasyla Stefanyka",

go im. Ossolińskich. ­ Od 2011

która od lipca do końca

roku te książki są już odkryte,

sierpnia 2025 roku

udostępnione w Bibliotece im.

prezentowala pięćdziesiąt

Stefanyka. Każda z nich opo-

książek pochodzących

wiada historię, nie tylko dzie-

z niezwyklej kolekcji.

je samej publikacji i jej dra-

matycznych losów, ale przede

wszystkim losy wlaścicieli. Ze

TEKST I ZDJĘCIA

znaków wlasnościowych do-

EUGENIUSZ SALO

E

wiadujemy się, kim byli, czym

się interesowali, jakie książki

kspozycja

przybliży-

gromadzili. To niezwykle cenne

la historię księgozbioru

nie tylko z naukowego punk-

przechowywanego przez

Narodowy  im.  Ossolińskich

tu widzenia ­ przypomina bo-

dziesięciolecia w dawnym ko-

i Lwowska Narodowa Naukowa

wiem o calej, dziś często zapo-

ściele jezuitów we Lwowie,

Biblioteka im. Stefanyka ­ lączy

mnianej, generacji wybitnych

przeksztalconym po II wojnie

historia, a szczególnie to wspólne

ludzi kultury i sztuki.

światowej w ogromny maga-

dziedzictwo, które przechowy-

Dyrektor Kamiński zapro-

zyn biblioteczny. Trafily tam

wane jest w Bibliotece Narodo-

sil także na kolejne wydarzenia.

książki z rozmaitych instytu-

wej we Lwowie. I tak czy inaczej

­ 15 października zapraszamy

cji naukowych, kulturalnych,

jest ono badane, a wyniki tych

na kolejne Spotkanie Ossoliń-

klasztornych i prywatnych ­

badań to wlaśnie prezentacja tej

skie we Lwowie. Jego glównym

polskie, ukraińskie, żydowskie,

wystawy. Są to książki pocho-

bohaterem będzie Basil Kerski,

niemieckie i ormiańskie ­ od-

dzące z różnych instytucji naro-

dyrektor Europejskiego Cen-

zwierciedlające bogactwo i wie-

dowych dzialających we Lwowie

trum Solidarności, który będzie

lokulturowość Lwowa i Galicji.

do 1939 roku. Przeważnie pu-

rozmawial z profesorem Myro-

w kościele jezuitów we Lwowie,

­ Ossolineum od wielu lat

uformowanej kolekcji, która

blikacje z końca XIX i początku

pozostając niedostępny dla sze-

slawem Marynowyczem o 45.

wspólpracuje z Biblioteką im.

jednak doskonale oddaje wie-

XX wieku, w językach polskim,

rokiego grona odbiorców i bada-

rocznicy powstania Solidarno-

Wasyla Stefanyka we Lwowie.

lokulturową mozaikę dawne-

niemieckim, francuskim. Od-

ści. Ale zapraszamy nie tylko do

W tym roku zorganizowaliśmy

czy. Segment ten ma wyjątkowe

go Lwowa ­ dodala dr Dorota

zwierciedlają one epokę i przy-

Lwowa. Tutaj we Wroclawiu In-

razem wystawę z książek, któ-

znaczenie, ponieważ obejmuje

Sidorowicz-Mulak.

pominają o losach ludzi, którzy

stytut Pamięci Narodowej poka-

re przez wiele lat, praktycznie

książki z różnych kolekcji ­ in-

Dopelnieniem  ekspozycji

je tworzyli, najczęściej tragicz-

stytucjonalnych, naukowych,

że od 16 września swoją wysta-

osiemdziesiąt, znajdowaly się

byly fotografie Danuty Kaczyń-

nych. To ważne także dziś, kiedy

kulturalnych i prywatnych ­

wę o rodzinie Moszorot, rodzinie

w dawnym kościele jezuitów.

skiej wykonane w kościele je-

Ukraina znów doświadcza agre-

z lwowskimi, galicyjskimi ko-

Książki te byly ukryte przed

należących do przedstawicie-

zuitów w okresie, gdy pelnil on

sji. I chcialbym teraz, korzystając

rzeniami. Warto nas odwiedzić.

oczami odbiorców, a wiele osób

li wielu narodowości, które do

rolę magazynu. ­ Zdjęcia po-

z okazji, podziękować naszym

Wystawa cieszyla się ogrom-

zastanawialo się, co kryje w so-

wybuchu II wojny światowej

zwalają wejść w przestrzeń tego

partnerom z Ossolineum, bo

nym zainteresowaniem publicz-

bie ten zamknięty, niedostępny

wspóltworzyly życie kulturalne

kościola-magazynu i poczuć się

oczywiście sami, zasadniczo, nie

kościól ­ podkreślila dr Doro-

i naukowe zachodniej Ukrainy:

ności. ­ Odwiedzilo ją ponad

jak pierwszy odkrywca otwar-

moglibyśmy tego dokonać.

trzy tysiące osób ­ mieszkań-

ta Sidorowicz-Mulak, wicedy-

tego księgozbioru. Symbolicznie

Polaków, Żydów, Ukraińców,

Również dr Lukasz Kamiń-

rektorka Zakladu Narodowego

rzucają światlo na to, co przez

Ormian. Publikacje te zachowa-

ców Wroclawia, wspólcześnie

ski, dyrektor Ossolineum, pod-

ly ślady swojego pochodzenia,

mieszkających tu Ukraińców,

im. Ossolińskich ds. Biblioteki

lata pozostawalo ukryte ­ za-

kreślal dramatyczny wymiar

a także gości z calego świata. To

a jednocześnie mają ogromną

Ossolineum.

znaczyla kuratorka wystawy.

tej historii. ­ Przez pryzmat

dla nas wielka radość, że ta pro-

wartość naukową i materialną.

Wybrane pięćdziesiąt ksią-

Dr Margaryta Krywenko

pięćdziesięciu książek przy-

pozycja kulturalna spotkala się

Budzą zainteresowanie wspól-

z Biblioteki Stefanyka zwraca-

żek  stanowi  reprezentację

pominamy dramatyczne losy

z tak dużym odzewem ­ pod-

la uwagę na znaczenie naukowe

czesnych użytkowników i, co

dawnej wielomilionowej kolek-

związane z sowiecką okupa-

szczególnie ważne, także dziś

sumowala dr Wiktoria Malic-

i kulturowe kolekcji. ­ Ekspo-

cji. ­ Pokazujemy na niej księ-

cją Lwowa i calej Galicji, kiedy

ka, pelnomocnik ds. wspólpracy

zycja prezentuje tylko jeden, ale

pozostają przedmiotem interdy-

gozbiory instytucji polskich,

konfiskowano księgozbiory ­

z zagranicą Ossolineum.

scyplinarnych badań.

niezwykle istotny i wielojęzycz-

ukraińskich, żydowskich czy

zarówno prywatne, pochodzą-

Wspólpraca Ossolineum i Bi-

Podobny ton nadal wysta-

ny segment księgozbioru. Z po-

ormiańskich, a także zbiory ro-

ce z majątków ziemskich, jak

blioteki Stefanyka będzie kon-

wodu wydarzeń historycznych

wie Wasyl Fersztej, dyrektor

dów takich jak Dzieduszyccy,

i należące do kościolów, zgro-

i procesów spolecznych byl on

Biblioteki im. Wasyla Stefany-

tynuowana. W przyszlym roku

Lubomirscy czy Ossolińscy. To

madzeń zakonnych czy sto-

ka. ­ Nasze instytucje ­ Zaklad

planowane jest zakończenie

przechowywany do 2011 roku

fragment ogromnej, sztucznie

warzyszeń edukacyjnych i na-

projektu poświęconego dawnym

ukowych. Wszystkie te zbiory

książkom z XVII i XVIII wieku,

trafialy do budynku Ossoli-

digitalizacja zbiorów, a w dalszej

neum, a po II wojnie światowej

perspektywie, kolejne wystawy.

Partnerzy medialni