19

nr 18 (478) 30.09­16.10.2025

Wielcy zapomniani

www.kuriergalicyjski.com

Nic mu nie bylo przykrem, nic

utrudzającem. Ponieważ sypial

nadzwyczaj malo, przeto zleco-

no mu obowiązek dzwonienia

na jutrznię o pólnocy, a potem na

ranne wstawanie. Razu pewne-

go gwardian samborski o. Jerzy

z Nowego Miasta, będąc chorym

i cierpiąc na bezsenność, za-

uważyl, że brat Jan nie dzwoni

w oznaczonej godzinie na jutrz-

nię, czego zawsze punktualnie

przestrzegal. Trochę zaniepo-

kojony o starca, czy mu się coś

zlego nie przydarzylo, zwlókl się

SĄD OKRĘGOWY W SAMBORZE NA MIEJSCU DAWNEGO KOŚCIOLA

z loża i poszedl popatrzeć, co się

I KLASZTORU BERNARDYNÓW. ZDJĘCIE SPRZED II WOJNY ŚWIATOWEJ

z nim dzieje. W celi go nie znalazl

mial znajdować się

­ lecz go zdziwila jakaś jasność,

piuskę św. Jana Kapistrana,

bijąca z na pól uchylonych drzwi

która w następnych wiekach

w drewnianej kaplicy na

spiżarni. Wchodzi tam... i zasta-

byla tu przechowywana.

placu cmentarnym obok

je tam brata Jana na klęczkach

Ostatnim z nich byl br. Da-

klasztoru, ,,spieczonymi

bernardyna, że mimo wielu po-

przed zawieszonym na ścianie

niel. Wszyscy ci zakonnicy ,,za

od wzruszenia usty

szukiwań, nie udalo się odna-

krucyfiksem. Światla w spi-

żadne skarby świata nie chcieli

calowal wśród lez

leźć ciala męczennika.

żarni nie bylo żadnego, tylko

odbieżać poświęconych olta-

nogi przybitego do

Dwóch innych bernardynów

postać świątobliwego bracisz-

rzy, mieli pozostać w klasztorze,

krzyża Chrystusa".

zamęczonych przy klasztorze

ka promieniowala jakby jakimś

przeznaczeni z góry na pewną

pochowano na cmentarzu ber-

nadziemskim blaskiem, któ-

męczeńską śmierć".

Natomiast Bogusz

nardyńskim. Na miejscu kaźni

ry rozświetlal nocne ciemno-

Kolodziej znajdowal

Przed przybyciem

Bogusza Kolodzieja w następ-

ści. Zdumiony gwardian postal

się w ogrodzie,

wroga do miasta o.

nych latach wzniesiono kaplicę

chwileczkę, a nie chcąc prze-

,,wypatrywal miejsca

św. Anny, a dawna drewnia-

rywać braciszkowi jego świętej

Jan z Węgier, cieszący

na wieczny spoczynek,

na kaplica pw. Wniebowzię-

ekstazy, w jakiej widocznie się

się w mieście już za

prosząc św. Annę

cia Najświętszej Maryi Panny

znajdowal, wyszedl ze spiżarni

życia slawą świętego

w Samborze urosla niemal do

po cichu i sam zadzwonil na za-

o rychlą i spokojną

,,z placzem obchodzil

rangi sanktuarium, gdzie każ-

konników do chóru. W tej chwili

śmierć".

oltarze kościelne,

dej soboty modlono się za wsta-

ocknąl się brat Jan, i wybieglszy

żegnając się po raz

Przybyle patrole tureckie

wiennictwem

samborskich

ze spiżarni, dostrzegl gwardia-

do Sambora zastaly calkowicie

męczenników.

na wchodzącego do swej celi. Od

ostatni w życiu

opustoszale miasto. Z tej racji

Upamiętnienie spustoszenia

razu się domyślil, że to dzwo-

z drogiemi świętościami

rozpoczęto rabowanie i nisz-

Sambora i morderstwa trzech

nil przelożony, i wszedlszy za

religijnemi,

że ,,Boguslawa najbardziej bez-

czenie. Jedna z grup 14 maja

zakonników zostalo opisane

nim do celi, ze wzruszającą po-

cennemi relikwiami

silnego tak dlugo kluto kindża-

1498 roku wpadla do klasztoru

w dwóch lacińskich wierszach.

korą prosil o wymierzenie mu

i czczonemi obrazami.

i kościola bernardynów, ,,lupiąc

lami, póki ducha nie wyzionąl.

Pierwszy pochodzil z końca XV

kary za to zaniedbanie swoje.

Wbiwszy swój wzrok

i bezczeszcząc oltarze i obrazy

Mial mnóstwo tych ran klutych

wieku pt. ,,Contra poganos", au-

Lecz go gwardian pocieszyl, że

w koronę cierniową

na ciele. Dopiero po odejściu

świętych". Tutaj również na-

torstwa Wladyslawa z Gielnio-

się nic zlego nie stalo, bo wla-

ze Sambora Turków Tatarów,

trafiono na trzech zakonników,

wa oraz tegoż wiersz o spusto-

śnie bracia zakonni już śpieszą

ukrzyżowanego

ośmielili się wracający do mia-

których starszych Daniela i Bo-

szeniu Sambora pt. ,,In de lupus

do chóru. Czyż mógl go karać...

Chrystusa, oglądal

sta mieszkańcy zaglądnąć do

guslawa zabito na miejscu. Jak

surgens cum Turcisto trapita-

lub choćby lekko strofować za

w podnioslej ekstazie

spalonej siedziby naszej i wów-

podawaly zapisy, bratu Danielo-

gnos". W następnych wiekach

to święte zachwycenie jakiem

religijnej obraz swej

wi gdy znajdowal się na modli-

czas na cmentarzu przedko-

do grobu męczenników przy-

Pan Najwyższy tego slugę Swe-

śmierci męczeńskiej,

ścielnym znaleźli zwloki zamor-

twie w drewnianym kościólku

bywali liczni pielgrzymi, dzię-

go odznaczyl?"

ciesząc się i radując,

,,jednym zamachem odcięli glo-

dowanego Bogusza. Leżalo ono

ki czemu klasztor samborski

To wlaśnie brat Jan mial upo-

wę". Natomiast brata Bogusla-

tam już od dni kilkunastu, toż

cieszyl się dużą popularnością,

minać zakonników, aby nie zo-

że może swe mlode

nic dziwnego, że uleglo zupel-

wa ,,zamęczono w okrutny spo-

jednak mimo to, nie rozpoczęto

stawiali klasztoru na pastwę

życie poświęcić dla

nemu rozkladowi. Pogrzebano je

sób, zadając mu [...] więcej ran,

oficjalnie procesu beatyfika-

losu, przed zbliżającymi się

milości Boga i wiary

aniżeli mial czlonków ciala".

w ziemi w tem samem miejscu,

cyjnego, a zamordowani bracia

Turkami. ,,Widząc, że wszyscy

świętej". Brat Daniel

Jeszcze inna relacja podawala,

gdzie je znaleziono".

nie zostali wpisani w poczet

zgadzają się na natychmiasto-

Najmlodszego o. Jana We-

świętych. O zamordowanych

wą ucieczkę i żaden zostać nie

grzyna zakuto w dyby i przy-

zakonnikach wspominal rów-

chce ­ pisal Bogdalski ­ roz-

wiązano do konia. I tak pę-

nież o. Norbert Golichowski

żalil się biedny starzec żalem

dzono gościńcem w kierunku

w książce pt. ,,Przed Nową Epo-

ogromnym i wśród lez wylkal

z goryczą: a cóż to za bracia za-

Radlowic, do stacji zboru jeń-

ką. Materyaly do hisoryi OO.

konni, którzy się tak śmierci

ców. Jednak, gdy już nie mial

Bernardynów w Polsce" wyda-

boją! Jeszcze wroga nie widzie-

sil iść dalej, zostal dobity palką

nej w Krakowie w 1899 roku.

li, a już uciekają. A choćby na-

na tzw. Wyhylówce, niedale-

Kolejne opracowanie umieścil

wet poganie nas pomordowali,

ko dzisiejszego mostu radlo-

o. Czeslaw Bogdalski w dwuto-

to przecie oddalibyśmy życie za

wickiego, ,,gdzie go pochowa-

mowej publikacji pt. ,,Bernar-

no w mogilce malej, u starych

wiarę... za Chrystusa. Co do mnie

dyni w Polsce 1453­1530".

nie ruszę się stąd, choćby wszy-

szubienic". W innej relacji Tur-

Wraz z rozbiorami kult mę-

scy odeszli". Po tych slowach

cy mieli go mieczem rozrąbać

czenników Sambora ostatecz-

na dwie części. Pochować go

nie upadl, a po zakończeniu II

gwardian oddal mu wszystkie

mieli rozbitkowie samborscy,

wojny światowej zanikl cal-

klucze, a po blogoslawieństwie

powracający po pożodze do

kowicie. Sporadycznie imiona

oddalil się śpiesznie.

miasta. ,,Na tem miejscu [gdzie

męczenników przypominane

Kolejnym byl staruszek oj-

zamordowano Jana Węgrzyna]

są na kanwie wydawnictw en-

ciec lub brat zakonny Bogusz

widziano później nocami ja-

cyklopedycznych i periodyków,

Kolodziej, który wedlug nie-

kieś gorejące światelka, wobec

jak choćby ostatni krótki arty-

pewnych przekazów legen-

czego wzniesiono tam Mękę

kul pt. ,,Bernardyni z Sambora"

darnych mial być ,,milym nie-

Bożą, którą zniósl następnie

z 28 sierpnia 2024 roku w ,,Na-

gdyś towarzyszem św. Jana

w r. 1566 z nieznanych bliżej

szym Dzienniku" który napisal

Kapistrana". Czeslaw Bogdal-

powodów ówczesny starosta

o. Szczepan Praśkiewicz OCD.

ski podawal, że wraz z Janem

samborski, Staruchowski. OO.

Przypomnienie tych świą-

Kapistranem byl na Węgrzech

Bernardyni kopali wówczas,

tobliwych zakonników w obec-

,,i w Ulak i pod Belgradem i do-

chcąc zabrać zwloki na cmen-

nych tak niepewnych czasach

piero po śmierci tego świętego

tarz bernardyński, lecz wśród

może nie tylko przyczynić się

męża wrócil do Polski". Prze-

kilkunastu szkieletów ludzkich

do ożywienia ich kultu na Zie-

bywal w różnych klasztorach,

nie mogli już rozpoznać zwlok

mi Samborskiej lecz także za-

a pod koniec życia ,,już w wie-

świętego braciszka". Inna wer-

chęcić do wytrwalości w wie-

ku bardzo sędziwym zamiesz-

sja podawala, że po tych wy-

rze a także ożywić świadomość

kal schorzaly w Samborze". To

darzeniach mial wylać Dniestr

narodową przekazaną przez

wlaśnie br. Boguslaw przeka-

i zamulil mogilę pogrzebanego

minione pokolenia.

zal dla klasztoru w Samborze

WIERSZ O SPUSTOSZENIU SAMBORA W 1498 ROKU