12

nr 19 (479) 17­30.10.2025

Kurier kulturalny

www.kuriergalicyjski.com

Ukraińcy chcą poznać prawdę

o tragicznych wydarzeniach na Wolyniu

Pierwsze prezentacje

Publiczna prezentacja książ-

ukraińskiego wydania

ki w Lwowskim Fotomuzeum

książki historyka Bohdana

zgromadzila Ukraińców i Pola-

ków. Moderatorem byla Natalia

Hudia ,,Od unii lubelskiej

Sokolenko z Radia Ukrainskie-

do rzezi wolyńskich.

go w Kijowie.

Cztery eseje o historii

polsko-ukraińskiej",

Kiedy na tej sali odbywala

która ukazala się

się promocja tej książki

w wydawnictwie ,,Klio"

w języku polskim,

odbyly się podczas

zobaczylem ogromne

XVIII Spotkań Polsko-

zapotrzebowanie ze

Ukraińskich w Jaremczu,

strony ukraińskiej na

na Lwowskim Narodowym

taką wiedzę i wlaśnie

BOHDAN HUD' I MATALIA SOKOLENKO

IHOR CEPENDA

Uniwersytecie im. Iwana

dlatego padl pomysl

Franki oraz we Lwowskim

udowadnia  wlasną  prawdę,

­ a my jesteśmy dobrzy, zawsze

przetlumaczenia na

ukraińska wlasną, ile tysięcy

w miarę możliwości byliśmy

Fotomuzeum.

język ukraiński tej

ofiar z jednej strony, ile z drugiej.

dobrzy, ale jeżeli popelniliśmy

książki i wydanie jej

On mnie naprowadzil na myśl,

blędy to trudno, a winni są ci

KONSTANTY CZAWAGA

w Ukrainie ­ powiedzial

że zajmujemy się upamiętnia-

drudzy. To jest już osiemnaste

TEKST

w wywiadzie dla Kuriera

niem poleglych i zapominamy

spotkanie polsko-ukraińskie

KONSTANTY CZAWAGA

prof. Bohdan Hud'. -

o żywych, musimy zwrócić się

w Jaremczu. Bylem tu siedem

IHOR REWAGA

Jestem bardzo wdzięczny

do spoleczeństwa polskiego, by

razy, pamiętam dyskusje na te-

ZDJĘCIA

P

szanować żywych. Nie zapo-

mat historii. I myśmy docho-

osobom, które się

oprzednio ta praca byla

mnieć, ale przebaczyć wspólnie

dzili do porozumienia, co więcej

przyczynily do ukazania

wydana w Polsce. Autor

i szanować się nawzajem. Nie

­ czasami uczestnicy ukraiń-

się książki. Przede

analizuje cztery ważne

chcę, by w Polsce ukraińskie

scy bardziej się klócili między

wszystkim jest to Oleg

epizody historii polsko-ukra-

dzieci otrzymywaly ciosy za

sobą i polscy między sobą, niż

Dubisz, prezes Fundacji

ińskiej: unię lubelską, jej cha-

Wolyń, a Polacy w Ukrainie za

jedni z drugimi. I bardzo do-

Polsko-Ukraińskiego

rakter i skutki; relacje polsko-

inne ich krzywdy. W imię przy-

brze, tak trzeba iść. Musimy

-ukraińskie na plaszczyźnie

szlości musimy ustalić mniej

dyskutować, musimy rozma-

Partnerstwa, moi

dwór - wieś na Prawobrzeżnej

więcej obiektywne dane histo-

wiać na temat trudny, a takim

przyjaciele biznesmeni

Ukrainie w XIX wieku; oko-

ryczne, przeprosić i wybaczyć

trudnym tematem jest historia.

ze Lwowa, m.in. Jurij

liczności podpisania umowy

decyzje o wspólnych ekshu-

wzajemnie i iść dalej ­ zaznaczyl

Może poza wojną z bolszewi-

Kotyk, Wasyl Pawluk ­

Pilsudski Petlura w 1920 r.,

macjach. Prace te idą bardzo

Aleksander Miszczenko.

kami, bo tu mamy jakby zgodę,

byly konsul generalny

a także przyczyny i przebieg

powoli, ale już napięcie trochę

Glos zabral też Piotr Ko-

sojusz Pilsudski-Petlura to coś,

Ukrainy w Lublinie, Ihor

rzezi wolyńskich w latach dru-

spadlo. Tylko że pytanie pozo-

ściński, polski dziennikarz,

co nas niewątpliwie lączylo. Ta-

giej wojny światowej.

politolog:

kich rzeczy, które nas lączyly

staje i chcemy znaleźć wspólną

Czuba, Mychajlo Kolyba.

Aleksander Miszczenko, wi-

­ Absolutnie zgadzam się

bylo tak naprawdę więcej, dużo

mowę z naszymi polskimi ko-

Jednym slowem jak się

ceminister spraw zagranicz-

legami, żeby do spoleczeństwa

z tym, że najważniejsza jest

więcej. To nie jest tak, że nas cale

mówi w Ukrainie: ,,Z myru

nych Ukrainy podczas pre-

wysylać odpowiednie narracje,

prawda i że nie może być tak,

mnóstwo spraw dzieli, a bardzo

po nytci ­ bidnomu

zentacji książki w Jaremczu

żeby mlodzież szukala informa-

że każdy ma swoją prawdę. My

niewiele lączy. Ale żebyśmy do-

soroczka". Z każdego po

powiedzial:

cji nie w TikToku czy w YouTu-

mamy swoją prawdę, Ukraiń-

szli do tego co nas lączy musi-

nitce - i będzie koszula

­ Zajmując się stosunkami

be, a w książkach. Ludzie chcą

cy mają swoją prawdę, i nie ma

my najpierw wyjaśnić to co nas

dla biedaka. Dzisiaj sala

polsko-ukraińskimi i odpo-

otrzymywać prawdziwą infor-

prawdziwej prawdy. Ale żeby ją

dzieli. I praca profesora Hudia ­

wiadając za nie jako zastępca

zrozumieć to trzeba się posta-

cztery eseje ­ to jest znakomita

mację, starają się znaleźć praw-

byla pelna i to potwierdza

ministra, odnotowalem sobie,

rać i książka profesora Hudia

rzecz, która powinna być roz-

dziwe źródlo informacji. Ludzie

fakt, że jest ogromne

że kwestie dziedzictwa histo-

potrzebują prawdziwej, logicz-

bardzo wiele w tym kierunku

propagowana po obu stronach

zapotrzebowanie na

rycznego ogromnie pochlania-

nej, nie proukraińskiej czy pro-

robi. Niestety w Polsce mamy

granicy. I nad tą książką też po-

tę książkę w języku

ją teraz uwagę obu spoleczno-

polskiej pozycji, a prawdziwej

bardzo jednostronny punkt wi-

winny być dyskusje, nie tylko

ukraińskim. Ponieważ

ści. Zacząlem szukać źródel,

­ jakąkolwiek by byla. Mialem

dzenia na niektóre, jeśli nie na

same prezentacje. Liczę na to, że

malo kto wie, jaka byla

z jakich mogę czerpać wiedzę

niedawno spotkanie z namiest-

większość spraw dotyczących

ta książka będzie zaczynem ta-

żeby obiektywnie, klarownie

nikiem Wielkiego Mistrza Or-

historii polsko-ukraińskiej. To

kiej dyskusji i że będziemy mieli

geneza Wolynia i co tam

sformulować sytuację i tym się

deru Maltańskiego, opisalem mu

jest w jakiejś mierze zrozumia-

możliwość wspólnej rozmowy

się odbywalo. To wszystko

kierować. Bardzo ważne jest

nasz problem, że strona polska

le, bo każdy uważa, że jest dobry

na te najtrudniejsze tematy.

oparte jest na polskich

ufać autorom, których czytasz.

dokumentach i daje

W natloku pracy to wielka roz-

możliwość przybliżyć

kosz znajdować czas na czyta-

mniej więcej obiektywny

nie opaslych tomów, i wlaśnie

renoma autora wplynęla na mój

obraz tego co tam mialo

wybór. Profesor Hud' to ten au-

miejsce.

tor, któremu bezsprzecznie wie-

Taras Worobko pochodzi ze

rzę, wlaśnie jego książkę teraz

Wschodniej Ukrainy. Teraz jest

czytam, kieruję się nią w bez-

lekarzem we Lwowie.

pośredniej dzialalności. Obec-

­ To naprawdę jest bardzo ak-

nie organizujemy okrągly stól

tualny i ważny dziś temat ­ za-

z historykami z Ukrainy, wy-

znaczyl. ­ Ta książka opowiada

chodzimy na wspólny okrągly

o wydarzeniach, o których wie-

stól z polskimi kolegami i żeby

dzialem niewiele, tak jak więk-

pewniej poczuć się w tym śro-

szość moich rodaków. Interesuję

dowisku trzymam na biurku tę

się tym tematem i chcę go lepiej

książkę jak Biblię i ciągle do niej

poznać. Musimy znać prawdę,

wracam. Dla nas to bardzo waż-

która może nas lączyć i dzię-

ne, ponieważ pytanie dziedzic-

ki niej możemy dostrzec siebie

twa historycznego nabylo tak

w innym świetle. Nie dla na ko-

dużego napięcia ­ jak to mówią

rzyść wlasnych interesów.

Polacy ­ że widzimy, iż od paź-

Polska Fundacja i Stowa-

dziernika ub. roku negatywne

rzyszenie Folkowisko zorga-

nastawienie, a nawet nienawiść

nizowaly także pokaz filmu

do Ukraińców w Polsce bardzo

Jerzego Lubacha ,,Trudne brater-

wzrosla. Nieco spadać zaczęla

stwo", poświęconego sojuszowi

dopiero wtedy, gdy podjęliśmy

PRZEMAWIA ALEKSANDER MISZCZENKO