14

nr 19 (479) 17­30.10.2025

Z naszej przeszlości

www.kuriergalicyjski.com

Ludzie, miejsca, wydarzenia

W następnym dziesięciole-

Anny  Marii  Jopek.  Zmarl

ciu do tekstów poetki powstalo

w 2006 roku w Warszawie.

dziewięć kolejnych pieśni op.14

Wczoraj dobiegl końca trzeci

(,,Latawica", ,,Nie swatala mi cię

etap Międzynarodowego Kon-

5 października 1869 roku

swatka", ,,Jakże cię mam brać,

kursu Wokalnego im. Stani-

OPR. JOANNA PACAN-ŚWIETLICKA

w stoczni Alexander Stephen

dziewczyno"), op. 20 (,,Mie-

slawa Jopka, organizowanego

ALINA WOZIJAN

& Sons w Glasgow zwodowano

sięczna noc", ,,Lny", ,,Dzwony")

w cyklu dwuletnim już po raz

trzymasztowy statek handlo-

i op. 21 (,,Kolysanka", ,,Na gody",

czwarty w celu popularyzacji

wy ,,Otago", którego kapitanem

,,Rozlegnijże się"). Kompozytor

kultury polskiej, upowszech-

w latach 1888­1889 byl pisarz

polączyl je następnie w cyklu pt.

nienia polskiego folkloru mu-

Joseph Conrad ­ Józef Konrad

,,Jaśkowa dola", wydanym przez

zycznego. Każda jego edycja

Korzeniowski.

Kazimierza S. Jakubowskie-

gromadzi 500­600 uczestni-

Urodzony w Berdyczowie

go we Lwowie okolo 1898 roku

ków z Polski i z zagranicy.

przyszly autor ,,Jądra ciemno-

i poświęconym ,,Czcigodnej Au-

,,Uśmiech mialem już chyba

ści" zanim opublikowal swoją

torce slów".

w genach. Urodzilem się i wy-

pierwszą książkę odbyl ponad

Konopnicka w liście z Wied-

chowalem w wesolym naszym

40 morskich podróży. W wieku

nia (w styczniu 1899 roku)

Lwowie. Bylem takim pelnym

17 lat, po śmierci ojca, wyjechal

dziękowala kompozytorowi za

humoru lwowskim batiarem.

do Marsylii, gdzie zaciągnąl

przeslany egzemplarz, żalując,

A potem w ,,Mazowszu" to już

się do francuskiej marynarki

że nie ma aktualnie fortepianu,

dzień w dzień przypominano

handlowej. Pod jej banderą ply-

,,aby poznać bliżej tę muzykę,

mi o uśmiechu. W folklorze jest

wal na Karaiby, do francuskich

którą prawie slyszę patrząc na

sama radość i nie da się tańczyć,

KAROL SZYMANOWSKI (1922)

posiadlości w Ameryce Polu-

nuty". Niewiadomski, ku zasko-

śpiewać, jeśli nie ma się jej w so-

dniowej, na Morzu Czarnym.

czeniu samej autorki wierszy,

bie. Wydaje mi się, że ja ją mam

3 października 1882 roku

Ze względu na to, że wladze ro-

z pojedynczych, rozrzuconych

i że ona jest calym moim życiem"

urodzil się Karol Szymanowski

syjskie nie przedlużyly Korze-

utworów wysnul calość, którą

(z wywiadu dla ,,Dziennika Za-

­ kompozytor, pianista, krytyk

niowskiemu paszportu, w 1878

śmialo można określić mianem

chodniego" z 21 lutego 2003

MARIA KONOPNICKA, OK. 1875 R.

muzyczny. Przyszedl na świat

roku zaciągnąl się do marynar-

studium polskiej duszy. Stwo-

roku).

w Tymoszówce pod Czerkasami

ki brytyjskiej. Odbyl podróże

rzyl opowieść muzyczną o życiu

nad Dnieprem w rodzinie wla-

do poludniowej Afryki, Indii,

Jaśka ­ od narodzin (,,Kolysan-

ścicieli ziemskich. Ojciec Karo-

poludniowo-wschodniej Azji

ka") do ostatniego pożegnania

la gral na fortepianie i wiolon-

i Australii. W 1886 roku zdobyl

przez matkę (,,Dzwony"). Opo-

czeli, brat Feliks byl pianistą,

patent kapitański.

wieść, w której ­ jak w życiu ­

a siostra Stanislawa Korwin-

Brytyjski bark ,,Otago" ply-

smętek miesza się z wigorem,

-Szymanowska  śpiewaczką,

nąl do Australii z ladunkiem

nastoje ujmująco figlarne prze-

operową, najmlodsza siostra

ryżu. Po naglej śmierci w morzu

platają z tragicznymi i patetycz-

Zofia pisala teksty do utworów

kpt. Johna Snaddena, propozy-

nymi. Cykl doczekal się kilku

Karola i tlumaczyla jego dziela.

cję objęcia stanowiska kapitana

wznowień drukiem i cieszyl

Uczyć się muzyki zacząl

,,Otago" otrzymal Józef Conrad

się dużą popularnością za życia

w wieku 7 lat pod kierownic-

Korzeniowski, wówczas I oficer.

kompozytora. Po II wojnie świa-

twem ojca, a od 1892 r. w Jeliza-

Od 24 stycznia 1888 do 26 mar-

towej, dzięki przekladom na ję-

wetgradzie w szkole muzycznej

ca 1889 pisarz, jako najslynniej-

zyk angielski (Jan Effenber-

swego wuja Gustawa Neuhau-

szy kapitan ,,Otago", prowadzil

ger-Śliwiński, Glasgow 1944)

sa, który odkryl u mlode-

statek na trasie m.in.: Bangkok

i rosyjski (Lidia Nekrasova,

go Szymanowskiego zdolno-

­ Sydney ­ Saint Maurice na

Moskwa 1958) zyskal szansę na

PIERWSZA STRONA

ści kompozytorskie. W latach

Mauritiusie ­ Cieśnina Torresa

upowszechnienie poza granica-

WYDANIA DZIEWIĘCIU

PORTRET HELENY

1901­1903 studiowal w War-

­ Port Louis na Saint-Maurice ­

mi kraju.

PIEŚNI STANISLAWA

MODRZEJEWSKIEJ

szawie u Marka Zawirskiego

Melbourne ­ Adelaide.

NIEWIADOMSKIEGO ,,JAŚKOWA

AUTORSTWA TADEUSZA

(harmonia) i prof. Zygmunta

Doświadczenia z tego rej-

DOLA" DO SLÓW MARII

AJDUKIEWICZA (1880)

Noskowskiego  (kontrapunkt

su pisarz opisal w powieści

KONOPNICKIEJ

i kompozycja). Odbyl podró-

,,Smuga cienia" (1917). Odniósl

12 października 1840 roku

że do Berlina, Wiednia, Wloch,

się do nich także w ,,Zwiercia-

kantatowej do utworów symfo-

w Krakowie urodzila się He-

w 1914 r. ostatnią ­ na Sycylię

dle morza" (1906). Na okladce

nicznych. Twórcami tych dziel

lena Modrzejewska, wybitna

i przez Afrykę Pólnocną.

pierwszego wydania tej książ-

byli kompozytorzy: Konstanty

aktorka, gwiazda scen polskich

Majątek nad Dnieprem ro-

ki zostal umieszczony rysunek

Gorski, Mieczyslaw Karlowicz,

i amerykańskich, milośniczka

dzina stracila podczas rewolucji

wykonany wedlug wskazówek

Piotr Maszyński, Henryk Mel-

twórczości Szekspira.

październikowej. W polowie lat

Conrada ­ przedstawia wlaśnie

cer, Zygmunt Noskowski, Fe-

A ktorka  debiutowala na

20. XX w. przeniosla się do War-

bark ,,Otago". To jedyny żaglo-

liks Nowowiejski, Wladyslaw

scenach  prowincjonalnych

szawy, gdzie Karol odniósl pierw-

wiec, którym dowodzil autor

Żeleński. Z kompozytorów, dzia-

w Bochni, Nowym Sączu,

sze wielkie sukcesy artystyczne

,,Jądra ciemności".

lających we Lwowie, do poezji

Przemyślu, Rzeszowie, Brze-

i ostatecznie zostal pierwszym

Konopnickiej sięgali: Seweryn

8 października 1910 roku

żanach. W 1862 roku wystą-

rektorem Warszawskiego Kon-

Berson, Jan Gall, Jaroslaw Lesz-

pila przed publicznością we

serwatorium Muzycznego.

we Lwowie zmarla Maria Ko-

czyński, Bronislaw Wolfsthal,

Lwowie. Tutaj po raz pierwszy

Karol Szymanowski wielo-

nopnicka. Inspiracja kompo-

Otto Mieczyslaw Żukowski.

STANISLAW JOPEK

grala w dramacie romantycz-

krotnie odwiedzal Lwów. Po-

zytorów polskich twórczością

Miejsce czolowe w tym gro-

90 lat temu, 10 października

nym ­ jako Skierka w ,,Balla-

między 1903 a 1933 rokiem

poetki przybierala różne formy

nie zajmuje Stanislaw Niewia-

1935 roku we Lwowie urodzil

dynie" Slowackiego. Następ-

tylko potwierdzonych doku-

w muzyce, od dziecięcej minia-

domski, kompozytor licznych

nie występowala na scenach

mentalnie wizyt w mieście pod

tury wokalnej do pieśni solo-

pieśni na glos i fortepian oraz

się Stanislaw Jopek ­ polski te-

w Stanislawowie i Czerniow-

Wysokim Zamkiem doliczono

wych i chóralnych, od muzyki

utworów chóralnych do slów

nor, solista Państwowego Ze-

cach w kolejnych sztukach Ju-

się okolo dwudziestu. Powo-

Konopnickiej. Jest on również

spolu Ludowego Pieśni i Tań-

liusza Slowackiego.

dem byly koncerty, w których

autorem muzyki do kantaty ju-

ca ,,Mazowsze", z którym na

W 1876 roku razem z calą ro-

występowal i jako kompozytor,

bileuszowej na cześć Konop-

przestrzeni pól wieku wystąpil

dziną wyjechala do Kalifornii,

i jako pianista oraz względy ro-

nickiej wykonanej w Teatrze

w ponad stu krajach. Śpiewal

gdzie po kilku latach opano-

dzinne. We Lwowie mieszkala

Miejskim (Operze) we Lwowie

w 36 językach, m.in. po chiń-

wala biegle język angielski. Pod

mlodsza siostra Karola, znana

w obecności poetki oraz pierw-

sku, japońsku, fińsku i arabsku,

pseudonimem Helena Modrze-

i ceniona śpiewaczka Stani-

szym kompozytorem, który za-

przeważnie najpopularniejsze

jewska zadebiutowala na scenie

slawa Korwin-Szymanowska,

interesowal się jej twórczością

piosenki ludowe danego kra-

California Theatre. Zyskala ol-

którą często odwiedzal.

w kontekście muzyki operowej,

ju. Mial w repertuarze także

brzymie uznanie i rozglos, wy-

Chorowal na gruźlicę. W 1930

podejmując próbę napisania ­

arie operowe oraz pieśni Cho-

stępując glównie w repertuarze

roku przeniósl się do Zakopane-

niezrealizowanej  ostatecznie

pina i Moniuszki, jak również

szekspirowskim.

go, skąd często wyjeżdżal na le-

­ opery ,,Krysta" do jej libret-

polskie kolędy. ,,Tak pięknych

Na przelomie lat 1902/1903

czenie do Szwajcarii. Zmarl 29

ta. Do twórczości Konopnickiej

pieśni ludowych jak Polska,

po raz ostatni występowala we

marca 1937 w Lozannie podczas

Niewiadomski sięgal regularnie

podobnie jak takich pięknych

Lwowie, Poznaniu i Krakowie.

jednego z takich wyjazdów. Za

począwszy od lat 80. XIX wieku.

kolęd, nie ma żaden inny kraj"

W maju 1903 roku wyjechala do

twórczość muzyczną o wieko-

Wtedy to dwudziestokilkuletni

­ mówil w wywiadzie udzie-

USA, a dwa lata później zakoń-

pomnym znaczeniu dla kultu-

kompozytor do jej slów skom-

lonym ,,Trybunie" 22 listopada

czyla karierę. Zagrala lącznie

ry polskiej i ogólnoświatowej

ponowal dwie pieśni op. 6: ,,Sen-

2005 roku.

BARKA ,,OTAGO" NA OKLADCE

w 260 rolach.

prezydent Ignacy Mościcki na-

ne róże, biale róże" i ,,Polecia-

Byl artystą o wyjątkowej

PIERWSZEGO WYDANIA

Zmarla 8 kwietnia 1909 roku

dal mu pośmiertnie, 2 kwietnia

ly pieśni moje", wydane potem

wrażliwości i charyzmie, pry-

,,THE MIRROR OF THE SEA"

w Bay Island w East Newport

1937 roku, Wielką Wstęgę Orde-

w 1891 roku w Krakowie w ofi-

watnie ­ ojcem skrzypaczki

(PL: ,,ZWIERCIADLO MORZA")

w Kalifornii.

ru Odrodzenia Polski.

cynie S. A. Krzyżanowskiego.

Patrycji Jopek i piosenkarki

JOSEPHA CONRADA