9

nr 20 (480) 31.10.­13.11.2025

Kurier kulturalny

www.kuriergalicyjski.com

Polakami i Ukraińcami: ,,Są mrówki czar-

z Polski, Kanady, Holandii... Ja jestem tylko

ne i czerwone. Zrób z nimi eksperyment.

takim listonoszem, jak to nazywam. Po-

Wlóż je do jednego sloika. Zobaczysz, że

średnikiem. Miejscem, gdzie się schodzą

żyją tam spokojnie, poruszają się, jedzą.

kable, które dostarczają energię, i kable,

A potem potrząśnij tym sloikiem przez

które odbierają energię. Jestem lączni-

kilka sekund i zobaczysz, jak zaczynają

kiem między tymi, którzy organizują po-

gryźć się nawzajem. Tak samo jest między

moc, i tymi, którzy otrzymują. Tak się sta-

naszymi narodami. Nigdy w tym wzajem-

lo, że na początku wojny w Ukrainie, czyli

nym gryzieniu nie zwracamy uwagi na to,

w 2014 roku ­ bo ta wojna trwa już tyle

kto potrząsa tym sloikiem i komu zależy

lat, o czym wiele osób zapomina ­ grupa

na tym, żeby dwa najbliższe sobie narody

Tatarów krymskich prześladowanych na

walczyly ze sobą".

Krymie by uniknąć aresztowania, zeslania

Opowiadalem mu o tragedii mojej

na wiele lat do obozów pracy, do więzień,

rodziny, a on opowiadal o innych trage-

przyjechala do Drohobycza. I tak jakoś

diach. Jego serce, jego filozofia, jego ro-

udalo się ich skupić dookola mnie, dookola

zum pozwalaly zrozumieć, że między pro-

Caritasu i pomagać im. Bylo na początku

TARAS KUCZMA

stymi, dobrymi ludźmi Bożymi nie może

sto osób, teraz trochę mniej. To tak falami.

być żadnych sporów. Zawsze jest ta trze-

Trochę przyjedzie, trochę wyjedzie gdzieś

cia sila, która tym potrząsaniem zasiewa

tam dalej. Potem znowu przyjadą i trzeba

nienawiść i brak milości. A on wlaśnie żyl

nimi się zajmować. Są to przeważnie ro-

po to, abyśmy się wzajemnie kochali.

dziny wielodzietne. Wyobraźcie sobie, że

OLGA PAWLOWSKA

W imieniu obecnych Tatarów Krym-

ktoś przyjeżdża z czwórką dzieci i jedną

skich przemawial Dżamal Dżamchirów.

nazywam: Artur od kaszy i od majtek.

walizeczką. Oni potrzebują wszystkiego.

Czyli ten, który robi rzeczy male i drob-

Po jakimś czasie to się zmienia, bo oni

Artur byl dla mnie jak

ne, ale one wplywają na postrzeganie

mają bardzo cenną cechę ­ nie siedzą i nie

brat ­ podkreślil. ­

Polaków i Polski. Na przyklad, weźmy

czekają aż ktoś im da, tylko starają się coś

te dzieci, które wspólpracowaly ze mną,

robić. Pracować, znajdować możliwości

Jako czlowiek byl silny

przychodzily do Centrum Wolontariatu

zarabiać pieniądze. Bardzo wiele razy, gdy

duchem i byl cierpliwy.

Caritas. Jeździly do Polski, spotykaly się

udalo się zorganizować jakąś pomoc dla

Często siedzieliśmy

z Polakami, uczyly się tego co to jest do-

Drohobycza ­ a ja do tych drohobyczan za-

razem, rozmawialiśmy,

bro, co to jest prawda, co to jest przyjaźń.

liczam również ich i chcę coś im dać ­ mó-

spieraliśmy się,

I dzisiaj oni są przyjaciólmi Polski. Nie są

wili mi, że może ktoś inny bardziej potrze-

żartowaliśmy. On

takimi bezrefleksyjnymi, że wszystko co

buje? Zawojowali moje serce, to jest takie

KONSUL SEBASTIAN DELURA

częstowal mnie

polskie jest dobre. Nie. Ale nie ma w nich

piękne w dzisiejszych czasach.

KS. MIROSLAW LECH

jakiejś zlości, nienawiści, niechęci. Rozpa-

Nieraz wracaliśmy do wspomnień

najpyszniejszą pastą,

polskim piśmie wspólczesnej Ukrainy, za-

i grekokatolików. I tak jakoś minęlo tych

trują każdą sprawę logicznie, sensownie,

z Majdanu.

którą z radością

lożonym przez nieodżalowanej pamięci Mi-

dwadzieścia lat.

w kategoriach przyzwoitości. Myślę, że

­ Czy wyczuwaleś wtedy, że dojdzie

przygotowywal.

roslawa Rowickiego ­ wielkiego przyjaciela

Zapytalem wtedy Artura, do ilu dzieci

częściowo udalo mi się zmienić co mo-

do takiej strasznej wojny? ­ zapytalem

Zawsze będę wdzięczny

Artura".

glem. Tylko że znowu ­ nie chcialbym żeby

dotarl przez wolontariat i jak to zmienilo

Artura.

Wszechmogącemu za

Dodam od siebie, że poznalem Artu-

wyszlo, że bylo źle, a przyszedl Artur i jest

jego podopiecznych.

­ Nie ­ powiedzial. ­ Ja w ogóle nigdy

to, że na mojej życiowej

ra Deskę niedlugo po jego wylądowaniu

dobrze. Tak nie jest. Na pewno na to sklada

­ Do przeszlo 500 dzieci ­ stwierdzil.

nie przypuszczalem, że przyjdzie mi do-

w Drohobyczu. Wówczas wspólpracowa-

się wiele, wiele osób, które pracowaly tu-

­ To jest mlodzież, która przeszla przez

żyć czasów, kiedy znowu będzie wojna.

drodze pojawil się ktoś

lem z Radiem Watykańskim i KAI. Bylem

moje ręce. Oczywiście jedni byli bliżej,

taj, które pomagaly, bo cóż ja? Ja sam nic

Myślalem, że wojna to już historia. Na-

taki, kto wspieral moją

trochę zaskoczony, że w miejscowym

drudzy byli dalej, ale w większości jest

nie mogę. Bo gdyby nie Caritas Polska, nie

iwny bylem. Nawet na Majdanie. Bardzo

rodzinę, gdy bylem

Caritasie greckokatolickim pracuje Polak

to mlodzież, która odniosla sukcesy. Zro-

Caritas w Gdańsku, gdyby nie przyjaciele

chcialem, żeby Majdan zwyciężyl, żeby

na froncie. Pomagal

z Polski, ponieważ w tym czasie na tere-

z Warszawy, nie przyjaciele z Poznania,

bili studia, pracują. Znają języki, pracują

Ukraina stala się normalnym państwem,

frontowi i wszystkim

nach obwodu lwowskiego nie brakowalo

z Katowic, z Wroclawia, z Muszyny, to nic

w świecie, w Europie, w Stanach Zjedno-

ale taki przekonany stuprocentowo nie

potrzebującym do

nieporozumień między katolikami obu

czonych, w Kanadzie, w Polsce, w Ukra-

by z tego nie bylo. Są to ludzie, którzy mają

bylem. Liczylem się również z tym, że

obrządków. On byl świadomym Polakiem,

inie, w wielu miejscach. Oczywiste że są

idee pomocy dla Ukrainy. Mają idee popra-

mogą nas spacyfikować. To byla bardzo

ostatniego oddechu.

również byl ponad podzialami narodowo-

wy polsko-ukraińskich stosunków abso-

również wypadki problematyczne, ale nie-

ciekawa historia, bo ja bralem udzial

Konsulat Generalny RP we Lwowie re-

ściowymi i religijnymi. Przez lata lączyly

lutnie nie za cenę tego, żeby na przyklad

liczne. Natomiast znamienita większość to

wcześniej w Pomarańczowej Rewolucji,

prezentowal konsul Sebastian Delura.

nas wspólne lub bardzo bliskie poglądy na

są ludzie, którzy zaslugują na szacunek.

mówić nieprawdę czy schlebiać komuś.

która w efekcie doprowadzila do wladzy

Z kolei, z Amsterdamu polączyl online

różne rzeczywiste rzeczy dookola. Zaan-

I uważam, że to jest mój wielki sukces.

Nie. Chodzi o to, żeby robić to w sposób

prezydenta Juszczenkę. A potem, jak pre-

Cees van der Rhee który za pośrednic-

gażowalem go do wspólpracy z Kurierem.

Przez dwadzieścia lat Polak i rzymski

uczciwy, prawdziwy i w pewnej dobroci,

zydent Juszczenko zdecydowal się przeka-

twem Artura Deski wspieral potrzebują-

Poszukiwaliśmy ciekawych autorów. Za-

życzliwości. I miejscowi ludzie to odczu-

katolik Artur Deska pracowal w Caritasie

zać stanowisko premiera Janukowyczowi,

cych w Ukrainie, zbieral i przekazywal

proponowalem śp. Miroslawowi Rowickie-

wają i cenią.

grekokatolików ukraińskich. Czy udalo mu

ja się bardzo rozczarowalem i powiedzia-

mnóstwo pomocy humanitarnej.

mu, ówczesnemu redaktorowi naczelnemu

się w jakiś sposób wplynąć na poprawę re-

Artur Deska również pomagal uchodź-

lem sobie: Arturze, glupi jesteś, kolejny

Z Polski przyjechali wolontariusze,

jego kandydaturę. ,,Ale ja dużo gadam" ­

lacji między Ukraińcami a Polakami? ­ za-

com wewnętrznym oraz Tatarom krym-

raz daleś się oszukać. I nigdy więcej poli-

dzialacze organizacji spolecznych, z któ-

slusznie zauważyl Artur. ,,Ty pisz, a my już

pytalem Artura.

skim. Często we wspólpracy z braćmi

tyki. Ale kiedy moje przybrane dzieci, któ-

rymi w ciągu lat owocnie wspólpracowal

w redakcji damy z tym radę" ­ powiedzia-

bonifratrami.

­ Na pewno po części tak, ale też nie

re wychowywalem w duchu patriotyzmu,

i przyjaźnil się Artur Deska. Obecny Bar-

lem. Artykuly Artura Deski zawsze byly

jestem jakimś geniuszem czy kimś wielkim

­ A to też ja wspieram ­ mówil. ­ Wla-

uczciwości i prawdy, zostaly pobite pod

tosz Kramek tak napisal o nim: ,,Prowa-

obszerne, ciekawe, aktualne. Redakcja

ściwie to nasi przyjaciele wspierają ich

­ mówil Artur. ­ Ja jestem jak to zawsze

kolumną Niezależności na Majdanie, po-

dzil dom otwarty. Nie dbal w nim o żadne

zdobyla w jego osobie publicystę. On nie

wiedzialem sobie: no tak, fajnie, jesteś jak

wygody, ale zazdrościlem mu starannie

bal się poruszać ostre tematy w stosun-

trener, który rzuca dzieciaki do glębokiej

tworzonej przez lata historycznej biblio-

kach polsko-ukraińskich, bo doskonale ar-

wody, a sam stoi na brzegu. Wtedy w to

teczki. Krytyczny recenzent. Zasadniczy

gumentowal swoje myśli i refleksje.

wszystko się wlączylem.

i wyrozumialy jednocześnie. Ze swoim

Dwa lata temu, na początku września

Zawsze mógl wrócić do Polski.

przybranym bratem Hose tworzyli niepo-

2023 podczas obchodów swego dwudzie-

­ Do końca jestem tu ­ stwierdzal.

drabialny, niesamowity spolecznikowski

stolecia wolontariatu w Drohobyczu Artur

­ To jest mój wybór i to jest moja decy-

duet. Świecki czlowiek Kościola, który

Deska wspominal:

zja. To jest moja slużba. Ja tutaj slużę.

powinien mieć twarz wlaśnie takich ludzi.

­ Najpierw, jeszcze w Polsce, rozcho-

Jestem przekonany, że to jest moje miej-

Wspólczesny franciszkanin. Przyjaciel.

rowalem się po wielu latach pracy w mar-

sce, w którym powinienem być do końca.

Dbal o wszystkich poza sobą...".

ketingu. W szpitalu mialem trochę cza-

Powinienem robić to co robię. Mimo to, że

M.in. obecni kaplani Ukraińskiego

su, żeby przemyśleć co mam robić dalej.

jestem teraz chory, mam problemy z po-

Kościola Greckokatolickiego powiedzieli,

Przeanalizowalem swoje dotychczasowe

ruszaniem się, chodzę o kulach, mimo to

że Artur Deska pracowal w miejscowym

życie i stwierdzilem, że tym co napraw-

widzę, że ciągle jestem potrzebny. W róż-

Caritasie bez wynagrodzenia.

dę chcę robić jest praca dla innych, a nie

nych sferach i w różny sposób. Caly czas

,,Sprawy publiczne i politykę traktowal

dla pieniędzy. I tak zdecydowalem się je-

jestem potrzebny. Ojczyznę to mam jedną.

jako narzędzia do tworzenia dobra wspól-

chać robić coś dobrego na Ukrainie. A że

Zawsze powtarzam wszystkim, że w ży-

nego ­ zaznaczyl we swoich wspomnie-

mialem kontakty z greckokatolickim Ca-

ciu prawdziwego mężczyzny są dwie ko-

niach Witold Horowski. ­ W relacjach pol-

ritasem diecezji samborsko-drohobyckiej

biety, które powinien kochać. Pierwsza to

sko-ukraińskich bylo dla niego oczywiste,

w Drohobyczu, zdecydowalem pracować

matka. Tą matką jest dla mnie Polska. Ona

że wspólne dobro nie jest utopią. Sprawy

tutaj. Dlatego, że chcialem robić rzeczy

mnie urodzila, wychowala, uksztaltowa-

polskie oglądal z dystansu Drohobycza ­

dobre ­ po pierwsze. Po drugie, chcialem

la. Druga to ta, którą się wybiera ­ żona.

latwiej mu bylo oddzielić rzeczy ważne od

robić coś co nie jest związane z pieniędzmi.

I moją żoną jest Ukraina. To jest wybór

sporów. Z kolei niezależność Polaka dawa-

Po trzecie, chcialem robić coś w środowi-

mojego serca.

la mu prawo do gloszenia bezkompromi-

sku ukraińskim. A po czwarte, w środo-

Pozostal na zawsze w Drohobyczu.

sowych, trudnych opinii o polityce ukra-

wisku greckokatolickim, żeby pokazać,

Odwiedziliśmy jego mogilę na starym

ińskiej ­ zarówno krajowej, jak i lokalnej.

że na dlugo jeszcze przed tym co mamy

polskim cmentarzu przy ulicy Truskawiec-

Zainteresowanych odsylam do jego felieto-

dzisiaj, jest możliwa wspólpraca Polaka

kiej, gdzie niedawno zostal poświęcony

nów w Kurierze Galicyjskim, największym

rzymskiego katolika wśród Ukraińców

nagrobek.